ەلباسى ن.ە.نازارباەۆتىڭ جارلىعىنا سەيكەس الماتى وبلىسى كٶكسۋ اۋدانى ەكٸمٸنٸڭ دەستٷرلٸ قورىتىندى ەسەبٸ اقپان ايىنىڭ العاشقى كٷندەرٸمەن تۇسپا-تۇس كەلدٸ. جيىندا حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىمەن قاتار, ەرتەڭگٸ كٷنگە دەگەن سەنٸمٸ دە ارتا تٷسكەنٸ انىق اڭعارىلدى. ولار اعىمداعى ۇساق-تٷيەك مەسەلەلەردەن گٶرٸ جالپىحالىقتىق ماقساتتارعا دەن قويىپ, ورتاق يگٸلٸك ٷشٸن ٸستەلەتٸن جۇمىستارعا نازار اۋداردى.
الدىمەن الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى جاقسىلىق ومار باستاعان توپ مەدەنيەت ٷيٸنٸڭ دەلٸزٸندە جەنە ەكٸنشٸ قاباتىندا ۇيىمداستىرىلعان كٶرمەمەن تانىستى. سونىمەن قاتار جيىنعا مەسليحات حاتشىسى, مەكەمە, بٶلٸم باسشىلارى, , وكرۋگ ەكٸمدەرٸ, مەكتەپ جەنە بالاباقشا ديرەكتورلارى, كەسٸپوداق جەنە قوعامدىق, ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدار, ارداگەرلەر كەڭەسٸ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جەنە اۋدان تۇرعىندارى قاتىستى.
وبلىستا كٶكسۋ اۋدانىنىڭ ٶزٸندٸك ورنى بار. اۋدان باسشىسى الماس ەدٸل حالىق الدىنداعى ەسەبٸندە قوعامدى دەموكراتييالاندىرۋ ارقىلى بيلٸك پەن حالىق اراسىن جاقىنداتۋدىڭ تيٸمدٸ جولى بٷگٸنگٸ ەسەپتٸ كەزدەسۋ ەكەنٸنە توقتالدى. وسىعان دەيٸن اۋىلدىق وكرۋگتەردە 10 جيىن ٶتكٸزٸلگەن. جۇرتشىلىق ول كەزدەسۋلەردە 2016 جىلى ۇسىنىلعان پٸكٸر-ٶتٸنٸشتەردٸڭ قالاي ورىندالعانى تۋرالى ساۋال تاستاپ, نەتيجەسٸنە ريزا پەيٸل بٸلدٸردٸ. ياعني, جىل باسىنان جەكە جەنە زاڭدى تۇلعالاردان 511 ٶتٸنٸش تٷسٸپ, ونىڭ 129 قاناعاتتاندىرىلسا, 382-نە تٷسٸنٸكتەمە بەرٸلدٸ. ٶتٸنٸش بەرۋشٸلەردٸڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸن زەينەتكەرلەر مەن كٶپبالالى انالار قۇرايدى. ولاردىڭ كٶتەرگەن مەسەلەلەرٸ تۇرعىن-ٷي, جول ساپاسى, جەر مەسەلەسٸ جەنە اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاتىستى. ال اۋدان ەكٸمٸنٸڭ جەكە قابىلداۋىندا 196 ادام بولدى. بارلىق سىن-ەسكەرتپەلەر جەنە ٶزەكتٸ مەسەلەلەر تۇراقتى باقىلاۋعا الىنىپ, قاجەتتٸ شارالار قابىلدانعان.
- قازٸرگٸ كەزدە اۋداننىڭ 2016 جىلعى دامۋ باعدارلاماسى بويىنشا جوسپارلى جۇمىستار قولعا الىنعان. ٶڭٸردەگٸ باستى باعىت اۋىلشارۋشىلىعى مەن ٶنەركەسٸپتٸ دامىتۋ بولعاندىقتان, ٶتكەن جىلى ٶنەركەسٸپتە 10 ملرد. 942 ملن. تەڭگەنٸڭ (2015 جىلعى كٶرسەتكٸش 8253 ملن. تەڭگە) ٶنٸمٸ ٶندٸرٸلٸپ, فيزيكالىق يندەكس كٶلەمٸ 108,1 پايىزدى قۇرادى. كٶكسۋ قانت زاۋىتى 2015 جىلى 1558 ملن. تەڭگەگە 11,5 مىڭ توننا ٶنٸم شىعارسا, 2016 جىلى 3470 ملن تەڭگەگە 19,3 مىڭ توننا ٶنٸم ٶندٸردٸ. ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸن ارتتىرۋ ماقساتىندا 2009 جىلدان جۇمىسىن توقتاتقان «كٶكسۋ ارنا» جشس-نٸڭ سٷت زاۋىتى قايتا جاڭعىرتىلىپ, اعىمداعى جىلدىڭ مامىر ايىنان 14 جۇمىس ورنىمەن ٸسكە قوسىلدى, زاۋىت قۇرعاق سٷت ٶنٸمدەرٸن شىعارادى. سونىمەن قاتار, «اركوم.KZ» جشس-گٸ 200,0 ملن تەڭگەگە تەرٸ يلەۋ زاۋىتىن اشۋ ٷشٸن قۇرال-جابدىقتارىن ساتىپ الىپ, زاۋىت قۇرىلىسىن جٷرگٸزۋدە. (زاۋىتتىڭ قۋاتتىلىعى جىلىنا 50 مىڭ دانا تەرٸ يلەيدٸ جەنە جاڭا 25 جۇمىس ورىنى اشىلادى). نەتيجەسٸندە الداعى ۋاقىتتا ٶنەركەسٸپ ٶنٸمدەرٸنٸڭ تۇراقتى ٶسۋٸ جوسپارلانۋدا, - دەپ الماس قابدۋلۇلى ٶنەركەسٸپ سالاسىندا بٸر جىل ٸشٸندە اتقارىلعان يگٸ ٸستەرگە توقتالدى.
