اباي اتىنداعى قازۇپۋ عىلىمي كٸتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى
[caption id="attachment_8769" align="alignleft" width="382"]
اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ عىلىمي كٸتاپحاناسى رەسپۋبليكاداعى اسا ٸرٸ پەداگوگيكالىق كٸتاپحانالاردىڭ بٸرٸ بولىپ سانالادى. عىلىمي كٸتاپحانا - 1928 جىلى وقۋ ورنىمەن قاتار قۇرىلعان. ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ وقۋ, عىلىمي, تەربيە ٷردٸستەرٸن قاجەتتٸ ەدەبيەتتەرمەن قامتاماسىز ەتەتٸن, ەر تٷرلٸ وقىرماننىڭ توبىنا جەنە جوعارى وقۋ ورنىنىڭ قۇرىلىمدىق بٶلٸمدەرٸنە اقپاراتتىق قىزمەت كٶرسەتەتٸن6 ستۋدەنتتەردٸڭ, پروفەسسور-وقىتۋشىلاردىڭ مەدەني جەنە رۋحاني ورتالىعى دەۋگە بولادى.
86 جىلدىق تاريحى بار عىلىمي كٸتاپحانانىڭ 1 600 000-نان اساتىن كٸتاپ قورىندا ەر عىلىم سالاسى بويىنشا وقۋلىقتار, مونوگرافييالار, كٶركەم ەدەبيەتتەردٸڭ تاماشا ٷلگٸلەرٸ, حVII-حIح عاسىرلاردا جارىق كٶرگەن سيرەك كەزدەسەتٸن ەدەبيەتتەر جيناقتالعان.
جىل سايىن جالپى كٸتاپحانا قورى 50 000 داناعا جۋىق ەدەبيەتتەر مەن مەرزٸمدٸك باسىلىمدارمەن تولىقتىرىلادى. سونىڭ ٸشٸندە ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ «ۇلاعات» باسپاسىنان وقىتۋشىلاردىڭ ەر پەنگە ارنالعان وقۋ-ەدٸستەمەلٸك كەشەندەرٸ, وقۋ قۇرالدارى, مونوگرافييالار, ت.ب. كٸتاپحانا قورىن ٷزدٸكسٸز تولىقتىراپ وتىرادى. كٸتاپحانا قىزمەتكەرلەرٸ بارلىق ينستيتۋتتاردان جۇمىس-وقۋ جوسپارلارىن, ستۋدەنتتەر كونتينگەنتٸن جيناقتاپ, ەر ماماندىقتاعى نەگٸزگٸ پەندەر بويىنشا كٸتاپپەن قامتاماسىز ەتۋدٸ انىقتاۋ ماقساتىندا مونيتورينگ جٷرگٸزٸپ كەلەدٸ. نەتيجەسٸندە كٸتاپپەن قامتاماسىز ەتٸلۋٸ تٶمەن پەندەر انىقتالىپ, ولاردى وقىتاتىن كافەدرالارمەن تىعىز جۇمىس ٸستەۋدەمٸز.
قازٸر جوعارى وقۋ ورنى كٸتاپحانالارى «كٸتاپ قورىن بارلىق قۇجاتپەن جيناقتاي بەرۋ» پرينتسيپٸنەن گٶرٸ, «ستۋدەنتتەر, ماگيسترانتتار, دوكتورانتتار, وقىتۋشىلاردىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىراتىن قۇجاتتارمەن تولىقتىرۋ» پرينتسيپٸنە ٶتۋٸ قاجەت. ٶيتكەنٸ, بولون ٷدەرٸسٸنە سەيكەس ۋنيۆەرسيتەتتەر ستۋدەنتكە وقىلاتىن پەندٸ تاڭداۋ, وقۋدىڭ فورماسىن, باقىلاۋ شارالارىنىڭ بٶلٸنۋ مٷمكٸندٸگٸن ۇسىنىپ وتىر. وسىعان وراي كٸتاپحانا ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان دامۋ ستراتەگيياسىنا نەگٸزدەلٸپ جۇمىس ٸستەيدٸ.
