جەكە ينۆەستورلار ىنتاسىنىڭ جويىلۋى ەكونوميكاداعى تۇراقتى كەدەرگٸلەردٸ كٶرسەتەدٸ - ساراپشى

جەكە ينۆەستورلار ىنتاسىنىڭ جويىلۋى ەكونوميكاداعى تۇراقتى كەدەرگٸلەردٸ كٶرسەتەدٸ - ساراپشى
جاساندى ينتەللەكت/Dalanews
2025 جىلعى قاڭتار–شٸلدە ايلارىندا نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار ٶسٸمٸ (نكي) ٶتكەن جىلدىڭ وسىنداي كەزەڭٸندەگٸ 19,3% كٶرسەتكٸشپەن سالىستىرعاندا 16,1%-عا دەيٸن باياۋلادى. Halyk Finance ساراپ...

2025 جىلعى قاڭتار–شٸلدە ايلارىندا نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار ٶسٸمٸ (نكي) ٶتكەن جىلدىڭ وسىنداي كەزەڭٸندەگٸ 19,3% كٶرسەتكٸشپەن سالىستىرعاندا 16,1%-عا دەيٸن باياۋلادى. Halyk Finance ساراپشىلارى بۇل ٶتكەن جىلدىڭ تٶمەن بازالىق ەسەرٸنٸڭ بٸرتٸندەپ سارقىلۋىمەن بايلانىستى ەكەنٸن ايتادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

"28 شٸلدەدە جارييالانعان 2024 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ اتقارىلۋى تۋرالى جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ (جاپ) ەسەبٸندە اتاپ كٶرسەتٸلگەندەي, 2024 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىعىندا ەكونوميكانى ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان بيۋدجەت قاراجاتىن يگەرۋ پروتسەسٸندە ايتارلىقتاي باياۋلاۋ بايقالعان. تٶمەن بازالىق ەسەردٸڭ تولىق سارقىلۋىنا بايلانىستى نيك ٶسٸمٸ جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ايتارلىقتاي باياۋلايدى دەپ كٷتەمٸز", - دەيدٸ Halyk Finance اناليتيكالىق ورتالىعىنىڭ اعا ساراپشىسى سانجار قالداروۆ.

نيك-تٸڭ نەگٸزگٸ ٶسٸمٸن بٸلٸم بەرۋ سالاسى, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ, سونداي-اق كٶلٸك سەكتورى قامتاماسىز ەتتٸ, ال تاۋ-كەن سەكتورىندا قۇلدىراۋ ساقتالۋدا. اعىمداعى ٶسٸم, كٶبٸنەسە شەكتەۋلٸ مەملەكەتتٸك رەسۋرستارعا سٷيەنەدٸ, بۇل مۇنداي ينۆەستيتسييالاردىڭ تۇراقتىلىعىن تٶمەندەتەدٸ. سونىمەن قاتار, ينۆەستيتسييالارداعى جەكە سەكتور مەن بانكتەردٸڭ ٷلەسٸ تٶمەندەۋدٸ جالعاستىرۋدا. ۇزاق مەرزٸمدٸ دامۋ ٷشٸن جەكە جەنە شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالاردىڭ اعىنىن ىنتالاندىرۋ, قۇرىلىمدىق تەڭگەرٸمسٸزدٸكتەردٸ تەڭەستٸرۋ, سونداي-اق عىلىمدى قاجەتسٸنەتٸن ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋ ٷشٸن يننوۆاتسييالارعا, بٸلٸمگە جەنە زەرتتەۋ ينفراقۇرىلىمىنا ينۆەستيتسييالاردى ۇلعايتۋ ماڭىزدى.