ەلباسى ن.ە.نازارباەۆ ٶزٸنٸڭ حالىققا جولداعان "قازاقستاننىڭ ٷشٸنشٸ جاڭعىرۋى: جاھاندىق بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸك" اتتى جولداۋىندا اگرارلىق سالاعا باسا نازار اۋدارعانى بەلگٸلٸ. سوعان وراي, اۋدان كٶلەمٸندە قانت قىزىلشاسى 1297 گەكتارعا سەبٸلٸپ, 45984 توننا ٶنٸم الىنىپ, ورتاشا ٶنٸمدٸلٸگٸ 354 تس/ت قۇرادى. ايتا كەتەرلٸگٸ, ٶتكەن جىدى اگرارلىق سەكتوردىڭجالپى ٶنٸمٸ 22 ملرد. 295ملن. تەڭگەنٸ (2015ج-21769 ملن.تگ.) قۇراپ, ناقتى يندەكس كٶرسەتكٸشٸ – 103,1 پايىز. سونىمەن قاتار, مال شارۋاشىلىعىنىڭ اۋدان بويىنشا دامۋى جايلى دا ايتىلدى جيىن بارىسىندا. ناقتىلاساق, «سىباعا» باعدارلاماسى بويىنشا جوسپارلانعان 357 باس, ناقتى الىنعانى 359 باس نەمەسە 100,5 پايىز. «التىن اسىق» باعدارلاماسى ارقىلى 3 شارۋا قوجالىعى 1664 باس ۇساق مال الىپ, نەتيجەسٸندە, جوسپار 158,5 پايىزعا ورىندالدى. «قۇلان» باعدارلاماسى نەگٸزٸندە 220 باس جىلقى الىندى. مال شارۋاشىلىعىندا مەنشٸكتٸڭ بارلىق تٷرٸندە مال تۇقىمىن اسىلداندىرۋ جۇمىستارى جالعاستىرىلىپ, مال باستارىنىڭ سانى ٶسٸپ, مال ٶنٸمدٸلٸگٸ ارتتى.
- قۇرىلىس جۇمىستارى اۋدان كٶلەمٸندە بٸرٸنشٸ كەزەكتە تۇر. ٶتكەن جىلى قۇرىلىس كٶلەمٸ 8 ملرد. 150 ملن. تەڭگەنٸ قۇراپ (2015 ج-5146 ملن.تگ), 151,8% پايىزعا ورىندالدى. ەسەپتٸ كەزەڭدە 7346 شارشى مەتر تۇرعىن ٷي ٸسكە قوسىلدى, (2015ج-8022 ش/م) ونىڭ 3341 شارشى مەترٸ بيۋدجەت ەسەبٸنەن, 4005 شارشى مەترٸ تۇرعىندار ەسەبٸنەن. «ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋ-2020» باعدارلاماسى اياسىندا بالپىق بي اۋىلىندا 50 پەتەرلٸ تۇرعىن ٷيدٸڭ قۇرىلىسى جەنە بالپىق بي اۋىلىنىڭ سۋ جٷيەسٸنٸڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, قولدانىسقا بەرٸلدٸ. سونىمەن قاتار, جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزى بار جولداردى جٶندەۋگە جەنە قالىپتا ۇستاۋ ماقساتىندا تالاپتى اۋىلىندا ورنالاسقان كٶكسۋ كٶشەسٸنە, جامبىل اۋىلىنداعى جامبىل, عارىشكەر, بالپىق بي اۋىلىنداعى نۇرپەيٸسوۆ كٶشەلەرٸنە ورتاشا جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. اۋدان بويىنشا 1 اۆتوبەكەت تۇرعىندارعا الماتى, جاركەنت, ٷشتٶبە قالالارىنا جەنە اۋدان ٸشٸندە جولاۋشى تاسىمالى قىزمەتتەرٸن كٶرسەتۋدە. 4 اۆتوبۋس جول باعدارىمى جٷرۋدە. ولار بالپىق بي-اقتەكشە, بالپىق بي-مەۋلەمباي, بالپىق بي-جەتٸجال, بالپىق بي-تالدىقورعان باعىتتارى بويىنشا 16 ەلدٸ-مەكەندەرگە قىزمەت كٶرسەتٸلۋدە. ەلدٸ-مەكەندەردەگٸ كٶشەلەردٸ جارىقتاندىرۋ باعدارلاماسى بويىنشا جامبىل اۋىلىنىڭ عارىشكەر كٶشەسٸنە جارىقتاردى ورنالاستىرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ, - دەدٸ اۋدان ەكٸمٸ الماس قابدۋلۇلى. سونىمەن قاتار, اۋدان باسشىسى مەملەكەتتٸك باعدارلامالار نەگٸزٸندە جۇمىسپەن قامتۋ, ەلەۋمەتتٸك سالا, اۋىزسۋ مەسەلەسٸن شەشۋ جەنە اۆتوجولداردىڭ ساپاسىن جوعارىلاتۋ ماقساتىندا جاسالىنىپ جاتقان جۇمىستارعا توقتالدى.
