الماتىدا رەسپۋبليكالىق جەكە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قاۋىمداستىعى ۇيىمداستىرعان جەكەمەنشىك مەكتەپتەر فورۋمى ءوتتى. ءىس-شارادا سەكتوردىڭ ەكونوميكالىق مودەلى، مەملەكەتتىك قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرى جانە رەتتەۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن تالقىلاندى. فورۋم مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان جەكەمەنشىك مەكتەپتەردىڭ سۋبسيديالاۋ ساياساتىن قايتا قاراۋ تۋرالى مالىمدەمەسىنەن كەيىن ۇيىمداستىرىلدى. جببۇرق پرەزيدەنتى روزا سادىقوۆا باستاعان سالا وكىلدەرى اتالعان تاقىرىپ بويىنشا ءوز ۇستانىمدارىن جاريا ەتتى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

ماسەلەنىڭ جاي-جاپسارى

فورۋمعا قاتىسۋشىلار ۇكىمەتتىڭ جەكەمەنشىك مەكتەپتەردى قارجىلاندىرۋعا قاتىستى مالىمدەمەسى سالادا ۇلكەن الاڭداۋشىلىق تۋدىرعانىن ايتتى. مەملەكەتتىك ورگاندار سۋبسيديالاۋ جۇيەسىن قايتا قاراۋ قاجەتتىگىن، ارتىق قارجىلاندىرۋ مەن بۇزۋشىلىق تاۋەكەلدەرى بار ەكەنىن مالىمدەگەن ەدى.

روزا سادىقوۆا سوزىنشە، جەكەلەگەن بۇزۋشىلىقتار بۇكىل سەكتورعا باعا بەرۋگە نەگىز بولماۋى ءتيىس.

ول جەكە مەكتەپتەر مەملەكەتپەن باسەكەلەسپەيتىنىن، كەرىسىنشە مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ جۇكتەمەسىن ازايتاتىنىن جەتكىزدى. سەكتور وكىلدەرىنىڭ پىكىرىنشە، قولدانىستاعى تالقىلاۋلار ناقتى دەرەكتەرگە سۇيەنۋى ءتيىس.

قازاقستاندا جەكە مەكتەپتەر سانى كۇرت ارتقان

اسسوسياسيا دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، بۇگىندە قازاقستاندا 828 جەكە مەكتەپ جۇمىس ىستەيدى. سوڭعى ون جىلدا سەكتور ءتورت ەسەگە ۇلعايعان. روزا سادىقوۆانىڭ ايتۋىنشا، بۇل جەكە ءبىلىم بەرۋدىڭ قوعامداعى سۇرانىسى جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى.

ونىڭ مالىمەتىنشە، جەكە مەكتەپتەردە 35–45 مىڭ ادام جۇمىس ىستەيدى. مۇعالىمدەردەن بولەك، اكىمشىلىك قىزمەتكەرلەر، پسيحولوگتار، تيۋتورلار جانە تەحنيكالىق پەرسونال ەڭبەك ەتەدى. وسىلايشا جەكە ءبىلىم بەرۋ تۇراقتى ەڭبەك نارىعىن قالىپتاستىرىپ وتىر.

جەكە مەكتەپتەر – سالىق تولەۋشى جانە جۇمىس بەرۋشى

روزا سادىقوۆا جەكە مەكتەپتەر تولىق سالىقتىق جۇكتەمەنى كوتەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. ەڭبەك اقى قورىنا تۇسەتىن جيىنتىق جۇكتەمە 30 پايىزدان اسادى، ال سالىقتار وقۋ قۇنىنىڭ 6–12 پايىزىن قۇرايدى.

ونىڭ ايتۋىنشا، جەكە مەكتەپتەر بيۋدجەتكە تۇسەتىن تۇسىمدەردى قالىپتاستىرىپ قانا قويماي، ءبىلىم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا جەكە ينۆەستيسيا تارتادى.

مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە ۇنەم

راچوو باسشىسى جەكە مەكتەپتەردىڭ مەملەكەتكە قارجىلىق تۇرعىدا ءتيىمدى ەكەنىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، ءبىر وقۋشىعا شاققاندا مەملەكەت جىل سايىن 200–400 مىڭ تەڭگە ۇنەمدەيدى. سەبەبى مەكتەپ عيماراتتارىن سالۋ مەن كۇتىپ ۇستاۋ شىعىندارى ينۆەستورلاردىڭ ەسەبىنەن جۇزەگە اسادى.

