عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترٸ 2025 جىلعى 3 ماۋسىمداعى بۇيرىعىمەن AI-Sana يننوۆاتسييالىق اكسەلەراتسييالىق باعدارلاماسى جوباسىنىڭ پاسپورتىن بەكٸتتٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
AI-Sana (AI اعىلشىنشا Artificial Intelligence - "جاساندى ينتەللەكت" جەنە Sana قازاقشا – "اقىل"," ويلاۋ") - ستۋدەنتتەر, ماگيسترانتتار جەنە دوكتورانتتار اراسىندا جاساندى ينتەللەكت (اي) سالاسىنداعى داعدىلاردى جان-جاقتى دامىتۋعا باعىتتالعان بٸرەگەي باعدارلاما.
باعدارلاما بٸلٸم بەرۋ, زەرتتەۋ جەنە ستارتاپتاردى دامىتۋدى بٸرٸكتٸرەتٸن قارقىندى ەكوجٷيەنٸ قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتۋٸ تيٸس. وسى ماقساتتا ەلەمنٸڭ جەتەكشٸ ۋنيۆەرسيتەتتەرٸنٸڭ اكسەلەراتسييا تەجٸريبەسٸن پايدالانۋ قاجەت.
باعدارلاما تٷلەكتەرٸ سالالىق مەسەلەلەردٸ يننوۆاتسييالىق جولمەن شەشۋگە ارنالعان ٶز ستارتاپتارىن قۇرا الادى نەمەسە العان بٸلٸمدەرٸن جۇمىس ورىندارىندا تيٸمدٸ قولدانا الادى, بۇل ٶز سالالارىندا يننوۆاتسييالاردىڭ تارالۋىنا جەنە تەحنولوگييالىق دامۋىنا ىقپال ەتەدٸ.
وسىلايشا "AI-Sana" باعدارلاماسى ۇلتتىق ەكونوميكا سالالارىندا جي ەلەۋەتٸن اشۋعا جەنە تەحنولوگييالىق كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋعا باسا نازار اۋدارا وتىرىپ, تەحنولوگييالىق جەنە ەكونوميكالىق دامۋدىڭ كاتاليزاتورى رەتٸندە ەرەكەت ەتەدٸ. قازاقستاننىڭ تەحنولوگييالىق جەنە ەكونوميكالىق ٶسۋٸنٸڭ درايۆەرٸ بولا الاتىن Deep Tech-ستارتاپتارىن قۇرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
AI-Sana بٸلٸم بەرۋ, زەرتتەۋ جەنە قولدانبالى تەسٸلدەردٸ بٸرٸكتٸرۋدٸ قامتيدى, جوعارى وقۋ ورىندارىنا دەستٷرلٸ بٸلٸم بەرۋدەن عىلىمي-زەرتتەۋ فورماتىنا كٶشۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
"AI-Sana" باعدارلاماسى كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ٸسكە اسىرىلادى, ەربٸر كەزەڭ ستۋدەنتتەردٸڭ قۇزىرەتتەرٸن جاساندى ينتەللەكت بويىنشا بازالىق بٸلٸمنەن باستاپ, ستارتاپتاردى كەسٸبي دەڭگەيدە دامىتۋعا جەنە ولاردى نارىققا شىعارىپ, اۋقىمىن كەڭەيتۋگە دەيٸن جٷيەلٸ تٷردە دامىتۋعا باعىتتالعان.
دايىندىق كەزەڭٸ جاساندى ينتەللەكت بويىنشا كۋرستاردى قامتيدى.
دايىندىق كەزەڭٸ (650 مىڭ ستۋدەنت) – Coursera, Huawei پلاتفورمالارىندا, سونداي-اق Astana Hub الاڭىندا جي بويىنشا كۋرستار. بۇل كەزەڭ جوعارى بٸلٸمنٸڭ بارلىق دەڭگەيٸندەگٸ ستۋدەنتتەرگە (باكالاۆرلار, ماگيسترانتتار, دوكتورانتتار) ارنالعان جەنە جي سالاسىنداعى نەگٸزگٸ ترەندتەر, تەحنولوگييانىڭ بازالىق قاعيدالارى مەن ونى ەرتٷرلٸ سالالاردا پراكتيكالىق قولدانۋ مٷمكٸندٸكتەرٸ تۋرالى دەرٸستەردٸ قامتيدى.
- 1-كەزەڭ (100 مىڭ ستۋدەنت) – جي نەگٸزٸندە كەسٸپكەرلٸك داعدىلاردى, باعدارلامالاۋدىڭ بازالىق داعدىلارىن, ماشينالىق وقىتۋدى ٷيرەتۋ.