"2025 جىلعى قاڭتار–شٸلدە ايلارىندا قازاقستاندا نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار 16,1%-عا ٶستٸ, بۇل بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتىڭ (+19,3%) نەتيجەلەرٸمەن سالىستىرعاندا بٸرشاما باياۋلاۋ بارىن كٶرسەتەدٸ, بٸراق ٶتكەن جىلدىڭ ۇقساس كٶرسەتكٸشٸن (جىلىنا +0,4%) ايتارلىقتاي باسىپ وزدى. بۇل رەتتە بيۋدجەت پەن جەكە قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ قاراجاتىن ەسەپكە الماعاندا, ينۆەستيتسييالاردىڭ ٶسٸمٸ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتىڭقارقىنىن قايتالاي وتىرىپ, جىلىنا 8,4%-دى قۇرادى. اعىمداعى ٷردٸستەر ٶتكەن جىلعى تٶمەن بازانىڭ ەسەرٸن, بيۋدجەتتٸك سەكتورلارداعى ينۆەستيتسييالاردىڭ ايتارلىقتاي ٶسۋٸن, سونداي-اق مەملەكەتتٸك ينفراقۇرىلىمدىق سالىمداردىڭ كەڭەيۋٸن كٶرسەتەدٸ", - دەيدٸ ساراپشى.

2025 جىلدىڭ جەتٸ ايى بارىسىندا ينۆەستيتسييالاردى قارجىلاندىرۋدىڭ باسىم كٶزٸ شارۋاشىلىق جٷرگٸزۋشٸ سۋبەكتٸلەردٸڭ مەنشٸكتٸ قاراجاتى بولدى, ولاردىڭ ٷلەسٸ 2025 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىعىنداعى 64,6%-بەن سالىستىرعاندا 64,0%-دى قۇراپ, 2024 جىلعى وسىنداي كەزەڭدەگٸ 68,5% كٶرسەتكٸشپەن سالىستىرعاندا ازداپ تٶمەندەدٸ. بۇل رەتتە بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ٷلەسٸ 2024 جىلعى قاڭتار – شٸلدەدە ايىمەن سالىستىرعاندا (17,6%) 2025 جىلعى قاڭتار-شٸلدەدە 22,4% - عا دەيٸن ٶستٸ. قاراستىرىلىپ وتىرعان كەزەڭدە بانكتٸك نەسيەلەردٸڭ ٷلەسٸ دە ازايدى, ونسىز دا سالىستىرمالى تٷردە تٶمەن 3,7% -دان 3,5%-عا دەيٸن. بۇل جەكە ينۆەستيتسييالاردى مەملەكەتتٸك ينۆەستيتسييالاردىڭ ىعىستىرىپ جاتقانىنىڭ جالعاسىن تانىتادى. ايتا كەتۋ كەرەك, مەنشٸكتٸ قاراجات ساناتى, كٶبٸنەسە كۆازي-بيۋدجەتتٸك قاراجات بولىپ تابىلاتىن مەملەكەتتٸك كومپانييالاردىڭ قاراجاتىن قامتيدى.

ەلەكترمەن جابدىقتاۋ مەن سۋمەن جابدىقتاۋداعى نيك-تىڭ ابسوليۋتتٸ مەندەگٸ ٶسٸمٸ ٸشٸنارا تٶمەن بازانىڭ ەسەبٸنەن, تيٸسٸنشە 203 ملرد (جىلىنا: +40,1%) جەنە 81 ملرد (جىلىنا: +28,0%) تەڭگەنٸ قۇرادى. بۇل رەتتە سۋمەن جابدىقتاۋدا سالىمداردىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸن (64,0%) بيۋدجەتتٸك قارجىلاندىرۋ قامتاماسىز ەتتٸ. سونىمەن قاتار, اۋىلشارۋاشىلىعى سالاسىندا نيك جىلىنا 109 ملرد تەڭگەگە نەمەسە سالىستىرمالى تٷردە جىلىنا 27,0%-عا (7ا2024 ٷشٸن -19,4%) ٶستٸ, بۇل سالاداعى قالپىنا كەلتٸرۋ پروتسەستەرٸمەن بايلانىستى بولۋى مٷمكٸن.

نيك-تٸڭ قاتتى قۇلدىراۋى تاۋ-كەن سەكتورىندا بايقالۋدا, مەسەلەن 2025 جىلدىڭ جەتٸ ايىنداعى ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸ 2024 جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 290 ملرد تەڭگەگە قىسقاردى. اتاپ ايتقاندا, بۇل تەڭٸزدە كەلەشەك جوباسىنىڭ اياقتالۋىنا بايلانىستى بولدى, بۇل رەتتە جاقىن ماڭدا مۇنداي ٸرٸ جوبالار ەلٸ قولعا الۋ كٶزدەلمەيدٸ. نيك-تٸڭ تٶمەندەۋٸ كونسالتينگ سالاسىندا دا بايقالادى: جىلىنا 56,6%  نەمەسە 43 ملرد تەڭگە, بۇل ٶتكەن جىلدىڭ ديناميكاسىنا قاتتى قايشى كەلەدٸ (7ا2024 ٷشٸن جىلدىق +70,1%).

