لاريسا لەونيدوۆنا قوعامدىق جۇمىستارمەن ەڭ العاش الماتى وبلىسىنا قاراستى كٶكسۋ اۋدانىندا قىزمەت ەتٸپ جٷرگەندە باستاعان ەدٸ. 2013 جىلى ول «حارۋات» دەپ اتالاتىن بالالار مەدەني ورتالىعىن قۇرىپ, ٶسكەلەڭ ۇرپاقتى تەربيەلەۋ ٸسٸنە بەل بۋىپ, بٸلەك سىبانا كٸرٸسكەن بولاتىن.
وسى رەتتە لاريسا كوتەلنيكوۆا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ الماتى وبلىسى بويىنشا فيليالانىڭ دا جۇمىسىنا بەلسەنە ارالاسىپ, كيەلٸ جەتٸسۋ جەرٸندەگٸ تاتۋلىق پەن بەرەكە-بٸرلٸكتٸڭ دامۋىنا بٸر كٸسٸدەي ەڭبەك سٸڭٸرٸپ كەلەدٸ. قوعام بەلسەندٸسٸ ايرانداي ۇيعان اۋىز بٸرلٸگٸمٸز تامىرىن تەرەڭگە جٸبەرگەن سايىن قازاق ەلٸ مەۋەلٸ بەيتەرەككە اينالىپ, قانداي بۇرقاسىن بوران تۇرسا دا ٶزٸنٸڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاپ, قوعامداعى سىن-قاتەرلەرگە تٶتەپ بەرەتٸنٸن جاقسى تٷسٸنەدٸ. سول سەبەپتٸ ول ەلٸمٸزدٸڭ قوعامدىق-ساياسي ٶمٸرٸندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ورنىن جوعارى باعالايدى. بۇل جايىندا لاريسا كوتەلنيكوۆا:
اسسامبلەيانىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸ – ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىندا مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن جەنە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىمەن تيٸمدٸ ٶزارا ٸس-قيمىلدى قامتاماسىز ەتۋ, قوعامدا ەتنوسارالىق كەلٸسٸمدٸ جەنە تولەرانتتىلىقتى ودان ەرٸ نىعايتۋ ٷشٸن قولايلى جاعداي جاساۋ, ەل بٸرلٸگٸن نىعايتۋ, قازاقستان قوعامىنىڭ نەگٸز قالاۋشى قۇندىلىقتارى بويىنشا قوعامدىق كەلٸسٸمدٸ قولداۋ جەنە دامىتۋ.
اسسامبلەيا ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ كٷش بٸرٸكتٸرۋٸن قامتاماسىز ەتەدٸ, ەتنومەدەني ورتالىقتاردىڭ, قازاقستان حالقىنىڭ ۇلتتىق مەدەنيەتتەرٸ, تٸلدەرٸ مەن دەستٷرلەرٸنٸڭ ٶركەندەۋٸن, ساقتالۋىن جەنە دامۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ, – دەپ اينالاسىنداعى اق جٷرەك ادامدارعا اسسامبلەيانىڭ قوعامداعى ورنىن تٷسٸندٸرۋدەن ەش ۋاقىتتا جالىققان ەمەس.
– قازٸرگٸ تاڭدا قوعامنىڭ بەلسەندٸلٸگٸنٸڭ ارقاسىندا ەلٸمٸز دامىپ, قازاقستاندا ۇلتارالىق كەلٸسٸم كٷن ٶتكەن سايىن نىعايىپ كەلەدٸ. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پرەزيدەنتتٸك قىزمەتكە كٸرٸسكەن كٷنٸنەن باستاپ, حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت قۇرۋعا كٷش سالاتىنىن ايتتى. جوعارىعا حالىقتىڭ ٷنٸن, قوردالانعان مەسەلەسٸن جەتكٸزۋدە قوعامدىق ۇيىمداردىڭ الاتىن ورىنى ەرەكشە. مەن ٶزٸمنٸڭ 20 جىلدىق جۇمىس تەجٸريبەم بارىسىندا تالاي رەت كٶز جەتكٸزدٸم. سوندىقتان پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ ەر سالادا قوعامدىق باقىلاۋ ۇيىمداستىرىپ, ەل ازاماتتارىن قوعام مەن مەملەكەت الدىندا جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرۋعا ٷندەۋٸ ٶتە ورىندى دەپ ەسەپتەيمٸن. قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە جەرگٸلٸكتٸ جەنە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ جۇمسالۋىن باقىلايتىن قوعامدىق ۇيىمدار مەن قوعامدىق كەڭەستەر جۇمىس ٸستەپ جاتىر. وسىلايشا, ەلٸمٸزدە كٷن ٶتكەن سايىن ازاماتتىق قوعام قانات جايىپ كەلەدٸ دەپ نىق سەنٸممەن ايتا الامىن. بٷگٸندە ەلٸمٸزدە قوعامدىق باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتەتٸن قۇقىقتىق-ۇيىمداستىرۋشىلىق جۇمىستارى دا دامىپ كەلەدٸ. پاندەمييا كەزٸندە بۇعان كٶزٸمٸز انىق جەتتٸ. ٸندەتتٸ ەڭسەرۋ كەزٸندە قايىرىمدىلىق كٶمەكتەردٸڭ حالىقتىڭ ەلسٸز توپتارىنا ەدٸل تاراتىلۋىنا جەنە ەمحانالارعا تاراتىلعان دەرٸ-دەرمەكتەردٸڭ دۇرىس بٶلٸنۋٸنە قوعامدىق باقىلاۋ دۇرىس جٷرگٸزٸلدٸ دەپ ەسەپتەيمٸن, – دەپ قوعام بەلسەندٸسٸ ويىن ورتاعا سالعان بولاتىن.
