جەڭگٸر حان اتىنداعى باتىس قازاقستان اگرارلىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە ٶتكەن «عىلىم مەن يننوۆاتسييا – ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋدىڭ تەتٸگٸ» اتتى باسپاسٶز مەجٸلٸسٸندە عىلىم مەن جوعارى بٸلٸم سالالارى بويىنشا اتقارىلعان ٸستەر مەن ايشىقتى جوبالار, ولاردىڭ اگرارلىق سالانى دامىتۋعا جەنە ەل ەكونوميكاسىن ٸلگەرٸلەتۋگە تيگٸزەتٸن پايداسى, نەتيجەلەرٸ سٶز بولدى.
جيىنعا ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ باسقارما تٶراعاسى-رەكتورى اسقار نامەتوۆ, پرورەكتورلار, عالىمدار, عىلىمي باعىتتا سەلەكتسييالىق جۇمىستار جٷرگٸزٸلگەن شارۋاشىلىقتاردىڭ يەلەرٸ جەنە باق ٶكٸلدەرٸ قاتىستى. الدىمەن سٶز العان ۋنيۆەرسيتەت باسشىسى اسقار مىرزاحمەتۇلى:
– مەملەكەت باسشىسى جۋىردا عىلىم ورداسىندا عالىمدارمەن ٶتكەن كەزدەسۋٸندە «اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى بارلىق مٷمكٸندٸكتٸ ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ەدەۋٸر ارتتىرۋ قاجەت. سوندىقتان اگرارلىق عىلىمدى دامىتۋدىڭ, اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸنە زاماناۋي تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋدٸڭ مەنٸ زور» دەپ, اگرارلىق عىلىم سالاسىنا باسىمدىق بەرگەن بولاتىن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ەكونوميكا ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ, اشتىقپەن كٷرەس, كليماتتىق ٶزگەرٸستەر سىندى ەلەمدٸك داعدارىستاردىڭ ىقپالىنان جەنە تسيفرلاندىرۋ, جاساندى ينتەللەكت سەكٸلدٸ جاڭا باعىتتاردىڭ ەنگٸزٸلۋٸنە بايلانىستى جاڭا بەتبۇرىستارعا قادام باسۋدا.
اگرارلىق عىلىمنىڭ عىلىمي جەتٸستٸكتەرٸ دە ەكونوميكاداعى وسىنداي ٶزگەرٸستەرگە جەنە مەملەكەتتٸڭ جٷرگٸزٸپ وتىرعان ساياساتىنا باعىتتالۋدا. وسى رەتتە بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ عالىمدارى ەلٸمٸزدٸڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن, اگرارلىق عىلىمىن دامىتۋدا قوماقتى عىلىمي جەتٸستٸكتەرگە قول جەتكٸزدٸ, – دەي كەلە, وسى ساياساتتى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن ۋنيۆەرسيتەت باسىمدىق بەرگەن نەگٸزگٸ باعىتتارعا توقتالدى. ايتۋىنشا, ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى عىلىمي دەرەجەدەگٸ زەرتتەۋلەرمەن شەكتەلمەي, عىلىمي ٸزدەنٸستەرٸن ەكونوميكاعا باعىتتاۋدا جەنە ونىڭ بٸرنەشە تەسٸلدەرٸن قولدانۋدا. سونىمەن قاتار جوعارى وقۋ ورنى ٶز ينفراقۇرىلىمىن ٶزگەرتٸپ, عىلىمي زەرتحانالاردىڭ جۇمىسىن كەسٸپتٸك باعىتقا بەيٸمدەپ, عىلىمي دەرەجەدە قىزمەت كٶرسەتۋگە كٶشكەن.
جەڭگٸر حان ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ عالىمدارى سۋدى ٷنەمدەۋ, جايىلىمدىلىق جەرلەردٸ سۋلاندىرۋ, تيٸمدٸ جەنە ەكولوگييالىق جاعىنان تازا مال شارۋاشىلىعىن قۇرۋ, قوي جٷنٸن پايداعا اسىرۋ سەكٸلدٸ ەلٸمٸز بويىنشا ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ عىلىمي جولمەن شەشۋگە اتسالىسۋدا. مىسالى, قۇس شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ماقساتىندا ٷيرەكتٸڭ جاڭا كروسىن اشىپ, ولاردى پەتروپاۆل قالاسىنداعى «بەسكٶل» قۇس فابريكاسىنا ەنگٸزگەن. بٷگٸندە ٷيرەكتٸڭ جاڭا كروستارى سول ٶڭٸردە ساتىلۋدا. ال ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى
ٷيرەكتەردٸڭ قازاقستاندىق تۇقىمىن اشۋ باعىتىندا جۇمىس جاساۋدا.