جوعارى وقۋ ورنى كٸتاپحاناسىنىڭ ستراتەگييالىق ماقساتى – اقپاراتتىق رەسۋرستاردى پايدالانۋشىلاردىڭ بارلىق توپتارىنا بٸردەي بارىنشا قولجەتٸمدٸ بولۋى. بۇل ماقساتقا جەتۋدٸڭ ماڭىزدى قۇرالى – زاماناۋي ەلەكتروندىق كٸتاپحانا نەمەسە وقۋ زالى. وسىعان وراي بٸزدٸڭ عىلىمي كٸتاپحانادا ەلەكتروندى كٸتاپحانا جاسالىپ, ونى پايدالاناتىن وقىرماندار سانى جىلدان جىلعا قارقىندى ٶسۋدە.
ەلەكتروندى كٸتاپحانا لوكالدى جەلٸ ٸشٸندە بارلىق كٸتاپحانا وقىرماندارىنا ۇسىنىلعان. وقىرماندارعا جەكەلەي تولىق مەتٸندٸ مەلٸمەتتەر قورىنان تۇراتىن ەلەكتروندى كاتالوگ (جازۋ سانى – 90 000) قىزمەت ەتۋدە. عىلىمي كٸتاپحانانىڭ تولىق مەتٸندٸ مەلٸمەتتەر قورىندا: PDF فورماتىنداعى وقۋلىقتار مەن وقۋ-ەدٸستەمەلٸك قۇرالدار, ماماندىقتار بويىنشا وقۋ-ەدٸستەمەلٸك كەشەندەر, سD جەنە DVD ديسكٸلەرٸندەگٸ وقۋ باسىلىمدارى, وقۋ-ەدٸستەمەلٸك جۋرنالدار, ۋنيۆەرسيتەت پروفەسسور-وقىتۋشىلارى قۇرامىنىڭ ينتەراكتيۆتٸ مۋلتيمەدييالىق وقۋلىقتارى, ۋنيۆەرسيتەت باعىتىنا بايلانىستى مەرزٸمدٸ باسىلىمداردان جاسالعان مەلٸمەتتەر قورى, گازەت جەنە جۋرنال ماقالالارىنىڭ تولىق مەتٸندٸ بازاسى جيناقتالىپ, تولىقتىرىلۋدا.
ەشقاشان دا كٸتاپحانا قورلارى قازٸرگٸ كٷندەگٸ سيياقتى اشىق بولعان ەمەس. جاڭا تەحنولوگييالار سۇرانىمدى جٸبەرۋ, اقپاراتتى الۋ مەن جەتكٸزۋ ٷدەرٸستەرٸن جەڭٸلدەتەدٸ. قازٸرگٸ ۇرپاق كومپيۋتەرلەرمەن بٸرگە ٶسٸپ كەلەدٸ جەنە ۆيرتۋالدىق اقيقاتتا ٶزدەرٸن ەركٸن سەزٸنەدٸ. ول ٷشٸن Web – تەك اقپارات دەرەكناماسى عانا ەمەس, سونىمەن بٸرگە ارالاسۋ, قىزمەتتەستٸك پەن ٶز ويىن بٸلدٸرۋ ورىنى ٸسپەتتٸ. بۇل كٸتاپحانالاردى قىزمەت كٶرسەتۋ ٷشٸن يننوۆاتسييالىق شەشٸم تابۋعا جەنە وقىرمان ٷشٸن قولايلى تەسٸلدەردٸ پايدالانىپ قىزمەت كٶرسەتۋگە مەجبٷر ەتەدٸ.
