ٶتكەن اپتادان بەرٸ سارا نازارباەۆا تۋرالى اقپاراتتار ايتىلا باستادى. Dalanews.kz سارا نازارباەۆا تۋرالى دەرەكتەرگە شولۋ جاساپ شىقتى.
سارا نازارباەۆانىڭ دەنساۋلىعى تۋرالى نە بەلگٸلٸ?
سارا نازارباەۆا اۋىر حەلدە جاتقانى بەلگٸلٸ بولدى. قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸنٸڭ وتباسىنا جاقىن دەرەككٶزگە سٷيەنسەك, دەرٸگەرلەر سارا الپىسقىزىنا كٶمەكتەسە الماي وتىر.
وردا پورتالىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جۇبايى سارا الپىسقىزى قازٸر الماتىداعى اۋرۋحانالاردىڭ بٸرٸندە ەم قابىلداپ جاتىر. اۋرۋحانا عيماراتىنىڭ سىرتىنا كٷزەت قويىلعان. ٸشكە ەركٸن كٸرٸپ-شىعۋعا نەمەسە تٷسٸرٸلٸم جاساۋعا تىيىم سالىنعان. اۋرۋحاناعا ەمدەلۋگە كەلگەن كەيبٸر ازاماتتار سارا الپىسقىزىن ٸشكٸ بٶلٸمشەلەردە كٶرگەنٸن راستاعان.
وسى جاعدايعا بايلانىستى باسىلىم قر پرەزيدەنتٸ ٸس باسقارماسىنا قاراستى مەديتسينالىق ورتالىقتىڭ باسپاسٶز حاتشىسى ەلەنا كوەمەتسكە حابارلاسقان. دەگەنمەن ناقتى مەلٸمەت الا الماعان.
دەرەككٶزدەر سارا الپىسقىزىنىڭ دەنساۋلىعىنداعى مەسەلە جاسىنا بايلانىستى بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتادى. بٸراق ناقتى دياگنوزى جارييالانبادى.
سارا نازارباەۆامەن جاقىن ارالاسقان ازاماتتاردىڭ بٸرٸ, قازاقستانداعى بالالار ٷيلەرٸ تٷلەكتەرٸ قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتٸ رافاەل گاسانوۆ قازٸر سارا نازارباەۆانىڭ جانىندا جاقىن ادامدارى مەن تۋىستارى بارىن راستادى.
"سارا الپىسقىزى بٸزگە جاقىن جان. ول بٸزدٸ جاقسى تانيدى. بٸز دە ونىڭ تەزٸرەك ساۋىعىپ كەتۋٸن تٸلەپ وتىرمىز", – دەگەن رافاەل گاسانوۆ باسىلىمعا.
گاسانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ول - سارا نازارباەۆا نەگٸزٸن قالاعان SOS بالالار اۋىلدارىنىڭ تٷلەگٸ.
"سارا اپاي جيٸ كەلٸپ تۇراتىن. سىيلىق ەكەلەتٸن, ٶمٸر تۋرالى, ادامي قۇندىلىقتار جايىندا ايتاتىن. بٸز ونى "انامىز" دەيتٸنبٸز. ول شەنەۋنٸكتەردٸڭ ٶزٸ سىيلايتىن تۇلعا بولاتىن", – دەدٸ ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, سارا الپىسقىزى بۇرىنعى تەربيەلەنۋشٸلەرٸمەن ەلٸ كٷنگە دەيٸن بايلانىسىن ٷزبەگەن. جاقىندا عانا رافاەل گاسانوۆقا كٸتاپتار سىيلاپ, قوعامدىق جۇمىسىنا سەتتٸلٸك تٸلەگەن.
سارا نازارباەۆا تۋرالى نە بەلگٸلٸ?
