الماتىدا رەسپۋبليكالىق جەكە بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارى قاۋىمداستىعى ۇيىمداستىرعان جەكەمەنشٸك مەكتەپتەر فورۋمى ٶتتٸ. ٸس-شارادا سەكتوردىڭ ەكونوميكالىق مودەلٸ, مەملەكەتتٸك قارجىلاندىرۋ تەتٸكتەرٸ جەنە رەتتەۋ مەسەلەلەرٸ كەڭٸنەن تالقىلاندى. فورۋم مەملەكەتتٸك ورگاندار تاراپىنان جەكەمەنشٸك مەكتەپتەردٸڭ سۋبسيدييالاۋ ساياساتىن قايتا قاراۋ تۋرالى مەلٸمدەمەسٸنەن كەيٸن ۇيىمداستىرىلدى. جببۇرق پرەزيدەنتٸ روزا سادىقوۆا باستاعان سالا ٶكٸلدەرٸ اتالعان تاقىرىپ بويىنشا ٶز ۇستانىمدارىن جارييا ەتتٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مەسەلەنٸڭ جاي-جاپسارى
فورۋمعا قاتىسۋشىلار ٷكٸمەتتٸڭ جەكەمەنشٸك مەكتەپتەردٸ قارجىلاندىرۋعا قاتىستى مەلٸمدەمەسٸ سالادا ٷلكەن الاڭداۋشىلىق تۋدىرعانىن ايتتى. مەملەكەتتٸك ورگاندار سۋبسيدييالاۋ جٷيەسٸن قايتا قاراۋ قاجەتتٸگٸن, ارتىق قارجىلاندىرۋ مەن بۇزۋشىلىق تەۋەكەلدەرٸ بار ەكەنٸن مەلٸمدەگەن ەدٸ.
روزا سادىقوۆا سٶزٸنشە, جەكەلەگەن بۇزۋشىلىقتار بٷكٸل سەكتورعا باعا بەرۋگە نەگٸز بولماۋى تيٸس.
ول جەكە مەكتەپتەر مەملەكەتپەن بەسەكەلەسپەيتٸنٸن, كەرٸسٸنشە مەملەكەتتٸك بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ جٷكتەمەسٸن ازايتاتىنىن جەتكٸزدٸ. سەكتور ٶكٸلدەرٸنٸڭ پٸكٸرٸنشە, قولدانىستاعى تالقىلاۋلار ناقتى دەرەكتەرگە سٷيەنۋٸ تيٸس.
قازاقستاندا جەكە مەكتەپتەر سانى كٷرت ارتقان
اسسوتسياتسييا دەرەكتەرٸنە سٷيەنسەك, بٷگٸندە قازاقستاندا 828 جەكە مەكتەپ جۇمىس ٸستەيدٸ. سوڭعى ون جىلدا سەكتور تٶرت ەسەگە ۇلعايعان. روزا سادىقوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇل جەكە بٸلٸم بەرۋدٸڭ قوعامداعى سۇرانىسى جوعارى ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.
ونىڭ مەلٸمەتٸنشە, جەكە مەكتەپتەردە 35–45 مىڭ ادام جۇمىس ٸستەيدٸ. مۇعالٸمدەردەن بٶلەك, ەكٸمشٸلٸك قىزمەتكەرلەر, پسيحولوگتار, تيۋتورلار جەنە تەحنيكالىق پەرسونال ەڭبەك ەتەدٸ. وسىلايشا جەكە بٸلٸم بەرۋ تۇراقتى ەڭبەك نارىعىن قالىپتاستىرىپ وتىر.
جەكە مەكتەپتەر – سالىق تٶلەۋشٸ جەنە جۇمىس بەرۋشٸ
روزا سادىقوۆا جەكە مەكتەپتەر تولىق سالىقتىق جٷكتەمەنٸ كٶتەرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. ەڭبەك اقى قورىنا تٷسەتٸن جيىنتىق جٷكتەمە 30 پايىزدان اسادى, ال سالىقتار وقۋ قۇنىنىڭ 6–12 پايىزىن قۇرايدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, جەكە مەكتەپتەر بيۋدجەتكە تٷسەتٸن تٷسٸمدەردٸ قالىپتاستىرىپ قانا قويماي, بٸلٸم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا جەكە ينۆەستيتسييا تارتادى.
مەملەكەتتٸك بيۋدجەتكە ٷنەم
راچوو باسشىسى جەكە مەكتەپتەردٸڭ مەملەكەتكە قارجىلىق تۇرعىدا تيٸمدٸ ەكەنٸن ايتتى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, بٸر وقۋشىعا شاققاندا مەملەكەت جىل سايىن 200–400 مىڭ تەڭگە ٷنەمدەيدٸ. سەبەبٸ مەكتەپ عيماراتتارىن سالۋ مەن كٷتٸپ ۇستاۋ شىعىندارى ينۆەستورلاردىڭ ەسەبٸنەن جٷزەگە اسادى.
