جەتٸسۋ جاستارىنىڭ لەبٸزٸ
بٸزگە ٷلكەن سەرپٸن بەردٸ
استانا تٶرٸندەٶتكەن «تەۋەلسٸزدٸك ۇرپاقتارى» اتتى جاستار جىلىنىڭ رەسمي اشىلۋ سالتاناتىن ٸ. جانسٷگٸروۆ اتىنداعى جەتٸسۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ وقىتۋشىلارى مەن بٸلٸمگەرلەرٸ تٸكەلەي ەفير ارقىلى تاماشالادىق. العاشقى كەزەكتە ەل كٶلەمٸندە تانىمال, بٸلٸمدٸ, ٸسكەر, ٶز كەسٸبٸن جٷرگٸزٸپ وتىرعان جاستاردىڭ جٸگەرلٸ سٶزدەرٸن ەستٸپ, ولاردىڭ جاس تا بولسا اتقارىپ جاتقان ٷلكەن ٸستەرٸمەن تانىسىپ, قاناتتانا تٷستٸك.
ال ەلباسىنىڭ سٶزٸ بويىمىزعا جٸگەر بەرٸپ, پاتريوتتىق سەزٸمٸمٸزدٸ ۇشتادى. بٸزدٸڭ قازاقستاننىڭ بولاشاعىن قالايتىن ازاماتتار ەكەندٸگٸمٸزدٸ تاعى بٸر مەرتە تەرەڭ سەزٸنۋٸمٸزگە مٷمكٸندٸك اشتى. ەلباسى بيىلعى جىلدى – جاستار جىلى دەپ جارييالاۋى تەگٸننەن-تەگٸن ەمەس. بۇل بٸزگە بەرٸلگەن ٷلكەن مٷمكٸندٸك. بٸز تەۋەلسٸز ەلدٸڭ ۇرپاعى ەلباسىنىڭ ساليقالى ساياساتىن جٷزەگە اسىرۋ ارقىلى جاستاردىڭ قولىنان نە كەلەتٸنٸن دٷنيەجٷزٸنە تانىتۋىمىز كەرەك. ولاردىڭ قولىنان قانداي ٸس كەلەتٸنٸن سٶزبەن ەمەس, ٸسپەن دەلەلدەۋٸمٸز قاجەت. وسى ورايدا, بيىلعى جاستار جىلىندا مەن بٸرنەشە جوبا قۇراستىردىم. ول ٶز ماماندىعىم بويىنشا جەنە ودان تىس باستامالار. سونىڭ بٸرٸ – الماتى وبلىسىندا جاستاردىڭ اراسىندا دەبات كلۋبىن ۇيىمداستىرۋ, ەكٸنشٸسٸ ەكوتۋريزمدٸ قالىپتاستىرۋ.
ەلباسى بٷگٸنگٸ جاستارعا قاراتا ايتقان سٶزٸندە دە ەلٸمٸزدٸڭ كٶرٸكتٸ جەرلەرٸنٸڭ بەرٸن ارالاعانىن, ەسٸرەسە الماتى وبلىسىندا ماقتان تۇتارلىق جەرٸمٸزدٸڭ كٶپ ەكەندٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. بٸزدە شارىن شاتقالى, التىن ەمەل سىندى ٶزگەلەرگە ماقتانىشپەن كٶرسەتەتٸن تابيعي بايلىعىمىز جەتەرلٸك. سونى قولجەتٸمدٸ ەتٸپ تۋريزمدٸ دامىتا بٸلسەك, ەلٸمٸزدٸڭ ابىرويى بۇدان بەتەر ارتا تٷسەدٸ دەپ ويلايمىن.
سونداي-اق, ەلباسى «اقىل جاستان, اسىل تاستان» دەي كەلە جاستاردى ساپالى بٸلٸم الىپ, عىلىمدى دامىتۋعا, ٶركەنيەت كٶشٸنەن قالماي ۋاقىت تالابىنا ساي ادىمداۋعا شاقىردى. جاس عالىمداردى قولداۋ ماقساتىندا بٶلٸنەتٸن گرانت كٶلەمٸن ەكٸ ەسە ارتتىرۋدى تاپسىردى. بۇل بٸزگە ٷلكەن سەرپٸن بەردٸ.
