Almatyda Respýblikalyq jeke bilim berý uiymdary qaýymdastyǵy uiymdastyrǵan jekemenshik mektepter forýmy ótti. Is-sharada sektordyń ekonomikalyq modeli, memlekettik qarjylandyrý tetikteri jáne retteý máseleleri keńinen talqylandy. Forým memlekettik organdar tarapynan jekemenshik mektepterdiń sýbsidiialaý saiasatyn qaita qaraý týraly málimdemesinen keiin uiymdastyryldy. JBBURQ prezidenti Roza Sadyqova bastaǵan sala ókilderi atalǵan taqyryp boiynsha óz ustanymdaryn jariia etti, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Máseleniń jai-japsary
Forýmǵa qatysýshylar Úkimettiń jekemenshik mektepterdi qarjylandyrýǵa qatysty málimdemesi salada úlken alańdaýshylyq týdyrǵanyn aitty. Memlekettik organdar sýbsidiialaý júiesin qaita qaraý qajettigin, artyq qarjylandyrý men buzýshylyq táýekelderi bar ekenin málimdegen edi.
Roza Sadyqova sózinshe, jekelegen buzýshylyqtar búkil sektorǵa baǵa berýge negiz bolmaýy tiis.
Ol jeke mektepter memleketpen básekelespeitinin, kerisinshe memlekettik bilim berý júiesiniń júktemesin azaitatynyn jetkizdi. Sektor ókilderiniń pikirinshe, qoldanystaǵy talqylaýlar naqty derekterge súienýi tiis.
Qazaqstanda jeke mektepter sany kúrt artqan
Assotsiatsiia derekterine súiensek, búginde Qazaqstanda 828 jeke mektep jumys isteidi. Sońǵy on jylda sektor tórt esege ulǵaiǵan. Roza Sadyqovanyń aitýynsha, bul jeke bilim berýdiń qoǵamdaǵy suranysy joǵary ekenin kórsetedi.
Onyń málimetinshe, jeke mektepterde 35–45 myń adam jumys isteidi. Muǵalimderden bólek, ákimshilik qyzmetkerler, psihologtar, tiýtorlar jáne tehnikalyq personal eńbek etedi. Osylaisha jeke bilim berý turaqty eńbek naryǵyn qalyptastyryp otyr.
Jeke mektepter – salyq tóleýshi jáne jumys berýshi
Roza Sadyqova jeke mektepter tolyq salyqtyq júktemeni kóteretinin atap ótti. Eńbek aqy qoryna túsetin jiyntyq júkteme 30 paiyzdan asady, al salyqtar oqý qunynyń 6–12 paiyzyn quraidy.
Onyń aitýynsha, jeke mektepter biýdjetke túsetin túsimderdi qalyptastyryp qana qoimai, bilim berý infraqurylymyn damytýǵa jeke investitsiia tartady.
Memlekettik biýdjetke únem
RAChOO basshysy jeke mektepterdiń memleketke qarjylyq turǵyda tiimdi ekenin aitty. Onyń pikirinshe, bir oqýshyǵa shaqqanda memleket jyl saiyn 200–400 myń teńge únemdeidi. Sebebi mektep ǵimarattaryn salý men kútip ustaý shyǵyndary investorlardyń esebinen júzege asady.
Sonymen qatar jeke mektepter memlekettik mektepterdegi synyptardyń shamadan tys tolýyn azaitady jáne bilim sapasy boiynsha básekelestikti arttyrady.
Saladaǵy negizgi júielik máseleler
Roza Sadyqova qarjylandyrýdaǵy turaqsyzdyq bilim sapasyna jáne balalar qaýipsizdigine tikelei áser etetinin aitty. Memlekettik tapsyrys boiynsha tólemderdiń keshigýi men rásimderdiń kúrdeliligi mektepterdiń turaqty jumys isteýine qiyndyq týǵyzatynyn jetkizdi.
Sondai-aq óńirlerde talaptardyń ártúrli qoldanylýy teńsiz jaǵdai qalyptastyratynyn atap ótti. Onyń pikirinshe, litsenziialaý men kelisimsharttar boiynsha biryńǵai standart engizý qajet.
Retteý men baqylaý týraly usynystar
Assotsiatsiia prezidenti baqylaý qajet ekenin joqqa shyǵarmaidy. Alaida ol baqylaý ákimshilik júktemeni kóbeitpei, sapany arttyrýǵa baǵyttalýy tiis ekenin aitty.
Onyń aitýynsha, sanktsiialar tek buzýshylyq jasaǵan uiymdarǵa qoldanylyp, adal jumys isteitin mektepterge qoldaý kórsetilýi kerek.
Kadr jáne litsenziialaý talaptary
Forýmda pedagogtardyń keminde 90 paiyzy mektepte negizgi jumys orny retinde tirkelýi tiis degen talap ta qyzý talqylandy. Assotsiatsiia bul talapty qaita qaraý nemese úlesin tómendetý qajet ekenin málimdedi. Sala ókilderiniń aitýynsha, mundai talaptar memlekettik bilim berý uiymdaryna arnalǵan normalarmen sáikes kelmeidi.
Ǵimarat pen jer telimine qatysty talaptar
Jeke mektepterge ǵimarat pen jer teliminiń nysanaly maqsatyna qatysty talaptar da kóterildi. Assotsiatsiia qoldanystaǵy normalarda mundai talaptardyń tolyq qarastyrylmaǵanyn aityp, pilottyq jobalar aiasynda olardy qaita qaraýdy usyndy.
Memlekettik tapsyrys pen investitsiialyq shyǵyndar
Forýmda memlekettik tapsyrys talaptarynyń shamadan tys kúrdeliligi jáne investitsiialyq shyǵyndardy óteý máselesi de talqylandy. Sektor ókilderi investitsiialyq tartymdylyqty saqtaý úshin retteý júiesin jetildirý qajet ekenin aitty.
Memleket pen jeke sektordyń ortaq maqsaty
Forým qorytyndysynda Roza Sadyqova jeke mektepterdiń memleketpen ortaq maqsatty kózdeitinin atap ótti. Bul maqsattar – bilim sapasy, qaýipsizdik jáne qoljetimdilik.
Onyń aitýynsha, assotsiatsiia memlekettik organdarmen ashyq dialogty jalǵastyryp, jeke bilim berý sektoryn damytýǵa baǵyttalǵan usynystar ázirleýdi jalǵastyrady.