سارا الپىسقىزى نازارباەۆا (قازٸرگٸ تەگٸ – قوناقاەۆا) - قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جۇبايى, قوعام قايراتكەرٸ. ول 1941 جىلى قاراعاندى وبلىسىندا دٷنيەگە كەلگەن. جوعارى بٸلٸم الىپ, ينجەنەر-مەتاللۋرگ ماماندىعى بويىنشا ەڭبەك ەتكەن.
1962 جىلى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن وتاۋ قۇرعان. ەرلٸ-زايىپتىنىڭ ٷش قىزى بار: داريعا, دينارا جەنە ەلييا.
سارا الپىسقىزى بٸراز ۋاقىتتان بەرٸ قوعامدىق ٶمٸرگە سيرەك ارالاسىپ, ساياسي ساحنادان تىس قالدى. ول كٶپشٸلٸك الدىندا جيٸ كٶرٸنبەي كەتتٸ.
1992 جىلى ول "بٶبەك" حالىقارالىق بالالار قايىرىمدىلىق قورىن قۇردى. بۇل قوردىڭ ماقساتى – جەتٸم, مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جەنە ەلەۋمەتتٸك تۇرعىدا وسال توپتاعى بالالارعا جان-جاقتى كٶمەك كٶرسەتۋ. سونىمەن قاتار, ونىڭ باستاماسىمەن ەلٸمٸزدەگٸ مەكتەپتەردە "ٶزٸن-ٶزٸ تانۋ" پەنٸ ەنگٸزٸلدٸ. كەيٸن بۇل پەن وقۋ باعدارلاماسىنان الىپ تاستالدى. سارا الپىسقىزىنىڭ باستاماسىمەن قازاقستاندا "SOS – بالالار اۋىلدارى" حالىقارالىق جوباسى ٸسكە استى.
كەيٸنگٸ جىلدارى ول بۇرىنعى تەگٸن ٶزگەرتٸپ, قىز كەزٸندەگٸ تەگٸ قوناقاەۆانى قايتا العانى بەلگٸلٸ بولدى.
وعان قوسا بٸراز جىلدان بەرٸ سارانىڭ ٶزٸنە قاراعاندا قىزدارى جيٸ جۇرت نازارىندا. تٸپتٸ بىلتىر سارا نازارباەۆا قايتىس بولعانى تۋرالى اقپارات تارادى. كەيٸنٸرەك تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كەڭەسشٸسٸ ەرٸ باسپاسٶز حاتشىسى ايدوس ٷكٸباي بۇل اقپارات شىندىققا جاناسپايتىنىن مەلٸمدەدٸ.
"ساعىمدى سىندىرمادى". نازارباەۆ كەيٸنگٸ جىلدارى سارا تۋرالى نە ايتتى?
2023 جىلى نۇرسۇلتان نازارباەۆ "مەنٸڭ ٶمٸرٸم. بوداندىقتان - بوستاندىققا" اتتى كٸتاپ شىعارىپ, وسى كٸتابىندا ۇلدارى, ولاردىڭ اناسى تۋرالى "اعىنان جارىلدى". سٶز اراسىندا سارا الپىسقىزىن قوسۋدى دا ۇمىتپاعان.
كٸتاپتا ەكٸنشٸ ەيەلٸ ەسەل يساباەۆامەن قالاي تانىسقانى, بۇل جاڭالىقتى ونىڭ بٸرٸنشٸ ەيەلٸ سارا الپىسقىزى قالاي قابىلداعانى تۋرالى جازىلعان.