- 2-كەزەڭ (60 مىڭ ستۋدەنت) – ستۋدەنتتەردٸڭ جوبالارىن قۇرىلىمداۋ, اۋقىمىن كەڭەيتۋ ستراتەگيياسىن ەزٸرلەۋ جەنە نارىقتىق قاجەتتٸلٸكتەر مەن تەندەنتسييالارعا باعدارلاۋ.
- 3-كەزەڭ (1,5 مىڭ MVP ستارتاپتار) – ستارتاپتاردىڭ پرe-اكسەلەراتسيياسى, اكسەلەراتسيياسى جەنە پوست-اكسەلەراتسيياسى.
دايىندىق كەزەڭٸ جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى بارلىق بٸلٸم دەڭگەيٸن (باكالاۆرلار, ماگيسترانتتار, دوكتورانتتار) قامتيتىن باستاپقى بٸلٸم بەرۋ بلوگىن بٸلدٸرەدٸ. ول جي سالاسىنداعى نەگٸزگٸ ترەندتەرگە, بازالىق بٸلٸمدەرگە جەنە جي تەحنولوگييالارىن ەرتٷرلٸ سالالاردا قولدانۋعا ارنالعان دەرٸستەردٸ قامتيدى.
دايىندىق كەزەڭٸنەن كەيٸن حالىقارالىق ساراپشىلار توبى ٷش كەزەڭنەن تۇراتىن جي جەنە كەسٸپكەرلٸك سالاسىنداعى مامانداندىرىلعان ەدٸستەمەلٸك باعدارلامانى ۇسىنادى.
- 1-كەزەڭدە قاتىسۋشىلار جي سالاسىندا كەسٸپكەرلٸك داعدىلار, ماشينالىق وقىتۋ جەنە باعدارلامالاۋ بويىنشا وقىتۋدان ٶتەدٸ. باعدارلامالار جوبالاردى ەزٸرلەۋ جەنە جاساندى ينتەللەكتٸنٸ قولدانۋعا نەگٸزدەلگەن ناقتى سالالىق مەسەلەلەردٸ شەشۋ بارىسىندا پراكتيكالىق داعدىلاردى يگەرۋگە باعىتتالعان.
- باعدارلامانىڭ 2-كەزەڭٸندە ستۋدەنتتٸك جوبالاردى قۇرىلىمداۋعا, ولاردىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋ ستراتەگيياسىن ەزٸرلەۋگە جەنە نارىقتىق قاجەتتٸلٸكتەرگە باعدارلاۋعا باستى نازار اۋدارىلادى. بۇل كەزەڭدە ستۋدەنتتەر ٶز جوبالارىن تەجٸريبەلٸ مەنتورلار مەن ساراپشىلاردىڭ جەتەكشٸلٸگٸمەن پىسىقتاي الادى, سونداي-اق ٶز باستامالارىن تابىستى ٸسكە قوسۋ مەن دامىتۋ ٷشٸن پراكتيكالىق قۇرالدار الادى.
- 3-كەزەڭدە قاتىسۋشىلار پرە-اكسەلەراتسييادان ٶتەدٸ, مۇندا پەرسپەكتيۆتٸ يدەيالار ٸرٸكتەلٸپ, جەتٸلدٸرٸلەدٸ, MVP قۇرىلىپ, بيزنەس-مودەلدەر قالىپتاستىرىلادى. كەيٸن اكسەلەراتسييا كەزەڭٸندە جوبالار تەلٸمگەرلەر, ساراپشىلار جەنە مامانداندىرىلعان ينفراقۇرىلىمنىڭ قولداۋىمەن پىسىقتالىپ, اۋقىمىن كەڭەيتەدٸ.
- پوست-اكسەلەراتسييا كەزەڭٸندە ستارتاپتارعا اۋقىمىن كەڭەيتۋدٸ قوسا العاندا, نارىققا شىعۋ, ينۆەستيتسييا تارتۋ جەنە حالىقارالىق پلاتفورمالاردا پوزيتسييالارىن نىعايتۋ ٷشٸن قولداۋ كٶرسەتٸلەدٸ.
مينيسترلٸك عىلىم قورى جەنە حالىقارالىق ساراپشىلارمەن بٸرلەسٸپ, اعىمداعى جىلعا باسىم سالالار رەتٸندە ەنەرگەتيكا جەنە تۇراقتى دامۋ, اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەن, بٸلٸم بەرۋ جەنە تالانتتاردى دامىتۋ سالالارىن تاڭدادى. بۇل باعىتتار حالىقارالىق ۆەنچۋرلىق ينۆەستورلار ٷشٸن ماڭىزدى بولىپ وتىر, ولارعا جاھاندىق نارىق تاراپىنان ايتارلىقتاي نازار اۋدارىلىپ, ينۆەستيتسييالار تارتىلۋدا.
