Almatyda Respýblıkalyq jeke bilim berý uıymdary qaýymdastyǵy uıymdastyrǵan jekemenshik mektepter forýmy ótti. İs-sharada sektordyń ekonomıkalyq modeli, memlekettik qarjylandyrý tetikteri jáne retteý máseleleri keńinen talqylandy. Forým memlekettik organdar tarapynan jekemenshik mektepterdiń sýbsıdıalaý saıasatyn qaıta qaraý týraly málimdemesinen keıin uıymdastyryldy. JBBURQ prezıdenti Roza Sadyqova bastaǵan sala ókilderi atalǵan taqyryp boıynsha óz ustanymdaryn jarıa etti, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Máseleniń jaı-japsary
Forýmǵa qatysýshylar Úkimettiń jekemenshik mektepterdi qarjylandyrýǵa qatysty málimdemesi salada úlken alańdaýshylyq týdyrǵanyn aıtty. Memlekettik organdar sýbsıdıalaý júıesin qaıta qaraý qajettigin, artyq qarjylandyrý men buzýshylyq táýekelderi bar ekenin málimdegen edi.
Roza Sadyqova sózinshe, jekelegen buzýshylyqtar búkil sektorǵa baǵa berýge negiz bolmaýy tıis.
Ol jeke mektepter memleketpen básekelespeıtinin, kerisinshe memlekettik bilim berý júıesiniń júktemesin azaıtatynyn jetkizdi. Sektor ókilderiniń pikirinshe, qoldanystaǵy talqylaýlar naqty derekterge súıenýi tıis.
Qazaqstanda jeke mektepter sany kúrt artqan
Asosıasıa derekterine súıensek, búginde Qazaqstanda 828 jeke mektep jumys isteıdi. Sońǵy on jylda sektor tórt esege ulǵaıǵan. Roza Sadyqovanyń aıtýynsha, bul jeke bilim berýdiń qoǵamdaǵy suranysy joǵary ekenin kórsetedi.
Onyń málimetinshe, jeke mektepterde 35–45 myń adam jumys isteıdi. Muǵalimderden bólek, ákimshilik qyzmetkerler, psıhologtar, tútorlar jáne tehnıkalyq personal eńbek etedi. Osylaısha jeke bilim berý turaqty eńbek naryǵyn qalyptastyryp otyr.
Jeke mektepter – salyq tóleýshi jáne jumys berýshi
Roza Sadyqova jeke mektepter tolyq salyqtyq júktemeni kóteretinin atap ótti. Eńbek aqy qoryna túsetin jıyntyq júkteme 30 paıyzdan asady, al salyqtar oqý qunynyń 6–12 paıyzyn quraıdy.
Onyń aıtýynsha, jeke mektepter búdjetke túsetin túsimderdi qalyptastyryp qana qoımaı, bilim berý ınfraqurylymyn damytýǵa jeke ınvestısıa tartady.
Memlekettik búdjetke únem
RACHOO basshysy jeke mektepterdiń memleketke qarjylyq turǵyda tıimdi ekenin aıtty. Onyń pikirinshe, bir oqýshyǵa shaqqanda memleket jyl saıyn 200–400 myń teńge únemdeıdi. Sebebi mektep ǵımarattaryn salý men kútip ustaý shyǵyndary ınvestorlardyń esebinen júzege asady.
Sonymen qatar jeke mektepter memlekettik mektepterdegi synyptardyń shamadan tys tolýyn azaıtady jáne bilim sapasy boıynsha básekelestikti arttyrady.
Saladaǵy negizgi júıelik máseleler
Roza Sadyqova qarjylandyrýdaǵy turaqsyzdyq bilim sapasyna jáne balalar qaýipsizdigine tikeleı áser etetinin aıtty. Memlekettik tapsyrys boıynsha tólemderdiń keshigýi men rásimderdiń kúrdeliligi mektepterdiń turaqty jumys isteýine qıyndyq týǵyzatynyn jetkizdi.
Sondaı-aq óńirlerde talaptardyń ártúrli qoldanylýy teńsiz jaǵdaı qalyptastyratynyn atap ótti. Onyń pikirinshe, lısenzıalaý men kelisimsharttar boıynsha biryńǵaı standart engizý qajet.
Retteý men baqylaý týraly usynystar
Asosıasıa prezıdenti baqylaý qajet ekenin joqqa shyǵarmaıdy. Alaıda ol baqylaý ákimshilik júktemeni kóbeıtpeı, sapany arttyrýǵa baǵyttalýy tıis ekenin aıtty.
Onyń aıtýynsha, sanksıalar tek buzýshylyq jasaǵan uıymdarǵa qoldanylyp, adal jumys isteıtin mektepterge qoldaý kórsetilýi kerek.
Kadr jáne lısenzıalaý talaptary
Forýmda pedagogtardyń keminde 90 paıyzy mektepte negizgi jumys orny retinde tirkelýi tıis degen talap ta qyzý talqylandy. Asosıasıa bul talapty qaıta qaraý nemese úlesin tómendetý qajet ekenin málimdedi. Sala ókilderiniń aıtýynsha, mundaı talaptar memlekettik bilim berý uıymdaryna arnalǵan normalarmen sáıkes kelmeıdi.
Ǵımarat pen jer telimine qatysty talaptar
Jeke mektepterge ǵımarat pen jer teliminiń nysanaly maqsatyna qatysty talaptar da kóterildi. Asosıasıa qoldanystaǵy normalarda mundaı talaptardyń tolyq qarastyrylmaǵanyn aıtyp, pılottyq jobalar aıasynda olardy qaıta qaraýdy usyndy.
Memlekettik tapsyrys pen ınvestısıalyq shyǵyndar
Forýmda memlekettik tapsyrys talaptarynyń shamadan tys kúrdeliligi jáne ınvestısıalyq shyǵyndardy óteý máselesi de talqylandy. Sektor ókilderi ınvestısıalyq tartymdylyqty saqtaý úshin retteý júıesin jetildirý qajet ekenin aıtty.
Memleket pen jeke sektordyń ortaq maqsaty
Forým qorytyndysynda Roza Sadyqova jeke mektepterdiń memleketpen ortaq maqsatty kózdeıtinin atap ótti. Bul maqsattar – bilim sapasy, qaýipsizdik jáne qoljetimdilik.
Onyń aıtýynsha, asosıasıa memlekettik organdarmen ashyq dıalogty jalǵastyryp, jeke bilim berý sektoryn damytýǵa baǵyttalǵan usynystar ázirleýdi jalǵastyrady.