قاراشا ايىنىڭ سوڭىندا اتقارىلعان جۇمىستار سارالانىپ, جوباعا بەلسەنە قاتىسقان وقۋشىلار مەن ەرٸكتٸلەر ماراپاتتالىپ, باعالى سىيلىقتارعا يە بولدى. ايتالىق, «دوس.kz» ەرٸكتٸلەر ورتالىعىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن ٶتكەن «Birgemiz Bilim» جوباسىنا بەلسەندٸ تٷردە قاتىسىپ, بٸلٸمٸن جەتٸلدٸرگەن اۋىل مەكتەپتەرٸندەگٸ 8 سىنىپتا وقيىتىن 8 وقۋشى سمارتفونعا يە بولدى. سونداي-اق, ٶزگە وقۋشىلارعا ريۋكزاك پەن قۇلاققاپتار سىيعا تارتىلعان.
بۇدان باسقا, «Birgemiz Bilim» جوباسىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلۋ ٸسٸنە اتسالىسقان 10 ەرٸكتٸ 50 000 تەڭگەنٸڭ سەرتيفيكاتىنا قول جەتكٸزدٸ.
سونىمەن قاتار جوبا بارىسىندا ٷزدٸك وقۋ باعدارلاماسى رەتٸندە تانىلعان ٷش جوبانىڭ يەسٸنە 120 000 تەڭگەنٸڭ سەرتيفيكاتى تاپسىرىلعانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك.
تاريح قويناۋىنا ەنٸپ بارا جاتقان 2020 جىلدى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەرٸكتٸلەر جىلى دەپ جارييالاپ, ەل اۋماعىندا بۇل باعىتتا كٶپتەگەن جۇمىستاردىڭ اتقارىلۋىنا مۇرىندىق بولدى. وسى رەتتە الماتى وبلىسى بويىنشا ۆولونتەرلٸك ٸستٸڭ مەنٸ مەن مازمۇنىن جالپى حالىققا تٷسٸندٸرۋدە لاريسا لەونيدقىزى سىندى قوعام بەلسەندٸلەرٸ ايانىپ قالمادى. پاندەمييا كەزٸندە اۋىل جاستارىنىڭ بٸلٸم دەڭگەيٸن تٶمەندەتپەي, ولاردىڭ ۇبت-نى سەتتٸ تاپسىرىپ, جوعارى وقۋ ورىندارىنا تٷسۋٸنە بارىنشا سەپتەسكەنٸن ٷلكەن ازاماتتىق ٸس دەپ اتاپ ايتۋعا بولادى. وسىلايشا, الماتى وبلىسىنداعى ەرٸكتٸلەردٸڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ ٸسٸ جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلىپ, لاريسا لەونيدقىزى باستاعان جەتٸسۋلىق ەرٸكتٸلەر حالىقتىڭ العىسىنا يە بولدى دەپ نىق سەنٸممەن ايتۋعا بولادى.
