El ekonomikasyn baǵalaǵanda ishki jalpy ónim men ósim qarqynynan bólek, syrtqy qaryz kólemine de nazar aýdarylady. Alaida kópshilik "syrtqy qaryz" degende memlekettiń qaryzyn ǵana elestetedi. Shyn máninde, bul uǵym áldeqaida keń. Bul týraly QZ Economy. Taldaý saraptamasynda aitylǵan, dep habarlaidy dalanews.kz.
Syrtqy qaryz - sheteldik kreditorlar aldyndaǵy barlyq mindetteme jiyntyǵy. Oǵan memleketpen qatar bankterdiń, kompaniialardyń jáne azamattardyń da shetelden alǵan qaryzdary kiredi.
2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha Qazaqstan, Ózbekstan, Qyrǵyzstan jáne Tájikstannyń syrtqy qaryzy 290,8 mlrd dollar bolǵan. Sonyń 181,8 mlrd dollary Qazaqstanǵa tiesili. Al Ózbekstannyń syrtqy qaryzy 89,6 mlrd dollar, Qyrǵyzstanda 12,4 mlrd dollar, Tájikstanda 6,9 mlrd dollar bolǵan.
Bir qaraǵanda Qazaqstannyń kórsetkishi joǵary kórinýi múmkin. Biraq syrtqy qaryzdy ekonomika kóleminen bólek qarastyrý durys emes. 2025 jyly Qazaqstan ekonomikasynyń kólemi shamamen 305 mlrd dollarǵa jetken. Sondyqtan qaryz kólemin eldiń múmkindigimen birge baǵalaý qajet.
Qazaqstandaǵy syrtqy qaryzdyń eń úlken bóligi kompaniialar arasyndaǵy qarjylandyrýǵa tiesili. Onyń kólemi 89,9 mlrd dollar bolǵan. Bul - halyqaralyq kompaniialar ózderiniń Qazaqstandaǵy enshiles kásiporyndaryna bólgen qarajaty. Mundai qarjy kóbine óndiristi keńeitýge, jańa jobalardy iske asyrýǵa jáne biznesti damytýǵa jumsalady.
Al memlekettiń syrtqy qaryzy 16 mlrd dollar nemese jalpy syrtqy qaryzdyń 8,8 paiyzy ǵana bolady.
Ózbekstanda syrtqy qaryzdyń eń úlken bóligi memlekettik qurylymdardyń moinynda. Ol 37,1 mlrd dollarǵa jetip, jalpy qaryzdyń 41 paiyzynan asady. Qyrǵyzstan men Tájikstanda da memlekettik qaryzdyń úlesi 40 paiyzdan joǵary.
Sarapshylardyń aitýynsha, syrtqy qaryz bolýy - qalypty jaǵdai. Kóptegen el ekonomikany damytý, jol, zaýyt jáne basqa da iri jobalardy júzege asyrý úshin syrttan qarjy tartady. Mańyzdysy - alynǵan qarajat qaida jumsalǵany jáne qaryzdy óteý múmkindigi bolýy.
Sarapshylardyń sózinshe, Qazaqstandaǵy syrtqy qaryzdyń basym bóligi memleketke emes, ekonomikaǵa investitsiia quiyp otyrǵan kompaniialarǵa tiesili, sondyqtan syrtqy qaryz kólemine ǵana qarap qorytyndy jasaý durys emes.