سونداي-اق بقاتۋ عالىمدارى سوڭعى ٷش جىلدا ٸرٸ قارا ٶسٸرۋمەن اينالىساتىن 15 شارۋاشىلىقتا سەلەكتسييالىق جۇمىستار جٷرگٸزگەن. ەندٸ جاساندى ۇرىقتاندىرۋ جولىمەن جاپپاي اسىلداندىرۋ جۇمىستارىنا كٸرٸسۋدە. ال جايىلىمدىق جەرلەردٸ قالپىنا كەلتٸرۋ, قۇنارلىلىعىن ارتتىرۋدى بٸرنەشە شارۋاشىلىققا ەنگٸزٸپ, ٸسكە اسىرعان.
جەم-شٶپ داقىلدارى مەسەلەسٸن دە قولعا العان عالىمدار ولاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ەرٸ قۇنارلىلىعى جوعارى بولۋىن جٷزەگە اسىرۋ ماقساتىندا شەتەلدەن دەندٸ داقىلداردىڭ تٷرلٸ سورتتارىن وبلىسىمىزعا ەكەلٸپ, ونىڭ جەرگٸلٸكتٸ جەرگە بەيٸمدٸلٸگٸن تەكسەرۋدە. زەرتتەۋ باعىتتارىنىڭ تاعى بٸرٸ – مالدىڭ تٶلٸ تۋا سالىسىمەن گەنوتيپتەۋ نەگٸزٸندە ولداردىڭ مۋتاتسييالىق ٶزگەرگٸشتٸگٸن, تازا تۇقىمدىلىعىن, اۋرۋلارعا تٶزٸمدٸلٸگٸن, ٶنٸمدٸلٸك قاسيەتتەرٸن انىقتاۋ. جٷرگٸزٸلەتٸن زەرتتەۋلەر مال تابىندارىن قۇرۋدىڭ تەورييالىق جەنە پراكتيكالىق اسپەكتٸلەرٸن كەڭەيتۋدە ٷلكەن ماڭىزعا يە, سەبەبٸ اسىلداندىرۋ سالاسىنداعى جاڭا سەلەكتسييالىق شەشٸمدەر نەگٸزٸندە قارقىندى تيپتٸ مال ٶسٸرۋگە مٷمكٸندٸك تۋادى.
عالىمدار جەراستى سۋلارىن شارۋاشىلىققا جەنە تۇرمىسقا پايدالانۋعا قولجەتٸمدٸ ەتۋ ٷشٸن سۋدى ارنايى سوربەنتتەر ارقىلى سٷزگٸدەن ٶتكٸزٸپ, ونىڭ قۇرامىنداعى كەرمەكتٸلٸگٸ مەن تۇزدىلىعىن ازايتۋ باعىتىندا عىلىمي جۇمىستار جٷرگٸزگەنٸ دە ايتىلدى.
رەكتور ٶز بايانداماسىندا ۋنيۆەرسيتەت كادر دايارلاۋ مەسەلەسٸندە دە ەلٸمٸزدەگٸ ەكونوميكالىق ٶزگەرٸستەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, بولاشاق مامانداردىڭ كەسٸبي قۇزىرەتتٸلٸگٸ مەن داعدىلارىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا بٸلٸم بەرۋ سالاسىنا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلگەنٸن جەتكٸزدٸ. زامان تالابىنا ساي بٸلٸم بەرۋ جٷيەلەرٸ ەنگٸزٸلٸپ, سونىمەن بٸرگە كەسٸپكەرلٸك بٸلٸم بەرٸلٸپ, بٸتٸرۋشٸ تٷلەكتەردٸ كەيٸن ٶزٸنٸڭ بيزنەسٸن اشاتىنداي نەمەسە ٸرٸ بيزنەس كومپانييالاردا جەتەكشٸ مامان قىزمەتٸن اتقارا الاتىنداي دەرەجەگە باعىتتاۋدا. – جەڭگٸر حان ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قىزمەتٸ مەملەكەتپەن جەنە اگرارلىق-تەحنيكالىق بەيٸندەگٸ بيزنەس يندۋستريياسىنىڭ ٶكٸلدەرٸمەن ٶزارا ٸس-قيمىلعا نەگٸزدەلگەن.
ۋنيۆەرسيتەتتٸ دامىتۋدىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارى – اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەن سالاسىنداعى يننوۆاتسييالىق زەرتتەۋلەر جەنە بٸلٸم مەن عىلىمداعى زاماناۋي اقپاراتتىق تەحنولوگييالار بولىپ تابىلادى. ٶڭٸرٸمٸزدەگٸ ٸرٸ كەسٸپورىندارمەن جەنە ٶندٸرٸس وشاقتارىمەن تٷرلٸ باعىتتا كەلٸسٸمشارتتارعا وتىرىپ, ٶز ماقسات-مٷددەلەرٸمٸزدٸ ٸسكە اسىرىپ كەلەمٸز, – دەدٸ رەكتور ا.نامەتوۆ.
باسپاسٶز مەجٸلٸسٸندە جۋرناليستەر تاراپىنان قويىلعان سۇراقتار دا جاۋاپسىز قالماي, عىلىمي جوبالار بويىنشا قوسىمشا اقپاراتتار بەرٸلدٸ.
