ٶتكەن جولى يسلام كەرٸموۆتى «كرەملدٸڭ ادامى» دەپ اتاعان ٶزبەك وپپوزيتسيونەرٸ سافار بەكجونمەن ەڭگٸمەلەسكەنبٸز. سول سۇحبات بٸراز جەرگە جەتكەن سيياقتى. اپتانىڭ باسىندا بٸزگە ٶزبەكستاننىڭ ٶز ٸشٸندە تانىمال قوعام قايراتكەرٸ ابدۋسالوم ەرعاشەۆ حابارلاستى. بۇل كٸسٸ بٸر كەزدە ٶزبەكستانداعى «ەزگۋليك», ادام قۇقىعىنىڭ تەۋەلسٸز توبى سيياقتى ۇيىمداردىڭ تٶراعاسى بولىپتى. قازٸر فەرعانادا تۇرادى.
– سٸزدەردە دە سايلاۋدىڭ جىرى ما?
– ەزٸرگٸ ٶزبەكستانداعى سايلاۋ الدى ناۋقانعا قاراپ وتىرىپ, مىناداي توقتامعا كەلدٸم: ەشتەڭە ٶزگەرگەن جوق. سايلاۋ ٶتكٸزۋدٸڭ «سەبەتتٸك» تەحنولوگيياسى ساقتالعان, ساقتالا دا بەرەدٸ. ەندەشە, سايلاۋدان كەيٸن دە ەشتەڭە ٶزگەرمەيدٸ دەگەن سٶز.
– كەرٸموۆ سىرقاتتانىپ قالدى دەي مە?
– ٶزبەكتٸڭ قارتايعان, قاۋساعان پرەزيدەنتٸ ەرتەڭ كٷرت سىرقاتتانىپ, تٶسەك تارتىپ جاتىپ قالماسا, بيلٸك اۋىسپايدى. سوسىن سافاردٸڭ بٸراز سٶزٸمەن كەلٸسپەيمٸن. ٶزبەكستانداعى قانداي دا بٸر ساياسي جاعداي تۇتاس ورتا ازيياعا ەسەر ەتپەيدٸ. بوس ەڭگٸمە بۇل. ٶيتكەنٸ, كەرٸموۆ ٶزٸنە قارسى كٷشتەردٸ (وپپوزيتسييانى ايتامىن) بەسٸگٸندە تۇنشىقتىرعان, ول ٶلەرٸنٸڭ الدىندا بيلٸكتٸ ٶزٸندەي بٸرەۋگە تاپسىرىپ كەتەرٸ انىق. بۇل تاراپتا سافاردىڭ «كەرٸموۆ ٶز كرەسلوسىندا ٶلەتٸندەردٸڭ بٸرٸ» دەگەن سٶزٸمەن كەلٸسەمٸن. ەندەشە, ەرتەڭگٸ كٷنٸ ونىڭ ورنىنا كەلەتٸن ادام كەرٸموۆ سالعان جولدى جالعاستىرادى. ونى «كەرٸموۆ-2» دەپ اتايتىن بولامىز.
– دەگەنمەن, بەرٸ مٷمكٸن عوي...
– يە, پرەزيدەنتتٸ اۋىستىرۋ شتاتتان تىس جاعدايدا, بىلايشا ايتقاندا, اياقاستى جٷرگٸزٸلەتٸن بولسا, مۇنىڭ نەتيجەسٸ مەن ايتقاننان بٶلەك بولۋى مٷمكٸن. مەسەلە بۇل مٷمكٸندٸكتٸ قوعام قالاي پايدالانادى? وسى ۋاقىتقا ەر تٷرلٸ كريمينالدى, راديكالدى, دٸني توپتار, تٸپتٸ, بۇعان دەيٸن بەلگٸسٸز بولىپ كەلگەن وپپوزيتسيونەرلەر «ەمگيردان كەيينگي زامبورۋكلارداي» (جاڭبىردان كەيٸنگٸ ساڭىراۋقۇلاقتاي) قاپتاپ كەتۋٸ مٷمكٸن.
ەگەر بيلٸك جاعدايدى 1-2 كٷننٸڭ ٸشٸندە باقىلاۋعا الماسا, مۇنىڭ ارتى حاوسقا ۇلاسادى. مۇنىڭ ۇشىعى قازاقستانعا دا جەتەدٸ...
ٶز باسىم, سٸزدەرگە قازٸرگٸ شوۆينيستٸك رەسەي بيلٸگٸنەن قاۋٸپ كٶپ دەپ ويلايمىن. ولاردىڭ «رەسەيدەن تىس جەردە ٶمٸر سٷرەتٸن ورىستٸلدٸلەردٸ قورعاۋ» دەپ اتالاتىن ۇرانى اسا قاۋٸپتٸ. بۇل – ارانداتۋ.
[caption id="attachment_9850" align="alignright" width="359"]
– كەرٸموۆتىڭ تاعىنا تالاسۋشىلار جوق دەيسٸز, يسلام اكا ٶز مۇراگەرٸن ەلدەقاشان انىقتاپ قويعان بولار?
– ٶزبەك باسشىنىڭ ورىنتاعىن تالقىلاۋ بٸزدە جابىق تاقىرىپ. «كەرٸموۆتىڭ ورنىن كٸم باسادى?» دەگەن ساۋالعا جاۋاپ بەرۋ, بۇعان قاتىستى بولجام جاساۋ قيىن. بٸراق ەل قۇلاعى – ەلۋ. سافار الىستا تۇرادى. سوندىقتان, مۇنداعى جاعدايدى جاقسى بٸلمەۋٸ مٷمكٸن. ەل: «ەرتەڭ كەرٸموۆتىڭ ورنىنا بٸرٸنشٸ ۆيتسە-پرەمەر رۋستام ازيموۆ كەلەدٸ» دەيدٸ. بۇعان كەرٸموۆتىڭ تە باسى قاتىپ جٷر, بٸلەم. بٸراق, بارلىق ديكتاتورلارعا تەن مٸنەز: ول ٶزٸنٸڭ وسى ورايداعى كادرلىق ساياساتىمەن بٶلٸسكەندٸ جٶن كٶرمەيدٸ.
– سٸزدەردە وپپوزيتسييا بار ما?
– بٸزدە وپپوزيتسييا جوق. «ٶلگەن». ەلدەقاشان. ٶزبەكستاندى دەموكراتييالىق ەلدەردٸڭ قاتارىنا قوسامىز دەپ تىراشتانعاندار (بۇدان باسقا تەڭەۋ تاپپاي وتىرمىن) ەلدەن قۋىلدى. ەلدە قالعاندارى ەلسٸز. «اقساق-توقساق». ولار ەلدەقانداي بولسا قالسا, قانداي ٸس-شارا ٶتكٸزۋ كەرەكتٸگٸن بٸلمەيدٸ. ال حالىق بۇل تاراپتا مٷلدە ساۋاتسىز. كەرٸموۆ سٶز بوستاندىعىن بەسٸگٸندە تۇنشىقتىرعان دەپ ٸلگەرٸدە ايتتىم عوي.
ەڭگٸمەڭٸزگە راحمەت!
سۇحباتتاسقان دۋمان بىقاي