كٸتاپحانا وقىرماندارى Internet اقپاراتتىق جەلٸسٸمەن قوسا, مەملەكەتتٸك جەنە ورىس تٸلدەرٸندە قر زاڭ اكتٸلەرٸنٸڭ "پاراگراف" اقپاراتتىق بازاسىن پايدالانا الادى. سونىمەن قاتار وقىرماندار سىرتقى ەلەكتروندى رەسۋرستاردى: قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى وقۋ ورىندارى اسسوتسياتسيياسىنىڭ رەسپۋبليكالىق جوعارى وقۋ ورىندارى ارالىق ەلەكتروندى كٸتاپحاناسىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق اكادەمييالىق كٸتاپحاناسىنىڭ, قازاقستاندىق ۆيرتۋالدى عىلىمي كٸتاپحانانى, «شپرينگەر» جەنە «تومپسون», «پولپرەد», «لان باسپاسى», «ەلزەۆير»تولىق مەتٸندٸ رەسۋرستار قورىن پايدالانىپ كەلەدٸ.
كٸتاپحانامىز ەلٸمٸزدەگٸ زاماناۋي عىلىمي كٸتاپحانالاردىڭ بٸرٸ بولعاندىقتان, وقىرماندارعا دەستٷرلٸ باسىلىمداردى دا, ەلەكتروندى باسىلىمداردى دا, ينتەرنەت جەلٸسٸن دە ۇسىنىپ كەلەمٸز.
ينتەرنەت – شىنىمەن قاجەتتٸلٸگٸ جوعارى, تانىمال, جاڭا دٷنيەلەردٸ ٸزدەۋدە تاپتىرماس قۇرال. الايدا دەستٷرلٸ, كٸتاپحانالىق وقۋلىقتىڭ ٶزٸنە تەن ارتىقشىلىقتارى بار. ٶيتكەنٸ, ولار وقۋ ٷردٸسٸنٸڭ اجىراماس بٶلٸمٸ. وقۋلىق ستۋدەنتكە قانداي قاجەت بولسا, وقىتۋشىعا دا سونداي قاجەت. وقۋلىق پەن تۋرالى جالپى ماعلۇماتتى قالىپتاستىرادى. دەگەنمەن, اقپارات قۇرالىنىڭ قاي تٷرٸن تاڭداۋ ەر وقىرماننىڭ ٶز ەركٸ.
ۋنيۆەرسيتتە ەر قۇرىلىم قىزمەتكەرلەرٸنە, تەربيە جەتەكشٸلەرٸنە 8-10 ستۋدەنتتەن بەكٸتٸلٸپ بەرٸلگەن. بۇل شاراعا دا عىلىمي كٸتاپحانانىڭ قىزمەتكەرلەرٸ ارالاسىپ كەلەدٸ. تەربيە جەتەكشٸسٸ ەر ستۋدەنتپەن جەكە-جەكە جۇمىس ٸستەيدٸ, ياعني ساباق ٷلگەرٸمٸن قاداعالايدى, ساباقتان تىس ۋاقىتىندا قايدا باراتىنىن, نەمەن اينالىساتىنىن, تٸپتٸ وتباسىلىق جاعدايىنا دەيٸن بٸلٸپ, ەر بالانىڭ اتا-اناسىمەن حابارلاسىپ وتىرادى. جٷيەلٸ تٷردە تەربيە جۇمىسىن جٷرگٸزەدٸ. مٸنە, مۇنىڭ ٶزٸ شەكٸرتتەردٸڭ بٸلٸم دەڭگەيٸنٸڭ ارتۋىنا, بٷكٸل وقۋ-تەربيە ٸسٸنٸڭ جاقسارۋىنا ٷلكەن سەپتٸگٸن تيگٸزٸپ وتىر.
ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىنا بەرٸلەتٸن اقپارات نەعۇرلىم تولىق, جان-جاقتى بولىپ, ۇسىنىلاتىن قىزمەتتەر ولاردىڭ كٷتكەن تالاپتارىنا ساي بولۋى كٸتاپحانا بەدەلٸنٸڭ تۇراقتالۋىنا جەنە ٶسۋٸنە كٶپ سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ. وسىعان وراي ەر وقۋ جىلىنىڭ باسىندا ۋنيۆەرسيتەتتەگٸ 11 فاكۋلتەت وقىتۋشىلارىنا ارنايى «كٸتاپحانا كٷنٸن» ۇيىمداستىرىلىپ, كٸتاپحاناعا جاڭا تٷسكەن ەدەبيەتتەر كٶرمەسٸ, ارنايى سلايدتار, باياندامالار دايىندالادى. سونىمەن قاتار وقىتۋشىلاردىڭ تالاپ-تٸلەكتەرٸ تىڭدالىپ, ارى قاراي ۇجىمدا تالقىلانادى. ستۋدەنتتەر قاۋىمىنىڭ ەموتسيياسى باسىم, كٸتاپحانا قىزمەتكەرلەرٸنەن ٶزٸنە كٶپ نازار اۋدارۋدى, سىپايىلىقتى, قويىلعان سۇراققا ناقتى جەنە تٶزٸمدٸلٸكپەن جاۋاپ قايتارۋىن كٷتەدٸ. وسىعان بايلانىستى ەر فاكۋلتەت ستۋدەنتتەرٸمەن كەزدەسۋلەر «اشىق ەسٸك» كٷنٸ, «ەركٸن ميكروفون» ٶتكٸزٸلۋدە.
بٸزدٸڭ ەر كٷنٸ جاساعان جۇمىسىمىز ارعى بولاشاعىمىزدى ايقىندايدى. بٸزدٸڭ بولاشاقتاعى ورنىمىز, بٷگٸنگٸ ٸستٸ قانداي جەنە قالاي جاساعانىمىزعا بايلانىستى. بۇل تۇجىرىم قازاقستان جوعارى وقۋ ورنى كٸتاپحانالارىنا دا قاتىستى. كٸتاپحانا جۇمىسىنىڭ باسىم باعىتتارىن تاڭداۋ, مەسەلەلەلەردٸ شەشۋدٸڭ ناقتى شەشٸمدەرٸن تابا بٸلۋ تەك كٸتاپحانالارعا عانا ەمەس, جالپى قازاقستان جوعارى مەكتەبٸنٸڭ تاعدىرىنا ەسەر ەتەدٸ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا كٸتاپحانانى - ەلەۋمەتتٸك ينستيتۋت, كٸتاپحانالىق قىزمەت كٶرسەتۋدٸ – جەكە تۇلعانى ەلەۋمەتتەندٸرۋ بويىنشا جٷرگٸزٸلەتٸن ٸس-شارالار دەپ قاراۋ تٷسٸنٸگٸ كەڭ تاراۋدا.
قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ بۇيرىعى نەگٸزٸندە عىلىمي كٸتاپحانامىز الماتى قالاسى جەنە الماتى وبلىسىنداعى: ەسٸك, قاسكەلەڭ, جاركەنت, تالدىكورعان قالالارىنداعى گۋمانيتارلىق باعىتتا ورتا جەنە جوعارى بٸلٸم بەرەتٸن وقۋ ورىندارى كٸتاپحانالارىنىڭ ەدٸستەمەلٸك ورتالىعى بولىپ تابىلادى. بۇل ورتالىققا 12 جوعارى جەنە 11 ارناۋلى ورتا بٸلٸم بەرەتٸن وقۋ ورىندارىنىڭ كٸتاپحانالارى قارايدى. ولارعا ٷنەمٸ ەدٸستەمەلٸك كٶمەك كٶرسەتٸلۋدە, جىل سايىن ەر كٸتاپحانادان جىلدىق ەسەپ, جوسپارلار جيناقتالادى, كٸتاپحانا قىزمەتٸندەگٸ يننوۆاتسييالار, ٶزەكتٸ مەسەلەلەر بويىنشا «دٶڭگەلەك ٷستەلدەر» , تٷرلٸ سەمينارلار ۇيىمداستىرىلىپ تۇرادى. وسىلايشا, بٸزدٸڭ كٸتاپحانا ماماندارى ٶزدەرٸنٸڭ كٷندەلٸكتٸ جۇمىسىمەن قاتار ەدٸستەمەلٸك ورتالىقتىڭ دا جۇمىسىن ابىرويمەن اتقارىپ كەلەدٸ.