"جالپى, اعىمداعى جىلدىڭ قۇرىلىمدىق تەندەنتسييالارى الاڭداۋشىلىق تۋعىزادى. ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ينۆەستيتسييالاردىڭ ٶسٸمٸ جەدەلدەدٸ, الايدا ول نەگٸزٸنەن مەملەكەتتٸك شىعىستاردىڭ ٶسۋٸ, ينفراقۇرىلىمدىق جەنە ەلەۋمەتتٸك جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ جەنە ٶتكەن جىلدىڭ تٶمەن بازاسى ەسەبٸنەن جٷزەگە استى. بۇل رەتتە جەكە سەكتوردىڭ رٶلٸ تٶمەندەۋدٸ جالعاستىرۋدا. جەكە ينۆەستورلار قىزىعۋشىلىعىنىڭ بەسەڭدەۋٸ ەكونوميكاداعى تۇراقتى كەدەرگٸلەردٸ كٶرسەتە الادى: جوعارى پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەر, ەكٸ تاڭبالى ينفلياتسييا, ينۆەستورلاردىڭ ساقتىعى, ينستيتۋتسيونالدىق شەكتەۋلەر. بانكتٸك نەسيەلەر دە ٶسٸمدٸ قارجىلاندىرۋعا قاتىسپايدى. نەتيجەسٸندە ەكونوميكا شەكتەۋلٸ مەملەكەتتٸك قاراجاتقا كٶبٸرەك سٷيەنەدٸ, بۇل قىسقا مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا ٶسٸمدٸ قولداعانىمەن, بٸراق ۇزاق مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا دامۋدىڭ تۇراقتىلىعىنا قاۋٸپ تٶندٸرەدٸ. جوعارىدا اتاپ ٶتكەنٸمٸزدەي, ينۆەستيتسييالاردىڭ جوعارى دەڭگەيٸن ساقتاۋ جەنە كەيٸنگٸ جىلدارى ەكونوميكانى تەحنولوگيياعا كٸرٸكتٸرۋدٸ كٷشەيتۋ ٷشٸن قازاقستانعا جەكە جەنە شەتەلدٸك سالىمداردىڭ اعىنىن ىنتالاندىرۋ, تەڭگەرٸمسٸزدٸكتەردٸ تەڭەستٸرۋ جەنە بيزنەس ٷشٸن نەعۇرلىم قولايلى جاعدايلار جاساي وتىرىپ, ينۆەستيتسييالىق پروتسەستەگٸ مەملەكەتتٸڭ ٷلەسٸن بٸرتٸندەپ تٶمەندەتۋ ماڭىزدى. سونىمەن قاتار, عىلىمدى قاجەتسٸنەتٸن ەكونوميكانى قۇرۋ ٷشٸن يننوۆاتسييالارعا, بٸلٸم بەرۋگە جەنە ٸشكٸ زەرتتەۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا ينۆەستيتسييالاردى ۇلعايتۋ ماڭىزدى, بۇل تەحنولوگييالاردى جاي ەنگٸزٸپ جەنە ونى كٶبەيتٸپ قانا قويماي, ٶز ٶنٸمدەرٸمٸز بەن شەشٸمدەردٸ قۇرۋعا كٶشۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ", - دەيدٸ سانجار قالداروۆ.

بۇعان دەيٸن كٶلٸك مينيسترٸ نۇرلان ساۋرانباەۆ قتج-نىڭ مودەرنيزاتسييالاۋ جۇمىستارىنا بجزق-نىڭ اقشاسىن الماعانىن ايتقان بولاتىن. بۇل باعىتتا شەتەلدٸك بانكتەردەن سۋبسيدييالانعان نەسيەلەر تارتىلعان كٶرٸنەدٸ.