"تەگٸندە, ادام بالاسىنا ەڭ باستى باقىتتى, ەڭ باياندى باقىتتى بالا عانا, پەرزەنت قانا بەرە الاتىن بولسا كەرەك. ٷش پەرزەنتٸمدٸ, ٷكٸلەگەن ٷش قىزىمدى - داريعانى, دينارانى, ەلييانى دٷنيەگە ەكەلگەن, جاس شاعىمنان جانىما جالاۋ بولعان, نەبٸر سىن ساعاتتا قاسىمنان تابىلعان ساراعا بار عۇمىرىمدا ريزامىن جەنە قامقورشىمىن. سول قيلى كەزەڭدە دە مەنٸ تٷسٸنگەنٸن, كەشٸرگەنٸن مىنا ٶمٸردەگٸ بٸر جۇبانىشىم كٶرەمٸن. تاۋمان تۋعاندا الماتىعا, الدىنا بارىپ, بار جايدى اقتارىپ, ايىبىمدى ايتقانىمدا تەكتٸلٸگٸن تاعى دا تانىتىپ ەدٸ ايتۋلى ەۋلەتتٸڭ پەرزەنتٸ", - دەپ جازعان ول.
ونىڭ سٶزٸنشە, سارا الپىسقىزىنىڭ اتاسى دا ەكٸنشٸ ەيەل العان.
"بالا - پەرٸشتە. بالا باقىتتى بولىپ ٶسسٸن" دەدٸ سوندا سارا. قىزدارىم دا مەنٸ دۇرىس ۇقتى. سارا الپىسقىزىنىڭ قاي ەيەل ٷشٸن دە قيىن سىناقتا تانىتقان كەڭدٸگٸنٸڭ بٸر سەبەبٸن ٸشتەي سەزەتٸن دە سيياقتىمىن. اتاسى ارقاداعى اتاقتى قوناقاي باي ەكەنٸن جازدىم عوي. سول كٸسٸدە ۇل بولماپتى. اقىرى الپىستان اسقان جاسىندا بەيبٸشەسٸ ٶزٸ ايتتىرىپ, جاس قىزعا ٷيلەندٸرگەن ەكەن. ويلاعانىنداي ۇل تۋىپ, اتىن الپىس قويىپتى. كٸم بٸلەدٸ, بابادان تامىر تارتقان سول دەستٷر ەسٸنە تٷسٸپ, بولعان ٸسكە كەڭشٸلٸك كٶرسەتتٸ مە ەكەن?
ەيتەۋٸر ونسىز دا قينالعان جانىمدى قاجاي بەرگەن جوق, ساعىمدى سىندىرمادى. مەن ٶزٸم بالانى ۇل دەپ, قىز دەپ بٶلەتٸندەردەن ەمەسپٸن. ٷش قىزىمدى دا جانىمداي جاقسى كٶرەمٸن. ولاردان تۋعان نەمەرەلەردٸ دە جيەن دەپ جاتپايمىن. ۇل بالا - شاڭىراقتى ۇستايتىن يە, ەۋلەت جالعاستىرار كيە... مٸنە, سولاي, اعايىن. جان سىرىمدى جايىپ سالدىم الدىڭىزعا. قالاي دەسەڭٸز دە, ٶزٸڭٸز بٸلەسٸز. بۇل - ٶمٸر. بٸر انىق نەرسە بار. جٷرەككە ەمٸر جٷرمەيدٸ", - دەپ جازىلعان كٸتاپتا.
"ەشكٸممەن ارالاسپايدى"
ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ ەكس تٶراعاسى, گەنەرال-لەيتەنانت امانگەلدٸ شابدارباەۆ سارا نازارباەۆامەن ارالاسقانىن, ونىڭ قانداي ادام ەكەنٸن ايتتى.
"سارا الپىسقىزى تۋرالى كٶپ ەشكٸم ايتپايدى. ول كٸسٸ كٶپ سٶيلەمەيتٸن, بٸراق تٸك ايتاتىن. تٸپتٸ كٷيەۋٸنە دە "حالىقتىڭ قامىن ويلامايسىڭ با?" دەپ ايتاتىن. ەيەلدەرٸ (نازارباەۆتىڭ - ەسك.) پايدا بولعان كەزدە ەكەۋٸنٸڭ اراسى قاتتى سۋىپ كەتتٸ. سارا الپىسقىزى تۋرالى ايتۋدىڭ قاجەتٸ دە جوق, ول كٸسٸ - جاي قاراپايىم ادام. ەش جەردە سٶيلەپ, لەكتسييا جاساماعان ادام. سارا الپىسقىزى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ساياسي شەشٸمدەرٸنە ارالاسپادى. ارالاسقاننىڭ ٶزٸندە نازارباەۆ ول كٸسٸمەن ساناسپايتىن. ول كٸسٸ تٸرٸ. نە قۇدالارىمەن دە, نە باسقالارىمەن دە ارالاسپايدى", – دەدٸ امانگەلدٸ شابدارباەۆ TALK LIKE YouTube ارناسىنا بەرگەن بٸر جىل بۇرىنعى سۇحباتىندا.
