بٷگٸندە جىل باسىنداعى پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسى بٸرتٸندەپ ٸسكە اسىپ جاتىر. وسى رەتتە قر عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸنە قاراستى عىلىم كوميتەتٸ ەلٸمٸزدەگٸ عىلىممەن اينالىساتىن جاستاردىڭ ٷلەسٸن 50%-عا دەيٸن ارتتىرۋعا بەل بۋىپ, بٸلەك سىبانا كٸرٸسكەنٸن ايرىقشا اتاپ ايتۋعا بولادى.
عىلىم كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى دارحان احمەد-زاكي جىل سايىن عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن اينالىساتىن 1000 جاستىڭ عىلىلىمي جۇمىسىنا قولداۋ كٶرسەتۋدٸ كٶزدەپ وتىرعاندارىن جارييا ەتتٸ. مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە قابىلداعان بۇل شەشٸم جاستاردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن الاڭسىز اينالىسۋىنا مٷمكٸندٸك تۋعىزاتىنى انىق.
بٷگٸندە ەلٸمٸزدە عىلىمي جۇمىستاردى كوممەرتسييالاۋ دەڭگەيٸ ٶتە تٶمەن ەكەنٸ جاسىرىن ەمەس. ەلٸمٸزدە عىلىم مەن ٶندٸرٸستٸڭ ٷيلەسٸمدٸ جۇمىس ٸستەي الماي وتىرعانىنىڭ بٸرنەشە باستى سەبەبٸ بار.
كەڭەس زامانىندا عالامداردىڭ عىلىمي جۇمىستارىنىڭ ٶندٸرٸستە قولدانۋانا مەملەكەت جاۋاپتى بولدى. سوندىقتان عىلىمي جۇمىستىڭ ٶندٸرٸسكە ەنۋٸنە عالامدار باس قاتىرعان جوق. عالىمدار ٶزدەرٸنٸڭ عىلىمي جۇمىستارىمەن الاڭسىز اينالىستى.
ال نارىق قاتىناستار ورناعان سەتتە بۇل ٷردٸس تولىقتاي كٷيرەدٸ. وسى ارالىقتا عىلىمعا بٶلٸنەتٸن قارجى ماردىمسىز بولعاننان كەيٸن جاستاردىڭ عىلىمعا قىزىعۋشىلىعى كٷرت ازايعانى دا جاسىرىن ەمەس.
بۇدان باسقا عىلىمداعى اعا بۋىن عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن كوممەرتسييالاۋ ٸسٸمەن مٷلدە اينالىسپادى. تۋراسىن ايتساق, عىلىمداعى اعا بۋىن كوممەرتسييالاۋ ٸسٸنە دايىن بولمادى. ولار كەڭەس زامانىنداعىداي الما «پٸس ازۋىما تٷس» دەپ وتىردى. وسىلايشا اعا بۋىننىڭ ەرەكەتسٸزدٸگٸ قازاق عىلىمى توقىراۋعا ۇشىراتتى.
عىلىمنىڭ ايانىشتى كٷيگە تٷسكەنٸن كٶرگەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ سالادا كەشەندٸ شارالار قابىلداپ, عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن كوممەرتسييالاۋدا جاستارعا ايرىقشا سەنٸم ارتىپ وتىرعانىن بايقاۋعا بولادى.
بٷگٸندە شەتەلدٸڭ الدىڭعى قاتارلى وقۋ ورىندارىندا بٸلٸم العان قازاق جاستارى قازاق عىلىمىن العا سٷيرەيتٸن مٷمكٸندٸككە يە. قازٸر عىلىممەن اينالىسىپ جٷرگەن جاستار بٸر جەردە وتىرمايدى. ولار ٶزدەرٸنٸڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن كوممەرتسييالاۋعا مٷددەلٸ. بۇل ٷشٸن ولار تٷرلٸ ينۆەستورلارمەن سٶيلەسٸپ, ٸرٸ كومپانييالاردىڭ ەسٸگٸن قاعۋعا ارلانبايدى.
قازٸرگٸ جاستار ٶزدەرٸن عىلىمدا ٸزدەنۋشٸ, عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن كوممەرتسييالاۋدا كەنٸگٸ مامان مەنەدجەر بولۋى كەرەك ەكەنٸن تٷسٸنەدٸ. اعا بۋىن سەكٸلدٸ عىلىمي جۇمىستارىن كوممەرتسييالاۋعا ٶتە ەنجار ەمەس.
الداعى ۋاقىتتا مەملەكەت 1000 جاستىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسىنا گرانت بٶلسە, ولار عىلىم سالاسىندا تالماي ٸزدەنٸپ, ٶزٸ جۇمىستارىن كوممەرتسييالاعانشا تىنىم تاپپايتىنى انىق.
عىلىمدى كوممەرتسييالاۋ ٸسٸ قازاق عىلىمىندا بۋىن الماسۋى قارقىندى جٷرٸپ جاتقانىن ايقىن كٶرسەتەدٸ. دامىعان ەلدەردەگٸ وقۋ ورىنداردا بٸلٸم الىپ, تاعىلىمدامادان ٶتكەن جاستارىمىز سول جاقتاعى عىلىمداعى تەحنولوگييالىق ٷردٸستەردٸڭ ەلگە ەكەلۋگە بار كٷش-جٸگەرٸن جۇمسايتىنى انىق. بۇل ٷشٸن عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن اينالىسىپ جٷرگەن جاستارعا بارىنشا قولداۋ كٶرسەتۋٸمٸز كەرەك.