ديدار جۇماحان, ٸ.جانسٷگٸروۆ اتىنداعى جەتٸسۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ قۇقىقجەنە ەكونوميكا فاكۋلتەتٸنٸڭ 2-كۋرس ستۋدەنتٸ
ەڭبەك مەرەي ٶسٸرەدٸ
ەلوردا تٶرٸندە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ٶتكەن جاستار جىلىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىن تەلەديداردان تاماشالاپ, ٷلكەن ەسەر الدىم. جاستاردى ەردايىم قولدايتىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ سٶزٸ, تٸكەلەي ەفيردە اتاۋلى جىلدىڭ تۇساۋى كەسٸلۋٸ مەنٸ ەرەكشە تەبٸرەنتتٸ.
مىڭداعان شاقىرىمداعى الىس اۋىلدا بولسام دا ٶزٸمدٸ سول سەتتە وسى جيىندا وتىرعانداي سەزٸندٸم. ەلٸمٸزدٸڭ ەڭ بەلسەندٸ, ەڭ تابىستى جاستارىنىڭ باسقوسۋىندا شىعىپ سٶيلەگەن قۇربى-قۇرداستارىما ريزا بولدىم. سٶزدەرٸنەن ولاردىڭ بٸلٸمدٸلٸگٸ, ويىنىڭ جٷيرٸكتٸگٸ سەزٸلٸپ تۇردى. وي-پٸكٸرلەرٸمەن بٷكپەسٸز بٶلٸسٸپ, باتىل ۇسىنىستارىن بٸلدٸرۋٸ ٶزٸم سيياقتى اۋىلدىق جەردە تۇراتىن تالاي جاسقا وي سالادى دەپ ويلايمىن.
مەنٸ اتىراۋلىق تاميليا روزمەتوۆانىڭ تٸرلٸگٸ قاتتى قىزىقتىردى. ٶيتكەنٸ مەن الىستاعى اۋىلدا مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسىپ, قوي ٶسٸرەمٸن. ونىڭ اسىل تۇقىمدى ەشكٸٶسٸرٸپ, ودان الىنعان ٶنٸمدٸ ٶندٸرٸستٸك جولعا قويا بٸلۋٸ مەنٸ تاڭعالدىردى ەرٸ قىزىقتىردى. اتا كەسٸپتٸڭ شىنايى جاناشىرى رەتٸندە تانىستىرىلعان ول ەشكٸ سٷتٸن ٶڭدەيتٸن كەسٸپورىننىڭ جۇمىسىن جٷرگٸزٸپ, سٷتتەن 15 تٷرلٸ ٶنٸم ٶندٸرەدٸ ەكەن. ۇجىمىندا نەگٸزٸنەن ٶزٸ سيياقتى جاستار ەڭبەك ەتەدٸ. «جەر مەنٸ ٶسٸردٸ, جەرمەن كٶركەيدٸم» دەگەن سٶزٸنەن قاسيەتتٸ قارا جەرگە دەگەن ماحابباتتىڭ لەبٸ ەسەدٸ. ايانباي جۇمىس ٸستەسەك, جانناتتى ٶز قولىمىزبەن ورناتامىز دەپ باتىل ۇسىنىس ايتقانىنا تەنتٸ بولدىم.
اتا دەستٷردٸ جالعاستىرۋشى بٷركٸتشٸقىز ايشولپان نۇرعاليقىزىنىڭ, ەلٸمٸزدٸڭ سولتٷستٸك ٶڭٸرٸندەگٸ اقسۋزاۋىتىنىڭ مەتالل قورىتۋشىسى الەكساندر شۋتوۆتىڭ سٶزدەرٸ دە كٶڭٸلٸمنەن شىقتى.
ەلامان قۇماربەك, شوپان, الماتى وبلىسى, جامبىل اۋدانى, مەتٸبۇلاقاۋىلى.
وزىق ٶركەنيەت جولىندا جاستاردىڭ كٶتەرەر جٷگٸ سالماقتى
سان سالادا ٶزٸنٸڭ تالانتىمەن تانىلعان جالىندى جاستاردىڭ ەلباسىنىڭ قاتىسۋىمەن ٶتكەن فورۋمدا كٶتەرگەن مەسەلەلەرٸ, ۇسىنىستارى مەن اقەدٸل نيەتتەرٸ ەرەكشە ەسەرگە بٶلەدٸ. بٷگٸنگٸ جاھاندانۋ دەۋٸرٸ جاستاردىڭ بويىنا ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەيدٸ.
