جەتٸسۋدىڭ جارتى جىلدىق جۇمىس سارالاندى
نەگٸزگٸ باياندامانى جاساعان وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى جەڭٸس تۇياقوۆ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتا ەكونوميكانىڭ بارلىق سالالارىندا ٶسٸم قارقىنى ساقتالىپ, 5,3% ٶسٸم قامتاماسىز ەتٸلگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
وسى جولعى باياندامانىڭ مازمۇنى بۇرىنعىدان ەرەكشە بولدى. بارلىق سالالاردا ٶسٸم بولا تۇرا, باياندامادا جەتٸستٸكتەر تٸزبەلەنٸپ ايتىلمادى. وبلىس دامۋىنا اۋداندار بٶلٸنٸسٸندە تەرەڭ تالداۋ جاساعان ج. تۇياقوۆ نەگٸزٸنەن قاي باعىتتىڭ اقساپ جاتقاندىعىنا كٶبٸرەك توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەسەپتٸ كەزەڭدە ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸنٸڭ ٶسٸمٸ 3,7% بولسا, سونىڭ ٸشٸندە ٶڭدەۋ سالاسىنىڭ ۇلعايۋ كٶرسەتكٸشٸ 6 % قۇراپ وتىر. جاڭادان ٸسكە قوسىلعان 23 جەنە كەڭەيتٸلگەن 10 كەسٸپورىننىڭ ەسەبٸنەن 760 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. بٸراق وسى كەزەڭدە اقسۋ, قاراتال ۇيعىر اۋداندارى ٶندٸرٸس كٶلەمٸن قۇلدىراتىپ جٸبەرگەن. سول سيياقتى ٸرٸ قارا ەتٸ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتا مٷلدە ەكسپورتقا شىعارىلماعان. جوسپارلانعان 15 مال بورداقىلاۋ الاڭىنىڭ 2550 باسقا ارنالعان 8-ٸ قۇرىلسا, بۇل ورايدا قاراتال, اقسۋ, ەسكەلدٸ جەنە پانفيلوۆ اۋداندارى كٶرسەتكٸشتٸ كەرٸ تارتىپ وتىر. سٷت-تاۋارلى فەرمالار قۇرۋ ٸسٸندە دە جۇمىستى شيراتۋ قاجەت. وبلىستا ەزٸرگە ەت ٶڭدەۋ – 38 %, سٷت ٶڭدەۋ – 32 %, ال جەمٸس-جيدەك ٶڭدەۋ نەبارى – 11 %. ياعني ٶڭدەۋ سالاسىنىڭ الدىندا تۇرعان مٸندەت وراسان زور.
– اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرٸن قۇرۋ باياۋ جٷرٸپ جاتىر. ەزٸرگە كووپەراتيۆكە تارتۋ جوسپارلانعان 10,8 مىڭ جقش-نىڭ 362-سٸن عانا تارتىپ ٷلگەردٸك. جىل باسىنان بەرٸ بالقاش, الاكٶل, قاراتال, كەربۇلاق, كٶكسۋ, ۇيعىر اۋداندارى بٸر دە بٸر كووپەراتيۆ قۇرماعان, – دەدٸ ج. تۇياقوۆ.
شاعىن جەنە ورتا بيزنەستە 113 مىڭ بٸرلٸك سۋبەكت جۇمىس ٸستەسە, جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا ولاردان تٷسكەن سالىق تٷسٸمٸ 47 ملرد. تەڭگەنٸ قۇراپ, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەگٸ ٷلەسٸ 39%-تەن 50%-كە ٶستٸ.
2018 جىلى اشۋ جوسپارلانعان شوب-نىڭ 100 نىسانىنىڭ 32-سٸ اشىلىپ, سونىڭ ەسەبٸنەن 683 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. وسى 100 نىسان تٸزبەسٸ بويىنشا ەلٸ كٷنگە تىرپ ەتپەي وتىرعان اۋداندار دا بار. ولاردىڭ دا اتتارى اتالىپ, ەسەبٸ سۇرالدى.
ج. تۇياقوۆ «پرەزيدەنتتٸڭ 5 ەلەۋمەتتٸك باستاماسىنا» بايلانىستى جۇمىستارعا ەرەكشە ەكپٸن تٷسٸردٸ. كەسٸپكەرلەردٸ قولداۋ ماقساتىندا 11 ملرد. تەڭگە بٶلٸنسە, سونىڭ 5,4 ملرد. تەڭگەسٸ – «5 ەلەۋمەتتٸك باستاما» شەڭبەرٸندە قاراستىرىلعان 1,3 ملرد. تەڭگەنٸ قوسا العاندا -شاعىن نەسيەلەندٸرۋگە قاراستىرىلىپ وتىر. 23 ماۋسىمداعى مەلٸمەت بويىنشا, نەبارى 1,8 ملرد. تەڭگە سوماعا 359 شاعىن نەسيە بەرٸلگەن.
