بٸرقاتار تەكسەرۋلەردٸڭ قورىتىندىسى بويىنشا كونستيتۋتسييالىق سوت زەي̆نەتاقى اننۋيتەتتەرٸ تۋرالى زاڭنامانى ناقتىلاۋدى ۇسىندى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
كونستيتۋتسييالىق سوت ازاماتتاردىڭ ٶتٸنٸشٸ بوي̆ىنشا ازاماتتىق كودەكستٸڭ (ەرەكشە بٶلٸم) 818-بابى 1-تارماعى ەكٸنشٸ بٶلٸگٸنٸڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسىنا سەي̆كەستٸگٸن تەكسەردٸ.
كٶرسەتٸلگەن نورماعا سەي̆كەس, ازاماتتىق كودەكستە قاراستىرىلعان جەكەلەگەن جاعداي̆لاردى قوسپاعاندا, ساقتانۋشى تٶلەگەن ساقتاندىرۋ سىي̆لىقاقىلارى ساقتاندىرۋشىنىڭ مەنشٸگٸ بولىپ تابىلادى.
ٶتٸنٸشتە ساقتاندىرۋشى مەن ساقتانۋشى اراسىندا زەي̆نەتاقى اننۋيتەتٸ شارتى جاسالعانى, ول بوي̆ىنشا ساقتانۋشى ساقتاندىرۋ سىي̆اقىسىن ساقتاندىرۋشىعا بەرگەنٸ اي̆تىلادى. ال ساقتاندىرۋشى وعان اي̆ ساي̆ىن شارتتىق سومانى ٶمٸر بوي̆ى تٶلەۋگە مٸندەتتەندٸ.
ساقتانۋشى قاي̆تىس بولعاننان كەي̆ٸن تٶلەمدەر پاي̆دا الۋشىعا ٶتەدٸ. الاي̆دا, ساقتاندىرۋشى قالعان سومانى بٸرجولعى تٶلەۋ تۋرالى مۇراگەرلەردٸڭ تالاپتارىنا قر اك 818-بابى 1-تارماعىنىڭ ەكٸنشٸ بٶلٸگٸنە سەي̆كەس زەي̆نەتاقى جيناقتارى مۇراعا كٸرمەي̆تٸنٸنە جەنە وعان مەنشٸك قۇقىعىندا تيەسٸلٸ ەكەندٸگٸنە سٸلتەمە جاساي̆ وتىرىپ, بەرۋدەن باس تارتادى.
ٶتٸنٸش سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ پٸكٸرٸنشە, ساقتاندىرۋشىعا اۋدارىلعان زەي̆نەتاقى جيناقتارى ساقتانۋشى قاي̆تىس بولعان جاعداي̆دا مۇراگەرلٸككە جاتادى, وسىعان باي̆لانىستى ولار اتالعان نورما بٸرجولعى ساقتاندىرۋ تٶلەمٸ تٷرٸندەگٸ مٷلٸكتەن سوت شەشٸمٸنسٸز اي̆ىرا وتىرىپ, ٶزدەرٸنٸڭ جەكە مەنشٸكتٸ قورعاۋ كونستيتۋتسييالىق قۇقىعىنا نۇقسان كەلتٸرەدٸ دەپ ەسەپتەي̆دٸ.
كونستيتۋتسييالىق سوت نە شەشتٸ?
كونستيتۋتسييالىق سوت ٶز شەشٸمٸندە كٶرسەتكەندەي̆, ساقتاندىرۋ سىي̆لىقاقىلارى – ساقتانۋشىنىڭ ساقتاندىرۋشىعا ساقتاندىرۋ ارقىلى قورعالۋ ٷشٸن تٶلەي̆تٸن تٶلەمٸ, مۇندا ساقتاندىرۋ تٶلەمٸ ونىڭ ماتەريالدىق بالاماسى بولىپ تابىلادى, بۇل زەي̆نەتاقى اننۋيتەتٸ شارتىنىڭ ٶتەۋلٸ بولۋىن بٸلدٸرەدٸ.