سونىمەن قاتار جەكە مەكتەپتەر مەملەكەتتىك مەكتەپتەردەگى سىنىپتاردىڭ شامادان تىس تولۋىن ازايتادى جانە ءبىلىم ساپاسى بويىنشا باسەكەلەستىكتى ارتتىرادى.

سالاداعى نەگىزگى جۇيەلىك ماسەلەلەر

روزا سادىقوۆا قارجىلاندىرۋداعى تۇراقسىزدىق ءبىلىم ساپاسىنا جانە بالالار قاۋىپسىزدىگىنە تىكەلەي اسەر ەتەتىنىن ايتتى. مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا تولەمدەردىڭ كەشىگۋى مەن راسىمدەردىڭ كۇردەلىلىگى مەكتەپتەردىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەۋىنە قيىندىق تۋعىزاتىنىن جەتكىزدى.

سونداي-اق وڭىرلەردە تالاپتاردىڭ ءارتۇرلى قولدانىلۋى تەڭسىز جاعداي قالىپتاستىراتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، ليسەنزيالاۋ مەن كەلىسىمشارتتار بويىنشا ءبىرىڭعاي ستاندارت ەنگىزۋ قاجەت.

رەتتەۋ مەن باقىلاۋ تۋرالى ۇسىنىستار

اسسوسياسيا پرەزيدەنتى باقىلاۋ قاجەت ەكەنىن جوققا شىعارمايدى. الايدا ول باقىلاۋ اكىمشىلىك جۇكتەمەنى كوبەيتپەي، ساپانى ارتتىرۋعا باعىتتالۋى ءتيىس ەكەنىن ايتتى.

ونىڭ ايتۋىنشا، سانكسيالار تەك بۇزۋشىلىق جاساعان ۇيىمدارعا قولدانىلىپ، ادال جۇمىس ىستەيتىن مەكتەپتەرگە قولداۋ كورسەتىلۋى كەرەك.

كادر جانە ليسەنزيالاۋ تالاپتارى

فورۋمدا پەداگوگتاردىڭ كەمىندە 90 پايىزى مەكتەپتە نەگىزگى جۇمىس ورنى رەتىندە تىركەلۋى ءتيىس دەگەن تالاپ تا قىزۋ تالقىلاندى. اسسوسياسيا بۇل تالاپتى قايتا قاراۋ نەمەسە ۇلەسىن تومەندەتۋ قاجەت ەكەنىن مالىمدەدى. سالا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي تالاپتار مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا ارنالعان نورمالارمەن سايكەس كەلمەيدى.

عيمارات پەن جەر تەلىمىنە قاتىستى تالاپتار

جەكە مەكتەپتەرگە عيمارات پەن جەر تەلىمىنىڭ نىسانالى ماقساتىنا قاتىستى تالاپتار دا كوتەرىلدى. اسسوسياسيا قولدانىستاعى نورمالاردا مۇنداي تالاپتاردىڭ تولىق قاراستىرىلماعانىن ايتىپ، پيلوتتىق جوبالار اياسىندا ولاردى قايتا قاراۋدى ۇسىندى.

مەملەكەتتىك تاپسىرىس پەن ينۆەستيسيالىق شىعىندار

فورۋمدا مەملەكەتتىك تاپسىرىس تالاپتارىنىڭ شامادان تىس كۇردەلىلىگى جانە ينۆەستيسيالىق شىعىنداردى وتەۋ ماسەلەسى دە تالقىلاندى. سەكتور وكىلدەرى ينۆەستيسيالىق تارتىمدىلىقتى ساقتاۋ ءۇشىن رەتتەۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.

مەملەكەت پەن جەكە سەكتوردىڭ ورتاق ماقساتى

فورۋم قورىتىندىسىندا روزا سادىقوۆا جەكە مەكتەپتەردىڭ مەملەكەتپەن ورتاق ماقساتتى كوزدەيتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل ماقساتتار – ءبىلىم ساپاسى، قاۋىپسىزدىك جانە قولجەتىمدىلىك.

ونىڭ ايتۋىنشا، اسسوسياسيا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن اشىق ديالوگتى جالعاستىرىپ، جەكە ءبىلىم بەرۋ سەكتورىن دامىتۋعا باعىتتالعان ۇسىنىستار ازىرلەۋدى جالعاستىرادى.