باياعىنىڭ ٷلكەندەرٸ جۇلدىزدارعا قاراپ, ەرتەڭگٸ اۋا رايىن بولجاپ, جاستاردى كٶرٸپ, سول ەلدٸڭ بولاشاعى تۋرالى سٶز ايتادى ەكەن.
«ٷش كٷندٸگٸن ويلاماعان ەيەلدەن, ٷش جىلدىعىن ويلاماعان ەركەكتەن بەز» دەيدٸ ەكەن بۇرىنعىلار.
قازٸرگٸ ەلدە بولىپ جاتقان ساياسي وقيعالاردى سارالاپ, قازٸرگٸ جاعدايدى باعالاپ, بولاشاقتى بولماسا دا بيىلعى جاعدايعا بولجام جاساپ كٶرەيٸك.
ەرينە, مەن بولاشاقتى بولجايتىن كٶرٸپكەل, بال اشاتىن قۇمالاقشى دا ەمەسپٸن, اۋىلداعى قاراپايىم كٶپ قازاقتىڭ بٸرٸمٸن, سوندىقتان دا قاتە بولۋى ەبدەن مٷمكٸن.
سونىمەن, ەلدٸ شۋلاتقان رەفەرەندۋم دا بولىپ ٶتتٸ. جاڭا كونستيتۋتسييا قابىلداندى. سايلاۋدىڭ قالاي ٶتكەنٸ ەلگە مەلٸم… جاڭا كونستيتۋتسييا 1 شٸلدەدە كٷشٸنە ەنەدٸ. پارلامەنت پەن سەنات تارايدى. ونىڭ ورنىنا كٷزدە سايلاۋ بولىپ, قۇرىلتاي دەپۋتاتتارى سايلانادى. ول سايلاۋدىڭ دا قالاي ٶتەتٸنٸن جاقسى بٸلەسٸزدەر…
ۆيتسە-پرەزيدەنت كٸم بولادى?
قازٸر قوعامدا «ۆيتسە-پرەزيدەنت كٸم بولادى?» دەگەن سۇراق جيٸ قويىلادى.
ەر ساياساتكەر ٶز بولجامىن ايتىپ وتىر.
بۇل – پرەزيدەنتتەن كەيٸنگٸ ەكٸنشٸ ادام. بىلاي ايتقاندا, پرەزيدەنت قىزمەتتەن كەتكەندە, جاڭادان سايلاۋ ٶتكەنشە ەل باسشىسى بولاتىن, كەلەسٸ پرەزيدەنت بولۋى مٷمكٸن ادام.
سوندىقتان دا پرەزيدەنت ٶزٸنە ەڭ سەنٸمدٸ ادامدى قويادى.
مەنٸڭ ساياسي بولجامىم بويىنشا,ۆيتسە-پرەزيدەنت مەۋلەن ەشٸمباەۆ بولۋى مٷمكٸن.
سەبەبٸ قازٸر دە سول ورىندا وتىرعان كادر.
نازارباەۆ تا ورنىنا سەنات تٶراعاسىن قالدىردى. كٶرشٸ ەلدەردە مەۋلەنگە قارسى بولا قويماس دەپ سانايمىن.
قۇرىلتاي تٶراعاسى كٸم بولادى?
پارلامەنت تاراتىلىپ, ورنىنا قۇرىلتاي كەلەدٸ.
قۇرىلتاي دەپۋتاتتارى تەك پارتييالار ۇسىنعان ادامدار بولادى.
مەنٸڭ ويىمشا, قۇرىلتاي تٶراعاسى ەرلان كارين سايلانادى.
ەرلان تىنىمبايۇلى توقاەۆ پرەزيدەنت بولىپ سايلانعاننان بەرٸ كەڭەسشٸسٸ, ەرٸ سەنٸمدٸ سەرٸگٸ بولىپ كەلە جاتقان دوسى.
سوندىقتان دا ەرلاندى جۇمىسسىز قالدىرمايدى.
ٷكٸمەت باسشىسى كٸم بولادى?
قۇرىلتاي سايلاۋى ٶتكەننەن كەيٸن, قازٸرگٸ ولجاس بەكتەنوۆ باسقاراتىن ٷكٸمەت تارايدى.
ٷكٸمەت باسشىسىنا قازٸرگٸ مەجٸلٸس تٶراعاسى ەرلان قوشانوۆتى ۇسىنادى.
ەرينە, بۇل قىزمەت ەرلاننىڭ قولىنان كەلەدٸ دەپ سانايمىن.
سەبەبٸ, بارلىق سالادا جۇمىس جاساعان تەجٸريبەسٸ مول كادر.
بۇۇ باس حاتشىسى كٸم بولادى?
بيىل كٷزدە بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمى باس حاتشىسىنىڭ سايلاۋى بولادى.
باس حاتشىنى سايلاۋدا نەگٸزگٸ بەس مەملەكەتتٸڭ ىقپالى زور بولادى.
ولار: اقش, رەسەي, قىتاي, فرانتسييا, ۇلىبريتانييا.
بۇۇ باس اسسامبلەياسى بەكٸتەدٸ.
جاڭادان سايلانعان بۇۇ باس حاتشى 2027 جىلعى 1 قاڭتاردا جۇمىسقا كٸرٸسەدٸ.
مەنٸڭ ويىمشا, بۇۇ باس حاتشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بولۋى مٷمكٸن.
توقاەۆتى بۇل قىزمەتكە اقش پرەزيدەنتٸ د. ترامپ ۇسىنادى.
سەبەبٸ, سوڭعى كەزدەرٸ ترامپ توقاەۆتى بەكەر ماقتاپ جٷرگەن جوق شىعار.
ەڭ باستىسى, ق. توقاەۆ – كەسٸبي ديپلومات, بٸرنەشە تٸلدە ەركٸن سٶيلەيدٸ.
بۇۇ جٷيەسٸندە جۇمىس جاساعان تەجٸريبەسٸ جەتكٸلٸكتٸ.
ەرٸ حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىمال تۇلعا. توقاەۆتىڭ كانديداتۋراسىن قىتاي مەن رەسەي قۋانا قولدايدى, فرانتسييا مەن ۇلىبريتانييا دا قارسى بولماۋى كەرەك.
ەرينە, ەلەمدەگٸ اۋمالى-تٶكپەلٸ زاماندا ولاي بولماۋى دا مٷمكٸن.
مٷمكٸن, بۇۇ باس حاتشىسى ەيەل ادام بولۋى دا مٷمكٸن دەگەن بولجام بار.
ولاي بولسا, توقاەۆ 2029 جىلعا دەيٸن وتىرادى.
سونىمەن, سٸزدٸڭ ويىڭىزشا كەلەسٸ پرەزيدەنت كٸم بولۋى مٷمكٸن?
قۇرمەتتٸ مەنٸڭ كٶزٸ اشىق, كٶكٸرەگٸ وياۋ وقىرماندارىم, سٸزدەر بۇل بولجامعا نە دەيسٸزدەر?
اۆتورى: جەنٸبەك قوجىق