سوندىقتان دا ەربٸر قازاقستان ازاماتى ٶزٸنٸڭ جالىندى شاعىندا ەل ٷشٸن يگٸلٸكتٸ ٸس تىندىرىپ, وتاننىڭ گٷلدەنۋٸ, ٶز كەسٸبٸنٸڭ جاندانۋى جولىندا تىنباي ەڭبەكتەنۋٸ تيٸس. بۇل ورايدا فورۋم بارىسىندا سٶز العان ەربٸر جاستىڭ بويىنان بٸز اتاپ ٶتكەن دٷنيەلەردٸ كٶرٸپ, ولاردىڭ رۋحتىس ٶزدەرٸنەن قۋات الىپ, بولاشاق جولىندا ايانباي ەڭبەكەتەنۋگە بەلدٸ بەكەم بۋعانىن اڭعاردىق.
كٶڭٸلدٸ كٶكجيەكپەن استاستىرعانداي كٷيگە بٶلەگەن جاستاردىڭ قاتارىندا «دارىن» مەملەكەتتٸك جاستار سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ مەرەي قارتتىڭ لەبٸزٸ ەدەبيەتكە قولداۋ كەرەكتٸگٸن اڭعارتتى. ول قاسيەتتٸ قالامنىڭ قۋاتىمەن تاريح قاتپارىندا جاسىرىنىپ قالعان ۇلى وقيعالاردى قايتا تٸرٸلتٸپ جٷرگەن بارشا جازارمان قاۋىمنىڭ اتىنان نيەت بٸلدٸرٸپ, ەلەمگە قازاق جازۋشىلارىن تانىتۋ جولىندا جاسقالامگەرلەردٸڭ اكادەميياسىن اشۋ تۋرالى ٶز ۇسىنىسىن بٸلدٸردٸ. سٶز سوڭىندا رۋحجانيتىن جىر جولدارىن پاش ەتتٸ. ەدەبيەتپەن جانى ەگٸز حالىقتىڭ ٶكٸلٸ رەتٸندە جالىنداعان جاستاردىڭ قازاق تاريحى مەن ٶتكەنٸن تٸرٸلتۋگە زور ٷلەس قوسارىن اسەنٸمدٸمٸز. سونىمەن قاتار, سان سالادا تولايىم تابىسقا جەتكەن جاستاردىڭ ەرتەڭگٸ كٷنٸ ەل كٶشٸن ٶرگە سٷيرەر بٸر-بٸرقايراتكەرگە اينالارىنا دا شەك كەلتٸرمەدٸك.
فورۋم بارىسىندا كٶتەرٸلگەن ەربٸر مەسەلە مەن ۇسىنىستار ەل يگٸلٸگٸ ٷشٸن. سوندىقتان دا عىلىم مەن بٸلٸم, ەكونوميكا مەن سان سالانىڭ دامىپ, ەلٸمٸزدٸڭ وزىق ٶركەنيەتتٸ مەملەكەتتەردٸڭ قاتارىنا قوسىلۋى ٷشٸن جاستاردىڭ اتقارۋعا تيٸس جۇمىستارى جەتەرلٸك. بۇل تۇرعىدا ەلباسى: «ەركٸم ٶز ماماندىعى بويىنشا ەڭبەكەتٸپ, سونىڭ تٷبٸنە جەتٸپ, ەلگە جەمٸسٸن كٶرسەتۋٸ كەرەك. ەرتٷرلٸ باعىتقا بٸر بارا بەرۋدٸڭ قاجەتٸجوق. ٶزٸڭ قالاعان سالانىڭ ساڭلاعى بولۋىڭدى عانا مىعىم ماقسات ەتۋگە تىرىس», – دەگەن سارىندا ايتقان پاراساتتى پايىمى ەرەكشە ەسەر ەتتٸ. سوندىقتان دا بارشا جالىندى جاندار ٷشٸن بيىلعى جىل بەرەكەلٸ, تابىستى بولاتىنىنا سەنٸمٸمٸز كەمٸل!
جاندوس باۋىرجانۇلى, الماتى وبلىستىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى.