ونىڭ سٶزٸنشە, قازٸر سارا نازارباەۆانىڭ ارالاساتىن جاقىن تانىس, دوستارى دا جوق.
"ٶزٸ سونداي ادام دەپ ايتۋعا دا بولار ەدٸ. قازٸر ٶزٸمەن-ٶزٸ. تٸكە مٸنەزٸ بولعان. مەنٸ ۇناتپادى. 8 ناۋرىزعا گٷل جٸبەرەمٸن عوي. مەنٸڭ گٷلٸمدٸ لاقتىرىپ تاستاتقىزادى. سارا الپىسقىزى مەنٸ كەيٸن جەك كٶرٸپ كەتتٸ. نۇرسۇلتان نازارباەۆ راحات ەليەۆكە قاتتى سەندٸ, بيلٸكتٸڭ بەرٸ سونىڭ قولىندا بولدى. ول كٶپ نەرسە جاسادى. ...مەن بٸرٸنشٸ بارىپ راحاتقا تيٸستٸم عوي. ...داريعا ەكەۋٸ سارا الپىسقىزىن ماعان قارسى قويدى", – دەدٸ ول سۇحباتىندا.
بۇعان دەيٸن سارا نازارباەۆا تۋرالى قانداي اقپارات تارادى?
بٸراز ۋاقىتتان بەرٸ ەسٸمٸ باق-تا اتالماي قالعانىمەن, بىلتىر ەكس-پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بٸرٸنشٸ ەيەلٸ سارا نازارباەۆا نەگٸزٸن قالاعان ينستيتۋت مەملەكەت مەنشٸگٸنە ٶتتٸ دەگەن اقپارات تارادى.
ٷكٸمەت قاۋلىسىندا سارا نازارباەۆا نەگٸزٸن قالاعان ينستيتۋت مەملەكەت مەنشٸگٸنە ٶتكەنٸ جارييالاندى.
بۇل ينستيتۋت كەيٸنگٸ جىلدارى جۇمىس باعىتىن ٶزگەرتٸپ, رەبرەندينگ جاساعان ەدٸ. "ادامنىڭ ٷيلەسٸمدٸ دامۋى ۇلتتىق ينستيتۋتى" ەندٸ "ٶركەن" بالالار سالاماتى ۇلتتىق عىلىمي-تەجٸريبەلٸك ينستيتۋتى" دەپ جارييالاندى.
"بۇل ينستيتۋت 2021 جىلى سارا نازارباەۆا نەگٸزٸن قالاعان "بٶبەك" قورىنىڭ جانىنان اشىلعان ەدٸ. ينستيتۋتتىڭ نەگٸزگٸ ميسسيياسى "ٶزٸن-ٶزٸ تانۋ" رۋحاني-ادامگەرشٸلٸك بٸلٸم بەرۋ باعدارلاماسى ارقىلى ەلدٸڭ ادامي ەلەۋەتٸن دامىتۋعا ٷلەس قوسۋ بولدى. ال قازاقستاندا "ٶزٸن-ٶزٸ تانۋ" رۋحاني-ادامگەرشٸلٸك بٸلٸم بەرۋ باعدارلاماسى 2022 جىلى زاڭ جٷزٸندە ٶز جۇمىسىن توقتاتتى", - دەپ جازىلعان حابارلامادا.