ٶڭٸر باسشىسىنىڭ جىل ٸشٸندە اتقارعان جۇمىستارى مەن بيىلعى جىلعا جوسپارلارى ايتىلعان سوڭ جارىس سٶزگە ششىعۋشىلارعا سٶز كەزەگٸ بەرٸلدٸ. اۋداندىق اقساقالدار القاسىنىڭ تٶراعاسى امانگەلدٸ قالدىبەك, ن.الدابەرگەنوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەبٸنٸڭ پەداگوگ-ۇيىمداستىرۋشىسى راۋان تٷبەكباەۆ, ت.يساباەۆ ورتا مەكتەبٸنٸڭ اتىنان راۋشان اتەشوۆا باياداما وقىپ, اۋداننىڭ كٶركەيۋٸنە اۋدان باسشىسىنىڭ قوسىپ جاتقان ٷلەسٸ زور ەكەندٸگٸن جەتكٸزدٸ.
بٸراۋىزدان "قاناعاتتانارلىق" دەگەن باعا العان اۋدان ەكٸمٸ ەسەبٸنەن سوڭ, وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى جاقسىلىق ومار قورىتىندى سٶز سٶيلەپ, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ دانا باسشىلىعىمەن 25 جىلدا عاسىرعا پارا-پار جۇمىستار تىندىرىلعانىن, ەلٸ دە ٶركەنيەت كٶشٸنە بەت العان قازاقستاندىقتار بٸرلٸك پەن ىنتىماقتى تۋ ەتٸپ, بيىلعى جولداۋدى ٷلكەن ٶرلەۋ ٷستٸندە قارسى الىپ وتىرعانىن اتاپ كٶرسەتتٸ. اۋدان ەكٸمٸنٸڭ ەسەبٸ حالىقتان قولداۋ تاپقانى نەتيجەلٸ ەڭبەكتٸڭ كٶرٸنٸسٸ ەكەنٸن ايتا كەلە, كەيبٸر تۇستاردا ارقاۋىن شيراتا تٷسەتٸن مەسەلەلەردٸڭ بار ەكەنٸن كٶلدەنەڭ تارتتى.
"بيىل وبلىس بويىنشا اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەر سانىن جويۋ كٷن تەرتٸبٸندەگٸ بٸرٸنشٸ مەسەلە. بٷگٸنگٸ تاڭدا وبلىس كٶلەمٸندە 44 مەكتەپتٸڭ قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. ٷشاۋىسىمدى مەكتەپتەر بولمايدى. بۇل - 2017 جىلعا قويىپ وتىرعان مەجەمٸز", - دەدٸ وبلىس باسشىسىنىڭ ورىنباسارى.
- بٸلٸم مەن دەنساۋلىق سالاسى قاشان دا ٶزەكتٸ. اۋداننىڭ وبلىس بويىنشا ۇبت-ٸ كٶرسەتكٸشٸ 77,6 پايىز, ال "التىن بەلگٸ" سانى التاۋ. بٸلٸم ساپاسى - 46 پايىز. مۇعالٸمدەردٸڭ 36 پايىزى جوعارعى ساناتتى جەنە بٸلٸكتٸ ماماندار. بۇل باسقا اۋداندارمەن سالىستارعاندا جوعارى كٶرسەتكٸش, -دەگەن جاقسىلىق مۇقاشۇلى اتالعان سالاعا قاتىستى جۇمىستار جاساپ, مەسەلەنٸ تەزدەتٸپ شەشۋدٸ تاپسىردى.
جيىن سوڭىندا الماس ەدٸلگە بٸرنەشە مٸندەتتەر جٷكتەلٸپ, كٷرمەۋلٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋ جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتەتٸنٸنە سەنٸم ارتىلدى.
الاش تۇرسىنەلٸ,
ەڭلٸك قابدەش,
الماتى وبلىسى
