تالدىقورعاندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن ٶركەندەۋٸنٸڭ نەگٸزٸ» اتتى جولداۋىن تالقىلاۋ بويىنشا وبلىستىق اكتيۆ ٶتتٸ.
جيىنعا ايماقتاعى ەر مەكەمەنٸڭ باسشىلارى, اۋدان, قالا ەكٸمدەرٸ, كەسٸپكەرلەر, جاستار, باق جەنە پارتييا ٶكٸلدەرٸ مەن باسقا دا سالانىڭ جەتەكشٸ-ماماندارى قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا بەرٸلەگەن تاپسىرمالار مەن مٸندەتتەردٸ تالقىلاپ, جٷزەگە اسىرۋ جولدارىن بەلگٸلەۋ ماقساتىندا ٶتكەن جيىندا وبلىس باسشىسى اماندىق باتالوۆ بايانداما جاسادى.
سونداي-اق, وبلىس ەكٸمٸ ايماقتا اتقارىلىپ جاتقان جەنە دە الداعى ۋاقىتتا جولداۋ اياسىندا اتقارىلاتىن جۇمىستاردى ناقتىلادى. ايماقتا ٶنەركەسٸپتٸ ٶركەندەتٸپ, اۋىلشارۋاشىلىعىن, ورتا جەنە شاعىن بيزنەستٸ دامىتۋ ارقىلى ەكونوميكانى جەدەل جاڭعىرتۋعا بولاتىنىن تٸلگە تيەك ەتكەن اماندىق عابباسۇلى:
– حالىق تۇتىناتىن تاۋارلاردى ٶندٸرۋگە باعىتتالعان «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسىن» دامىتۋ قاجەت. وبلىس بويىنشا 6,4 ملرد. تەڭگەگە 7 جوبا بانكتەردٸڭ ماقۇلداۋىنا يە بولدى. بۇل كٶپ ەمەس. ٷكٸمەت بولسا 600 ملرد. تەڭگە بٶلدٸ. سوندىقتان, بۇل باعدارلاما قالا مەن اۋدان ەكٸمدەرٸ جۇمىسىنىڭ باسىم باعىتى بولۋى تيٸس. پرەزيدەنت ايتقانداي, شاعىن جەنە ورتا بيزنەس اۋىل تۇرعىندارىنا تۇراقتى جۇمىس بەرٸپ, جۇمىسسىزدىقتى ازايتىپ, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتٸ نىعايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. سول سەبەپتٸ مەملەكەت تاراپىنان الداعى ۋاقىتتا دا بيزنەسكە قولداۋ كٶرسەتٸلەدٸ. «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى» شەڭبەرٸندە الداعى ٷش جىلدا قوسىمشا 250 ملرد. تەڭگە بٶلۋ جوسپاردا, – دەي كەلە, ەكٸم ورىنباسارى باعدات مانزوروۆقا, كەسٸپكەرلٸك باسقارماسىنا, قالا جەنە اۋدان ەكٸمدەرٸنە ەلەۋمەتتٸك اسپەكتٸلەرگە نازار اۋدارا وتىرىپ, بيزنەستٸ قولداۋدىڭ جاڭا نىساندارىن – بٸرٸنشٸ كەزەكتە كٶپبالالى جەنە از قامتىلعان وتباسىلار ٷشٸن وتباسىلىق بيزنەس قۇرۋدى تاپسىردى.
مەملەكەت باسشىسى 3 جىل ٸشٸندە كٶپبالالى جەنە تۇرمىسى تٶمەن وتباسىلاردى باسپانامەن قامتۋدى تاپسىرعان ەدٸ. بۇل باعىتقا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 240 ملرد تەڭگە بٶلٸنبەك. وسى رەتتە, وبلىسىمىزدا «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسىنا 657 جانۇيا ٶتٸنٸش بەرگەن. ونىڭ 286-ى وسى جوبامەن ٷيلٸ بولدى. ٶڭٸر باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل جۇمىستار ەلٸ دە جالعاسپاق.
بيىل 1447 وتباسىن باسپانامەن قامتۋ كٶزدەلٸپ وتىر. سونىمەن قاتار, ەسكٸرگەن كٶپقاباتتى تۇرعىن ٷيلەردٸ جٶندەۋدەن ٶتكٸزۋ مەسەلەسٸنە كٶڭٸل بٶلٸنبەك. ٶڭٸرٸمٸزدە 3566 كٶپقاباتتى تۇرعىن ٷي بولسا, ونىڭ 2000-عا جۋىعى كٷردەلٸ جٶندەۋدٸ قاجەت ەتەدٸ. ول ٷشٸن جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن 30 ملرد تەڭگە بٶلٸنەدٸ. جالپى, از قامتىلعان, كٶپبالالى وتباسىلارىن تۇرعىن ٷيمەن قامتۋ جوسپار دايىندىعىن ورىنباسارى ل.تۇرلاشوۆقا تاپسىردى.
وبلىس ەكٸمٸ اماندىق عاباسسۇلى پرەزيدەنت جولداۋىنداعى ەر بٶلٸمدٸ جەكە-جەكە تالقىلادى. ٶڭٸردە اتقارىلاتىن جۇمىستاردى جاۋاپتى سالا ماماندارىنا تاپسىردى. سونىمەن قاتار, ەلٸمٸزدٸڭ ٶركەندەۋٸنە باعىتتالعان جوبانى بٸرلەسٸپ جٷزەگە اسىرۋعا شاقىردى. ال, جيىنعا كەلگەندەر مەملەكەت باسشىسى جارييالاعان جولداۋعا قولداۋ بٸلدٸردٸ.
بالجان جۇمانبەكوۆا,
الماتى وبلىسى.