اعىمداعى جىلدىڭ اقپان ايىندا يننوۆاتسييالىق باعدارلامانىڭ دايىندىق كەزەڭٸ باستالدى. بۇل كەزەڭ جي سالاسىنداعى بازالىق بٸلٸمدٸ الۋ ٷشٸن ەلٸمٸز بويىنشا 650 مىڭ ستۋدەنتتٸ قامتيدى.
Huawei كومپانيياسى باعدارلاما اياسىندا جاساندى ينتەللەكتٸنٸڭ بازالىق داعدىلارىنا ارنالعان 2 كۋرستى قازاق تٸلٸنە اۋدارىپ, لوكاليزاتسييالادى. 81 180 ستۋدەنت وقۋدى باستادى, ولاردىڭ 57 966-سى سەرتيفيكاتتالدى. وقۋ اكت سالاسىنداعى سوڭعى تەحنولوگييالاردى جان-جاقتى وقىتۋ ٷشٸن ەلٸمٸزدەگٸ جوعارى وقۋ ورىندارىندا اشىلعان 43 اكت-اكادەميياسىنىڭ بازاسىندا ٶتۋدە. كۋرستاردان ٶتۋ بويىنشا ەڭ ٷزدٸك كٶرسەتكٸشتەردٸ كەلەسٸ جوعارى وقۋ ورىندارى كٶرسەتتٸ: م.ەۋەزوۆ اتىنداعى وڭتٷستٸك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتٸ – 8572 ستۋدەنت; ە.ا بٶكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتٸ – 8240 ستۋدەنت جەنە د.سەرٸكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸ – 3802 ستۋدەنت.
Astana Hub-پەن بٸرلەسٸپ "جي نەگٸزدەرٸ: ChatGPT" كۋرسى ٸسكە قوسىلدى, ا.ج. اقپان ايىنان باستاپ 3 100 ستۋدەنت تٸركەلٸپ, وقىپ جاتىر, وقىتۋ مەن ستۋدەنتتەردٸ تٸركەۋ جالعاسۋدا.
بٷگٸنگٸ تاڭدا "Coursera" بٸلٸم بەرۋ پلاتفورماسىندا پلاتفورمادا ۇسىنىلعان بارلىق كۋرس, سونداي-اق جي-مەن بايلانىستى بارلىق كۋرس قولجەتٸمدٸ. ساراپشىلار جي بويىنشا 2 كۋرستى تاڭدادى, ولار "بارلىعىنا ارنالعان گەنەراتيۆتٸ جي" جەنە "ChatGPT ٷشٸن Promt ينجەنەريياسى". Coursera كومپانيياسى باعدارلاما اياسىندا ەلٸمٸزدٸڭ 95 جوعارى وقۋ ورنىنا 36 890 ليتسەنزييا بٶلدٸ.
سونىمەن قاتار جوعارى وقۋ ورىندارى ستۋدەنتتەردٸ بەلگٸلەنگەن ٷلگٸدەگٸ ەلەكتروندىق سەرتيفيكات بەرە وتىرىپ, ٶز بەتٸنشە ەزٸرلەنگەن كۋرستار بويىنشا وقىتا الادى.
مينيسترلٸك جاساندى ينتەللەكت بويىنشا پەندەردٸ بارلىق باعىت بويىنشا بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىنا مٸندەتتٸ تٷردە ەنگٸزۋدٸ كٶزدەيتٸن جوعارى جەنە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋدٸڭ مەملەكەتتٸك جالپىعا مٸندەتتٸ ستاندارتىنا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ەلٸمٸزدٸڭ 95 جوعارى وقۋ ورنى بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىنا جاساندى ينتەللەكت پەندەرٸن ەنگٸزدٸ.
عىلىم قورىمەن جەنە حالىقارالىق ساراپشىلارمەن بٸرلەسٸپ ەلٸمٸزدٸڭ ەر ٶڭٸرٸندە 27 "زەكٸرلٸ" جوعارى وقۋ ورنى ٸرٸكتەلٸپ, بەكٸتٸلدٸ (Stanford (ستەنفورد), MIT (ەم-اي-تي) جەنە ت.ب.). جوعارى وقۋ ورىندارى باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن قاجەتتٸ ينفراقۇرىلىممەن بايلانىستى كريتەرييلەر بويىنشا ٸرٸكتەلدٸ, ونىڭ ٸشٸندە جوعارى وقۋ ورىندارىندا جي سالاسىنداعى بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ, شەتەلدٸك ەرٸپتەستەردٸڭ, ەسەپتەۋ قۋاتتارىنىڭ بولۋى جەنە ت.ب. بۇل جوعارى وقۋ ورىندارى ٶز ٶڭٸرٸندە جەنە كٶرشٸلەس وبلىستاردا جوبانى ٸسكە اسىرۋعا جاۋاپتى, ستۋدەنتتەر مەن پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىن AI-Sana باعدارلاماسى بويىنشا وقىتۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ.
