قۇمار ويىندارىنا سالىنۋ ءححى عاسىردىڭ ءقاۋىپتى ىندەتىنە اينالدى. كوپشىلىك بۇنى ۋاقىت وتكىزۋدىڭ ءبىر ءتۇرى دەپ ويلاۋى مۇمكىن. الايدا مۇنىڭ سوڭى ادام ومىرىنە ەلەۋلى اسەر ەتەتىن تاۋەلدىلىككە ۇلاسىپ جاتادى. لۋدومانيا قالاي قالىپتاسادى، ونىڭ العاشقى بەلگىلەرى قانداي جانە وعان كىمدەر بەيىم كەلەدى؟ بۇل جايىندا پسيحياتر-ناركولوگ ساپار راحمەنشەيەۆ Dalanews.kz رەداكسياسىنا پىكىر ءبىلدىردى.
ساپار راحمەنشەيەۆتىڭ سوزىنشە، «ويىنقۇمارلىق» وتە كۇردەلى الەۋمەتتىك ءارى پسيحولوگيالىق ماسەلەلەردىڭ ءبىرى.
«مىسالى، ءجۇز ادام ويىن ويناسا، سول ءجۇزىنىڭ ءبارى بىردەي لۋدومان، ياعني تاۋەلدى بولىپ كەتەدى دەگەن ءسوز ەمەس. ونىڭ شامامەن سەگىزى تاۋەلدىلىككە ۇرىنۋى مۇمكىن»، – دەيدى ول.
ماماننىڭ پىكىرىنشە، تاۋەلدىلىكتى دەر كەزىندە انىقتاۋ ماڭىزدى.
«بىرىنشىدەن، تاۋەلدى بولعان ادامنىڭ مىنەز-قۇلقى وزگەرە باستايدى. ونداي ادامدار وتىرىك ايتادى، ۇيدەن اقشا جوعالا باستايدى، ءجيى اقشا سۇرايدى. كوبىنەسە ۇيگە كەلمەۋگە تىرىسادى. وسىنداي بەلگىلەر ارقىلى ونىڭ ويىنقۇمارلىققا تاۋەلدى بولا باستاعانىن بايقاۋعا بولادى.
جالپى، ويىنقۇمارلىق پەن ەسىرتكىگە تاۋەلدىلىكتىڭ ۇقساستىعى بار. مىسالى، ادام ويىن كەزىندە اقشا تىگىپ، ۇتقان كەزدە ەرەكشە قۋانىش سەزىمىن باستان كەشىرەدى. سول ساتتە ورگانيزمدە ەندورفيندەر، ياعني «قۋانىش گورموندارى» كوپ بولىنەدى. ادام وسى كۇيدى قايتا-قايتا سەزىنگىسى كەلىپ تۇرادى. سوندىقتان ول ۇنەمى سول اسەردى ىزدەيدى. ويىن كەزىندە اقشا تىگۋ، رۋلەتكانىڭ اينالۋىن باقىلاۋ –مۇنىڭ ءبارى وعان ەرەكشە سەزىم سىيلايدى. ادام ءدال وسى سەزىمدى قايتادان سەزىنۋ ءۇشىن ويىنعا قايتا ورالادى»، – دەيدى پسيحياتر-ناركولوگ.
ساپار راحمەنشەيەۆ ەكى جاعدايدا دا تاۋەلدىلىك ىشكى گورموندىق وزگەرىستەرمەن بايلانىستى قالىپتاساتىنىن اتاپ ءوتتى. ايتۋىنشا، تاۋەلدىلىك تەرەڭدەگەن سايىن ادامنىڭ ءومىرى وزگەرە باستايدى.ماسەلەن، ول قارىزعا باتادى، دوستارى مەن تۋىستارىنان اقشا سۇراۋدى ادەتكە اينالدىرادى.
«قارىز كوبەيگەن سايىن ونى ىزدەگەن ادامدار ۇيىنە كەلىپ، اتا-اناسىنان، ايەلىنەن، بالالارىنان سۇراي باستايدى. بۇرىن وتىرىك ايتپايتىن ادام بولسا، ەندى وتىرىك ايتۋى جيىلەيدى. سونىمەن قاتار ۇيقىسى بۇزىلىپ، مازاسىزدانىپ، اشۋشاڭ بولا باستايدى. بۇل – العاشقى نەگىزگى بەلگىلەرى»، – دەپ قوستى ول.
ساراپشىنىڭ سوزىنشە، ويىنقۇمارلىققا كوبىنە تەز ءارى وڭاي اقشا تاپقىسى كەلەتىن ادامدار بەيىم كەلەدى.
«مىسالى، ادام مىڭ تەڭگە تىگىپ، ءبىر رەت ون مىڭ تەڭگە ۇتىپ السا، كەيىن ءار ويناعان سايىن سول ۇتىستى كوبەيتەمىن دەپ ويلايدى. شىن مانىندە، ول اقشا تىگىپ جاتقان كەزدە «مەن ۇتىلىپ قالۋىم مۇمكىن» دەپ ەمەس، «ءقازىر ءجۇز مىڭ تەڭگە ۇتىپ الامىن» دەگەن ۇمىتپەن وينايدى. وسىلايشا ادام ءوزىن ءوزى الداپ، بىرتىندەپ قارىزعا باتىپ، قيىن جاعدايعا تاپ بولادى.
جالپى، وزىنە نەمقۇرايلى قارايتىن، جاۋاپكەرشىلىگى تومەن ادامدار بۇل تاۋەلدىلىككە ءجيى ۇرىنادى. بۇرىن ويىنقۇمارلىق كوبىنەسە كازينوعا بارۋمەن بايلانىستى بولسا، قازىرگى XXI عاسىردا جاعداي مۇلدە وزگەردى. ءقازىر ادام ۇيدەن شىقپاي-اق، قولىنداعى سمارتفون ارقىلى ونلاين-كازينوعا تىركەلىپ، اقشا تىگىپ ويناي بەرەدى.
قازىرگى تاڭدا ويىنقۇمارلىققا قارسى زاڭ دا قابىلداندى. بۇرىن مۇنداي ويىنداردىڭ جارناماسى وتە كوپ بولاتىن، ال ءقازىر بۇل باعىتتا بەلگىلى ءبىر شەكتەۋلەر ەنگىزىلىپ جاتىر»، – دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى ول.
