ەل ەكونوميكاسىن باعالاعاندا ٸشكٸ جالپى ٶنٸم مەن ٶسٸم قارقىنىنان بٶلەك, سىرتقى قارىز كٶلەمٸنە دە نازار اۋدارىلادى. الايدا كٶپشٸلٸك "سىرتقى قارىز" دەگەندە مەملەكەتتٸڭ قارىزىن عانا ەلەستەتەدٸ. شىن مەنٸندە, بۇل ۇعىم ەلدەقايدا كەڭ. بۇل تۋرالى QZ Economy. تالداۋ ساراپتاماسىندا ايتىلعان, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
سىرتقى قارىز - شەتەلدٸك كرەديتورلار الدىنداعى بارلىق مٸندەتتەمە جيىنتىعى. وعان مەملەكەتپەن قاتار بانكتەردٸڭ, كومپانييالاردىڭ جەنە ازاماتتاردىڭ دا شەتەلدەن العان قارىزدارى كٸرەدٸ.
2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان, ٶزبەكستان, قىرعىزستان جەنە تەجٸكستاننىڭ سىرتقى قارىزى 290,8 ملرد دوللار بولعان. سونىڭ 181,8 ملرد دوللارى قازاقستانعا تيەسٸلٸ. ال ٶزبەكستاننىڭ سىرتقى قارىزى 89,6 ملرد دوللار, قىرعىزستاندا 12,4 ملرد دوللار, تەجٸكستاندا 6,9 ملرد دوللار بولعان.
بٸر قاراعاندا قازاقستاننىڭ كٶرسەتكٸشٸ جوعارى كٶرٸنۋٸ مٷمكٸن. بٸراق سىرتقى قارىزدى ەكونوميكا كٶلەمٸنەن بٶلەك قاراستىرۋ دۇرىس ەمەس. 2025 جىلى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ كٶلەمٸ شامامەن 305 ملرد دوللارعا جەتكەن. سوندىقتان قارىز كٶلەمٸن ەلدٸڭ مٷمكٸندٸگٸمەن بٸرگە باعالاۋ قاجەت.
قازاقستانداعى سىرتقى قارىزدىڭ ەڭ ٷلكەن بٶلٸگٸ كومپانييالار اراسىنداعى قارجىلاندىرۋعا تيەسٸلٸ. ونىڭ كٶلەمٸ 89,9 ملرد دوللار بولعان. بۇل - حالىقارالىق كومپانييالار ٶزدەرٸنٸڭ قازاقستانداعى ەنشٸلەس كەسٸپورىندارىنا بٶلگەن قاراجاتى. مۇنداي قارجى كٶبٸنە ٶندٸرٸستٸ كەڭەيتۋگە, جاڭا جوبالاردى ٸسكە اسىرۋعا جەنە بيزنەستٸ دامىتۋعا جۇمسالادى.
ال مەملەكەتتٸڭ سىرتقى قارىزى 16 ملرد دوللار نەمەسە جالپى سىرتقى قارىزدىڭ 8,8 پايىزى عانا بولادى.
ٶزبەكستاندا سىرتقى قارىزدىڭ ەڭ ٷلكەن بٶلٸگٸ مەملەكەتتٸك قۇرىلىمداردىڭ موينىندا. ول 37,1 ملرد دوللارعا جەتٸپ, جالپى قارىزدىڭ 41 پايىزىنان اسادى. قىرعىزستان مەن تەجٸكستاندا دا مەملەكەتتٸك قارىزدىڭ ٷلەسٸ 40 پايىزدان جوعارى.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, سىرتقى قارىز بولۋى - قالىپتى جاعداي. كٶپتەگەن ەل ەكونوميكانى دامىتۋ, جول, زاۋىت جەنە باسقا دا ٸرٸ جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن سىرتتان قارجى تارتادى. ماڭىزدىسى - الىنعان قاراجات قايدا جۇمسالعانى جەنە قارىزدى ٶتەۋ مٷمكٸندٸگٸ بولۋى.
ساراپشىلاردىڭ سٶزٸنشە, قازاقستانداعى سىرتقى قارىزدىڭ باسىم بٶلٸگٸ مەملەكەتكە ەمەس, ەكونوميكاعا ينۆەستيتسييا قۇيىپ وتىرعان كومپانييالارعا تيەسٸلٸ, سوندىقتان سىرتقى قارىز كٶلەمٸنە عانا قاراپ قورىتىندى جاساۋ دۇرىس ەمەس.