AI-Sana باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ ارقىلى كٷتٸلەتٸن نەتيجە:
- قر عجبم سەرٸكتەستەرٸنٸڭ كۋرسى بويىنشا 650 000 ستۋدەنتتەر, ماگيسترانتتار, دوكتورانتتاردى وقىتۋ;
- اي جەنە اي كەسٸپكەرلٸك بويىنشا باعدارلاما مودۋلدەرٸ شەڭبەرٸندە 100 000 ستۋدەنتتەر, ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتار وقىتىپ الۋ;
- جوبالاردى قۇرىلىمداۋعا دايىن سالالىق كەيستەرٸ بار اي جەنە كەسٸپكەرلٸك اي بويىنشا تەرەڭدەتٸلگەن باعدارلاما مودۋلدەرٸ شەڭبەرٸندە 60 000 ستۋدەنتتەر, ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتار وقىتىپ الۋ;
- 1500 سالالىق ستارتاپتار;
- حالىقارالىق نارىقتارعا كەڭەيۋگە جەنە ماسشتابتاۋعا دايىن 50 ستارتاپ.
جوبا كەلەسٸ مەرزٸمدەردە ٸسكە اسىرىلاتىن بولادى:
- 0 كەزەڭ (2025 جىلعى ناۋرىز – جەلتوقسان) – اي بازالىق داعدىلارى (بارلىق كونتينگەنت ٷش پلاتفورمانىڭ بٸرٸندە: Huawei, Coursera, Astana Hub نەمەسە قر مۆۇ ايقىنداعان ٶزگە دە پلاتفورمالاردا اي بويىنشا كٸرٸسپە كۋرستاردان ٶتۋٸ تيٸس).
- 1 كەزەڭ (2025 جىلعى ماۋسىم – جەلتوقسان) – وقۋ-ەدٸستەمەلٸك كەشەندٸ بەيٸمدەۋ (قازاقستان كونتەكستٸنە كەسٸپكەرلٸككە جەنە باعدارلامالاۋعا اي وقىتۋ بويىنشا بٸرەگەي بٸلٸم بەرۋ كونتەنتٸن بەيٸمدەۋدٸ قامتيتىن, ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, سالالىق كەيستەرمەن لوكاليزاتسييالاناتىن جەنە تولىقتىرىلاتىن بولادى).
- 2 كەزەڭ (2026 جىلعى قاڭتار – ماۋسىم) – وقىتۋ (اي-كەسٸپكەرلٸك جەنە اي-باعدارلامالاۋ نەگٸزدەرٸ بويىنشا 2 ايلىق باعدارلاما بويىنشا جەنە ودان ەرٸ كەڭەيتٸلگەن 3,5 ايلىق باعدارلاما بويىنشا گيبريدتٸ فورماتتا ونلاين وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ).
- 3 كەزەڭ (ماۋسىم – قىركٷيەك 2026 جىل) – بيزنەس – اكسەلەراتسييا (اي-ستارتاپتاردى ەزٸرلەۋگە باعىتتالعان الدىن الا اكسەلەراتسييالىق باعدارلاما: قۇرىلىمداۋ, بيزنەس-باعدارلاۋ).
- 4 كەزەڭ (2026 جىلعى قازان – جەلتوقسان) – ماسشتابتاۋ (اي-ستارتاپتاردى پىسىقتاۋعا جەنە حالىقارالىق نارىققا شىعارۋعا باعىتتالعان اكسەلەراتسييالىق باعدارلاما).
جوبانىڭ بيۋدجەتٸ كەلەسٸدەي بٶلٸنەدٸ:
- 1 كەزەڭ (2025 جىلعى ناۋرىز) – قارجىلاندىرۋ قاجەت ەمەس.
- 2-كەزەڭ (2025 جىلعى ماۋسىم-تامىز) – 1,525 ملرد تەڭگە (بيۋدجەتتەن تىس كٶزدەر جەنە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت).
- 3-كەزەڭ (2026 جىلعى قاڭتار) – 1,974 ملرد تەڭگە (رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت جەنە (نەمەسە) بيۋدجەتتەن تىس كٶزدەر).
- جالپى بيۋدجەت - 3,499 ملرد تەڭگە.
بۇيرىق 2025 جىلدىڭ 3 ماۋسىمىنان باستاپ قولدانىسقا ەنگٸزٸلدٸ.