پرەزيدەنت ەرٸكتٸلەر جىلىن جارييالاعاندا ەلٸمٸزدە بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ كٷن سايىن ماڭىزى ارتىپ, قازاقستاننىڭ ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنە ايرىقشا ٷلەس قوسىپ جاتقانىن ايتقان بولاتىن. ٶز سٶزٸندە قاسىم-جومارت توقاەۆ: «مەن ەلٸمٸزدٸڭ ەربٸر ٶڭٸرٸنە ەرٸكتٸ بولۋعا نيەتتٸ ازاماتتاردىڭ كٶپ ەكەنٸنە سەنٸمدٸمٸن. ٷكٸمەت ولارعا قولداۋ كٶرسەتۋ ٷشٸن ناقتى شارالاردى قابىلدايدى. بٸز وعان زور مەن بەرەمٸز. الايدا ەرٸكتٸلەر جىلى كەزەكتٸ ناۋقان ەمەس. وسىنى حالىققا تٷسٸندٸرۋٸمٸز كەرەك» دەپ جىل باسىندا ويىن ورتاعا سالىپ, رەسپۋبليكا اۋماعىندا ەرٸكتٸلەردٸڭ فرونت-وفيستەرٸنٸڭ اشىلۋىنا مۇرىندىق بولعان ەدٸ. سوندىقتان لاريسا كوتەلنيكوۆا ەلٸمٸزدە قولعا الىنعان ەرٸكتٸلەردٸڭ ٸسٸ جاستاردىڭ اراسىندا پاتريوتتىق سەزٸمٸنٸڭ ارتۋىنا جەنە قوعام الدىندا ازاماتتىق جاۋاپكەرشٸلٸگٸنٸڭ ارتۋىنا بارىنشا ىقپال ەتكەنٸن العا تارتتى.
الماتى وبلىسىنداعى «دوس.kz» ەرٸكتٸلەر ورتالىعى 17 اۋدان مەن ٷش قالادا ەرٸكتٸلەر ٸسٸن ناسيحاتتاپ, ەرٸكتٸ بولۋعا 1200 جاستى تارتقان. قازٸرگٸ تاڭدا ورتالىقتىڭ ارنايى ەن-تاڭباسى مەن ارنايى قوسىمشاسى بار. وسىلايشا, الماتى وبلىسىندا ەرٸكتٸلەردٸڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ ٸسٸ ٶزگە وبلىستارمەن سالىستىرعاندا وق بويى وزىق كەلەدٸ. «دوس.kz» ەرٸكتٸلەر ورتالىعى مٷشە ەرٸكتٸلەر ەر توپقا بٶلٸنگەن, ولار قوعامدا پايدا بولعان مەسەلەلەر بويىنشا ەرٸكتٸ تٷردە جۇمىس ٸستەپ, حالىققا پايداسىن تيگٸزۋدە. ايتالىق, ەرٸكتٸلەردٸڭ بٸر توبى مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ بٸلٸمٸن كٶتەرۋگە ماماندانسا, كەلەسٸ توبى قايىرىمدىلىق ٸس-شارالارىنا بەلسەنە ارالاسۋعا بەيٸمدەلگەن. وسىلايشا, تانىمال قوعام بەلسەندٸسٸ لاريسا كوتەلنيكوۆانىڭ ارقاسىندا الماتى وبلىسىندا ەرٸكتٸلەردٸڭ ەرەكەت ەتۋ الگوريتٸمٸ قالىپتاستى دەپ ايتۋعا بولادى.
بٷگٸندە جەتٸسۋلىق قوعام بەلسەندٸسٸ «Nur Otan» پارتيياسىنىڭ «باقىتتى وتباسى» جوباسىن كٶكسۋ اۋدانىندا جٷزەگە اسىرۋعا ٶمٸرلٸك تەجٸريبەسٸن جۇمساپ كەلەدٸ. قوعام بەلسەندٸسٸ بۇل ٸستٸ قولعا العاندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى الماتى وبلىستىق فيليالى جانىنداعى انالار كەڭەسٸندە ۇزاق جىلداردان بەرٸ جۇمىس ٸستەگەن تەجٸريبەسٸ كٶپ پايداسىن تيگٸزگەنٸن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. لاريسا كوتەلنيكوۆا حانىم كٶكسۋ اۋدانىنداعى پسيحولوگ مامانداردىڭ باسىن قوسىپ, وتباسىلىق كەڭەس بەرۋ ورتالىعىن ۇيىمداستىرۋدا. وسىلايشا, ول تۋعان جەرٸندە وتباسى قۇندىلىعىن ناسيحاتتاپ, جاس وتباسىلاردىڭ قاتارعا قوسىلىپ كەتۋٸنە كٶمەك كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. بۇدان باسقا اۋداندا اتا-انالار كوميتەتٸنٸڭ نەگٸزٸن قالاپ, جاس ۇرپاقتىڭ تەربيەسٸنە دە باسا مەن بەرٸپ وتىرعانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك.
نۇرلان جۇماحان