ال «7.20.25» باعدارلاماسى بويىنشا 581 پەتەرلٸك 14 تۇرعىن ٷي سالۋ – 4-ەۋٸ – قاراساي, 9-ى – تالعار اۋداندارىندا, 3-ەۋٸ– تالدىقورعان قالاسىندا سالىنادى دەپ جوسپارلانعان. 1 تۇرعىن ٷي قاپشاعاي قالاسىندا پايدالانۋعا بەرٸلدٸ.
بايانداماسىندا سونىمەن قاتار تۋريزمدٸ دامىتۋ, اۋىز سۋمەن, گازبەن قامتۋ, جول جٶندەۋ, ەلەۋمەتتٸك سالالار بويىنشا دا ورىن الىپ وتىرعان ولقىلىقتار ايتىلدى. سٶز سوڭىندا ج. تۇياقوۆ اۋدان جەنە قالا ەكٸمدەرٸنە مەملەكەتتٸك سالالىق باعدارلامالاردىڭ ورىندالۋىنا, «پرەزيدەنتتٸڭ 5 ەلەۋمەتتٸك باستاماسىنىڭ» جٷزەگە اسىرىلۋىنا, نىسانالى ينديكاتورلارعا قول جەتكٸزۋگە, ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنە جول بەرمەۋگە, ەكونوميكانىڭ بارلىق سالالارىندا تسيفرلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باسا نازار اۋدارۋدى تاپسىردى.
وبلىس ەكٸمٸ اماندىق باتالوۆ ٸرٸ قارا ەتٸنٸڭ جىل باسىنان بەرٸ ەكسپورتقا شىعارىلماۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرٸن قۇرۋداعى سىلبىر جۇمىس, گازداندىرۋ شارالارىن ۇيىمداستىرۋداعى ولقىلىقتار, شاعىن جەنە ورتا بيزنەس نىساندارىن اشۋ ٸسٸندەگٸ باياۋلىق جەنە باسقا دا بٸرقاتار مەسەلەلەر بويىنشا اۋدان, قالا ەكٸمدەرٸن, تيٸستٸ قۇرىلىمدار باسشىلارىن سىنعا الدى.
بالقاش, كٶكسۋ اۋداندارىنىڭ ەكٸمدەرٸن, وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس, ەنەرگەتيكا جەنە تٷكش باسقارمالارىنىڭ باسشىلارىن مٸنبەگە شىعارىپ, تولىمدى جاۋاپ تالاپ ەتتٸ.
اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جول بەرٸلگەن كەمشٸلٸكتەردٸ تەز ارادا تٷزەۋگە باعىتتالعان كەشەندٸ شارالار قابىلداۋدى, «7.20.25» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى بويىنشا ناقتى نەتيجەنٸ تالاپ ەتەنٸنٸن قاداپ ايتتى. وبلىستاعى سالىنىپ جاتقان مەكتەپتەردٸڭ ەرقايسىسى كەستەگە ساي ۋاقىتتا, ەسٸرەسە 1 قىركٷيەكتە پايدالانۋعا بەرٸلۋٸ تيٸس مەكتەپتەردٸ 25 تامىزعا دەيٸن تولىق اياقتاۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا انا مەن بالا ٶلٸمٸن بولدىرماۋعا كٷش سالۋ جەنە باسقا دا كەلەلٸ مٸندەتتەر قويىلدى.
الاكٶل جاعالاۋىندا ورىن الىپ وتىرعان بەي-بەرەكەتتٸكتەردٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى كٶرٸپ, بٸلٸپ وتىرعانىن دا تٸلگە تيەك ەتكەن وبلىس ەكٸمٸ ارنايى كٶل جاعالاۋىن تازارتاتىن كوممۋنالدىق مەكەمەنٸڭ جۇمىسىن شيراتۋدى تاپسىردى.
– بٸرٸنشٸ جارتى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بارلىق كٶرسەتكٸشتەردە جالپى ٶسٸم بار, دامۋ قارقىنى ساقتالىپ وتىر. بٸراق كەيبٸر سىلبىر ەكٸمدەردٸڭ جاقسى جۇمىس ٸستەيتٸن باسقا اۋدان ەكٸمدەرٸ ەسەبٸنەن تىپ-تىنىش دەمالىپ جٷرۋٸنە جول بەرمەيمٸن. سول ٷشٸن دە وسى ەكٸمدٸك وتىرىسىندا مەن ورىنباسارىم جەڭٸس تۇياقوۆتان اۋدان, قالالاردىڭ, ەر سالانىڭ بٷگە-شٸگەسٸنە دەيٸن تالداۋ جاساپ, تەرەڭ ساراپتاما جاسا دەپ تاپسىردىم. وبلىستىڭ ورتاق كٶرسەتكٸشٸ نەگٸزٸنەن اۋدان, قالالار ەكٸمدەرٸنٸڭ جۇمىسىنا بايلانىستى. سوندىقتان وسىنداي تەرەڭ تالداۋدى ەر اۋدان, قالا ٶزدەرٸندە دايىنداپ, جۇمىستىڭ قاي باعىتتا, قالاي جٷرٸپ جاتقانىنا جاقسىلاپ ٷڭٸلٸڭدەر, – دەدٸ ا. باتالوۆ.
بالجان قايراتقىزى, الماتى وبلىسى.