سونىمەن قاتار جەكە مەكتەپتەر مەملەكەتتٸك مەكتەپتەردەگٸ سىنىپتاردىڭ شامادان تىس تولۋىن ازايتادى جەنە بٸلٸم ساپاسى بويىنشا بەسەكەلەستٸكتٸ ارتتىرادى.
سالاداعى نەگٸزگٸ جٷيەلٸك مەسەلەلەر
روزا سادىقوۆا قارجىلاندىرۋداعى تۇراقسىزدىق بٸلٸم ساپاسىنا جەنە بالالار قاۋٸپسٸزدٸگٸنە تٸكەلەي ەسەر ەتەتٸنٸن ايتتى. مەملەكەتتٸك تاپسىرىس بويىنشا تٶلەمدەردٸڭ كەشٸگۋٸ مەن رەسٸمدەردٸڭ كٷردەلٸلٸگٸ مەكتەپتەردٸڭ تۇراقتى جۇمىس ٸستەۋٸنە قيىندىق تۋعىزاتىنىن جەتكٸزدٸ.
سونداي-اق ٶڭٸرلەردە تالاپتاردىڭ ەرتٷرلٸ قولدانىلۋى تەڭسٸز جاعداي قالىپتاستىراتىنىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, ليتسەنزييالاۋ مەن كەلٸسٸمشارتتار بويىنشا بٸرىڭعاي ستاندارت ەنگٸزۋ قاجەت.
رەتتەۋ مەن باقىلاۋ تۋرالى ۇسىنىستار
اسسوتسياتسييا پرەزيدەنتٸ باقىلاۋ قاجەت ەكەنٸن جوققا شىعارمايدى. الايدا ول باقىلاۋ ەكٸمشٸلٸك جٷكتەمەنٸ كٶبەيتپەي, ساپانى ارتتىرۋعا باعىتتالۋى تيٸس ەكەنٸن ايتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, سانكتسييالار تەك بۇزۋشىلىق جاساعان ۇيىمدارعا قولدانىلىپ, ادال جۇمىس ٸستەيتٸن مەكتەپتەرگە قولداۋ كٶرسەتٸلۋٸ كەرەك.
كادر جەنە ليتسەنزييالاۋ تالاپتارى
فورۋمدا پەداگوگتاردىڭ كەمٸندە 90 پايىزى مەكتەپتە نەگٸزگٸ جۇمىس ورنى رەتٸندە تٸركەلۋٸ تيٸس دەگەن تالاپ تا قىزۋ تالقىلاندى. اسسوتسياتسييا بۇل تالاپتى قايتا قاراۋ نەمەسە ٷلەسٸن تٶمەندەتۋ قاجەت ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ. سالا ٶكٸلدەرٸنٸڭ ايتۋىنشا, مۇنداي تالاپتار مەملەكەتتٸك بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنا ارنالعان نورمالارمەن سەيكەس كەلمەيدٸ.
عيمارات پەن جەر تەلٸمٸنە قاتىستى تالاپتار
جەكە مەكتەپتەرگە عيمارات پەن جەر تەلٸمٸنٸڭ نىسانالى ماقساتىنا قاتىستى تالاپتار دا كٶتەرٸلدٸ. اسسوتسياتسييا قولدانىستاعى نورمالاردا مۇنداي تالاپتاردىڭ تولىق قاراستىرىلماعانىن ايتىپ, پيلوتتىق جوبالار اياسىندا ولاردى قايتا قاراۋدى ۇسىندى.
مەملەكەتتٸك تاپسىرىس پەن ينۆەستيتسييالىق شىعىندار
فورۋمدا مەملەكەتتٸك تاپسىرىس تالاپتارىنىڭ شامادان تىس كٷردەلٸلٸگٸ جەنە ينۆەستيتسييالىق شىعىنداردى ٶتەۋ مەسەلەسٸ دە تالقىلاندى. سەكتور ٶكٸلدەرٸ ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىقتى ساقتاۋ ٷشٸن رەتتەۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.
مەملەكەت پەن جەكە سەكتوردىڭ ورتاق ماقساتى
فورۋم قورىتىندىسىندا روزا سادىقوۆا جەكە مەكتەپتەردٸڭ مەملەكەتپەن ورتاق ماقساتتى كٶزدەيتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. بۇل ماقساتتار – بٸلٸم ساپاسى, قاۋٸپسٸزدٸك جەنە قولجەتٸمدٸلٸك.
ونىڭ ايتۋىنشا, اسسوتسياتسييا مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن اشىق ديالوگتى جالعاستىرىپ, جەكە بٸلٸم بەرۋ سەكتورىن دامىتۋعا باعىتتالعان ۇسىنىستار ەزٸرلەۋدٸ جالعاستىرادى.