"وسىلاي̆شا, ساقتاندىرۋشى ساقتاندىرۋ سىي̆اقىسى تٷرٸندە العان اقشا ساقتاندىرۋشىنىڭ ٶز قالاۋى بوي̆ىنشا بيلٸك ەتەتٸن كٸرٸسٸ بولىپ تابىلادى. ساقتاندىرۋشىنىڭ ساقتاندىرۋ سىي̆لىقاقىسىن قاي̆تارۋ بوي̆ىنشا ەمەس, تەك ساقتاندىرۋ سوماسىن تٶلەۋ بوي̆ىنشا مٸندەتتەمەسٸ تۋىنداي̆دى. مۇنداي̆ جاعداي̆لاردا ساقتانۋشىنىڭ مٷلكٸ مەجبٷرلٸ تٷردە يەلٸكتەن شىعارىلماي̆دى, وسىعان باي̆لانىستى كونستيتۋتسييالىق سوت ٶتٸنٸش سۋبەكتٸلەرٸ داۋ اي̆تىپ وتىرعان اك (ەرەكشە بٶلٸم) نورماسىنىڭ كونستيتۋتسيياعا قاي̆شى كەلەدٸ دەپ تاپپادى", دەپ تٷسٸندٸرەدٸ قۇزٸرەتتٸ سوت.
سونىمەن قاتار, كونستيتۋتسييالىق سوت زەي̆نەتاقى اننۋيتەتٸنٸڭ ەرەكشەلٸكتەرٸن نازارعا الا وتىرىپ, ساقتانۋشىنىڭ كٶزٸ تٸرٸسٸندەگٸ ەرٸك قالاۋىنىڭ ٸسكە اسىرىلۋ جەنە ول قاي̆تىس بولعان جاعداي̆دا, اۋدارىلعان ساقتاندىرۋ سىي̆لىقاقىسىنىڭ كٶلەمٸ مەن ٶزگە دە مەن-جاي̆لار ەسكەرٸلە وتىرىپ, ونىڭ قۇقىقتارىنىڭ ٶزگە ادامدارعا ٶتۋ تەتٸكتەرٸ زاڭنامالىق دەڭگەي̆دە رەتتەلۋگە تيٸس دەپ اتاپ ٶتتٸ.
"اك-نٸڭ (ەرەكشە بٶلٸم) 818-بابى 1-تارماعىنىڭ ەكٸنشٸ بٶلٸگٸندە كٶزدەلگەن ساقتانۋشىدان الىنعان ساقتاندىرۋ سىي̆لىقاقىلارىنا ساقتاندىرۋشىنىڭ مەنشٸك قۇقىعى تۋرالى جالپى ەرەجە ساقتانۋشىعا زەي̆نەتاقى اننۋيتەتٸ شارتى بۇزىلعان كەزدە ساتىپ الۋ سوماسىن باسقا ساقتاندىرۋ ۇي̆ىمىنا اۋدارۋ نەمەسە ساقتاندىرۋ تٶلەمدەرٸنٸڭ مٶلشەرٸن ازاي̆تۋعا قاتىستى شارت تالاپتارى ٶزگەرگەن كەزدە اقشانى بجزق-عا قاي̆تارۋ ارقىلى جەنە باسقا نەگٸزدەر بوي̆ىنشا وسى اقشانىڭ بٸر بٶلٸگٸنە بيلٸك ەتۋ قۇقىعىن بەرەتٸن ەلەۋمەتتٸك كودەكس نورمالارىمەن ٷي̆لەسپەي̆دٸ", دەلٸنگەن كونستيتۋتسييالىق سوت تٷسٸنٸكتەمەسٸندە.
وسىلاردى ەسكەرە كەلە, كونستيتۋتسييالىق سوت ەلەۋمەتتٸك ينستيتۋت رەتٸندە زەي̆نەتاقى اننۋيتەتٸنٸڭ ەرەكشەلٸكتەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, ەرتٷرلٸ سالاعا تيەسٸلٸ ٶزارا باي̆لانىستى نورمالاردىڭ ٶزارا ٷي̆لەسٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ٷكٸمەتكە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىن جەتٸلدٸرۋ مەسەلەسٸن قاراۋدى ۇسىندى.
تەكسەرۋ نەتيجەسٸندە, كونستيتۋتسييالىق سوت ٶتٸنٸش سۋبەكتٸلەرٸ داۋلاپ وتىرعان ازاماتتىق كودەكس (ەرەكشە بٶلٸم) نورماسىنىڭ كونستيتۋتسيياعا قاي̆شى كەلەتٸندٸگٸن انىقتاعان جوق.
بۇعان دەيٸن سايتىمىزدا قازاقستاندا زەينەتاقى جيناعىن "اننۋيتەتكە" شىعارىپ الۋشىلار سانى ارتقانىن جازعانبىز.
