Алматыда Республикалық жеке білім беру ұйымдары қауымдастығы ұйымдастырған жекеменшік мектептер форумы өтті. Іс-шарада сектордың экономикалық моделі, мемлекеттік қаржыландыру тетіктері және реттеу мәселелері кеңінен талқыланды. Форум мемлекеттік органдар тарапынан жекеменшік мектептердің субсидиялау саясатын қайта қарау туралы мәлімдемесінен кейін ұйымдастырылды. ЖББҰРҚ президенті Роза Садықова бастаған сала өкілдері аталған тақырып бойынша өз ұстанымдарын жария етті, деп хабарлайды Dalanews.kz.
Мәселенің жай-жапсары
Форумға қатысушылар Үкіметтің жекеменшік мектептерді қаржыландыруға қатысты мәлімдемесі салада үлкен алаңдаушылық тудырғанын айтты. Мемлекеттік органдар субсидиялау жүйесін қайта қарау қажеттігін, артық қаржыландыру мен бұзушылық тәуекелдері бар екенін мәлімдеген еді.
Роза Садықова сөзінше, жекелеген бұзушылықтар бүкіл секторға баға беруге негіз болмауы тиіс.
Ол жеке мектептер мемлекетпен бәсекелеспейтінін, керісінше мемлекеттік білім беру жүйесінің жүктемесін азайтатынын жеткізді. Сектор өкілдерінің пікірінше, қолданыстағы талқылаулар нақты деректерге сүйенуі тиіс.
Қазақстанда жеке мектептер саны күрт артқан
Ассоциация деректеріне сүйенсек, бүгінде Қазақстанда 828 жеке мектеп жұмыс істейді. Соңғы он жылда сектор төрт есеге ұлғайған. Роза Садықованың айтуынша, бұл жеке білім берудің қоғамдағы сұранысы жоғары екенін көрсетеді.
Оның мәліметінше, жеке мектептерде 35–45 мың адам жұмыс істейді. Мұғалімдерден бөлек, әкімшілік қызметкерлер, психологтар, тьюторлар және техникалық персонал еңбек етеді. Осылайша жеке білім беру тұрақты еңбек нарығын қалыптастырып отыр.
Жеке мектептер – салық төлеуші және жұмыс беруші
Роза Садықова жеке мектептер толық салықтық жүктемені көтеретінін атап өтті. Еңбек ақы қорына түсетін жиынтық жүктеме 30 пайыздан асады, ал салықтар оқу құнының 6–12 пайызын құрайды.
Оның айтуынша, жеке мектептер бюджетке түсетін түсімдерді қалыптастырып қана қоймай, білім беру инфрақұрылымын дамытуға жеке инвестиция тартады.
Мемлекеттік бюджетке үнем
РАЧОО басшысы жеке мектептердің мемлекетке қаржылық тұрғыда тиімді екенін айтты. Оның пікірінше, бір оқушыға шаққанда мемлекет жыл сайын 200–400 мың теңге үнемдейді. Себебі мектеп ғимараттарын салу мен күтіп ұстау шығындары инвесторлардың есебінен жүзеге асады.
Сонымен қатар жеке мектептер мемлекеттік мектептердегі сыныптардың шамадан тыс толуын азайтады және білім сапасы бойынша бәсекелестікті арттырады.
Саладағы негізгі жүйелік мәселелер
Роза Садықова қаржыландырудағы тұрақсыздық білім сапасына және балалар қауіпсіздігіне тікелей әсер ететінін айтты. Мемлекеттік тапсырыс бойынша төлемдердің кешігуі мен рәсімдердің күрделілігі мектептердің тұрақты жұмыс істеуіне қиындық туғызатынын жеткізді.
Сондай-ақ өңірлерде талаптардың әртүрлі қолданылуы теңсіз жағдай қалыптастыратынын атап өтті. Оның пікірінше, лицензиялау мен келісімшарттар бойынша бірыңғай стандарт енгізу қажет.
Реттеу мен бақылау туралы ұсыныстар
Ассоциация президенті бақылау қажет екенін жоққа шығармайды. Алайда ол бақылау әкімшілік жүктемені көбейтпей, сапаны арттыруға бағытталуы тиіс екенін айтты.
Оның айтуынша, санкциялар тек бұзушылық жасаған ұйымдарға қолданылып, адал жұмыс істейтін мектептерге қолдау көрсетілуі керек.
Кадр және лицензиялау талаптары
Форумда педагогтардың кемінде 90 пайызы мектепте негізгі жұмыс орны ретінде тіркелуі тиіс деген талап та қызу талқыланды. Ассоциация бұл талапты қайта қарау немесе үлесін төмендету қажет екенін мәлімдеді. Сала өкілдерінің айтуынша, мұндай талаптар мемлекеттік білім беру ұйымдарына арналған нормалармен сәйкес келмейді.
Ғимарат пен жер теліміне қатысты талаптар
Жеке мектептерге ғимарат пен жер телімінің нысаналы мақсатына қатысты талаптар да көтерілді. Ассоциация қолданыстағы нормаларда мұндай талаптардың толық қарастырылмағанын айтып, пилоттық жобалар аясында оларды қайта қарауды ұсынды.
Мемлекеттік тапсырыс пен инвестициялық шығындар
Форумда мемлекеттік тапсырыс талаптарының шамадан тыс күрделілігі және инвестициялық шығындарды өтеу мәселесі де талқыланды. Сектор өкілдері инвестициялық тартымдылықты сақтау үшін реттеу жүйесін жетілдіру қажет екенін айтты.
Мемлекет пен жеке сектордың ортақ мақсаты
Форум қорытындысында Роза Садықова жеке мектептердің мемлекетпен ортақ мақсатты көздейтінін атап өтті. Бұл мақсаттар – білім сапасы, қауіпсіздік және қолжетімділік.
Оның айтуынша, ассоциация мемлекеттік органдармен ашық диалогты жалғастырып, жеке білім беру секторын дамытуға бағытталған ұсыныстар әзірлеуді жалғастырады.
