قازاقستاننىڭ ساۋدا بالانسىنىڭ پروفيتسيتٸ 2026 جىلعى قاڭتار–شٸلدە ارالىعىندا 63 پايىزعا ٶسٸپ, 14 ملرد دوللارعا جەتتٸ. بۇل ەكونوميكا مەن تەڭگە باعامى ٷشٸن وڭ كٶرسەتكٸش بولعانىمەن, ەل ەكسپورتىنىڭ جارتىسىنا جۋىعى ەلٸ دە مۇنايعا تەۋەلدٸ. Qazaq Expert Club ساراپشىسى, قارجىگەر سايدا تٸلەۋلەنوۆا پروفيتسيتتٸڭ تۇراقتىلىعى ەلەمدٸك شيكٸزات نارىعىنداعى جاعدايعا تٸكەلەي بايلانىستى ەكەنٸن ايتتى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ساراپشىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, 2025 جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸندە قازاقستاننىڭ ساۋدا بالانسىنىڭ پروفيتسيتٸ 8,6 ملرد دوللار بولعان. بيىلعى شٸلدەدە عانا بۇل كٶرسەتكٸش 4,8 ملرد دوللارعا جەتكەن. بٸر اي ٸشٸندە ەل ەكسپورتى 10,2 ملرد دوللاردى, ال يمپورتى شامامەن 5,4 ملرد دوللاردى قۇرادى.
وسىلايشا, تاۋارلار ەكسپورتى يمپورتتان ەدەۋٸر اسىپ, ەلگە تٷسەتٸن ۆاليۋتالىق كٸرٸستٸڭ ماڭىزدى كٶزٸنە اينالىپ وتىر.
ەكسپورتتىڭ جارتىسىنا جۋىعى مۇنايعا تيەسٸلٸ
سايدا تٸلەۋلەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ەكسپورتىنىڭ قۇرىلىمىندا شيكٸزات ەلٸ دە باسىم. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەگٸنە سەيكەس, 2026 جىلدىڭ العاشقى التى ايىندا مۇناي مەن شيكٸ مۇناي ٶنٸمدەرٸ جالپى تاۋار ەكسپورتىنىڭ 46,5 پايىزىن قۇراعان. سونىمەن قاتار ەكسپورتتا مىس, مىس كەنٸ, راديواكتيۆتٸ ەلەمەنتتەر مەن فەرروقورىتپالاردىڭ ٷلەسٸ جوعارى. 2025 جىلى مۇنايدىڭ ەكسپورتتاعى ٷلەسٸ 50,5 پايىز بولعان.
"قازٸرگٸ پروفيتسيت ەكسپورتتىق كٸرٸستٸڭ جوعارى ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. الايدا بۇل ەكونوميكا قۇرىلىمى تٷبەگەيلٸ ٶزگەردٸ دەگەندٸ بٸلدٸرمەيدٸ. ونىڭ كٶلەمٸ مۇناي مەن مەتالل باعاسىنا, ٶندٸرٸس مٶلشەرٸنە جەنە شيكٸزاتتى سىرتقى نارىقتارعا ٷزدٸكسٸز جەتكٸزۋ مٷمكٸندٸگٸنە تەۋەلدٸ بولىپ وتىر", – دەيدٸ ساراپشى.
ونىڭ سٶزٸنشە, ەلەمدٸك نارىقتا شيكٸزات باعاسى ايتارلىقتاي تٶمەندەسە نەمەسە ەكسپورت كٶلەمٸن شەكتەيتٸن كەدەرگٸلەر تۋىنداسا, ساۋدا بالانسىنىڭ پروفيتسيتٸ دە ەدەۋٸر قىسقارۋى مٷمكٸن.
ەكسپورتتان تٷسكەن ۆاليۋتانىڭ بەرٸ ەلدە قالمايدى
قارجىگەر ساۋدا پروفيتسيتٸنٸڭ جوعارى بولۋى ەكسپورتتان تٷسكەن قاراجاتتىڭ بارلىعى قازاقستان ەكونوميكاسىندا قالادى دەگەن سٶز ەمەس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
ەكسپورتتىق كٸرٸستٸڭ بٸر بٶلٸگٸ شەتەلدٸك قىزمەتتەر اقىسىن تٶلەۋگە, شەتەلدٸك ينۆەستورلارعا ينۆەستيتسييالىق تابىس بەرۋگە, سىرتقى مٸندەتتەمەلەردٸ ٶتەۋگە جەنە ٶزگە دە تٶلەمدەرگە جۇمسالادى.
"سوندىقتان ەلدٸڭ سىرتقى ەكونوميكالىق جاعدايىنىڭ ٸرگەلٸ تۇراقتىلىعىن باعالاۋ كەزٸندە ساۋدا بالانسىمەن عانا شەكتەلمەي, تٶلەم بالانسىنىڭ جالپى كٶرسەتكٸشتەرٸنە دە نازار اۋدارۋ قاجەت", – دەدٸ سايدا تٸلەۋلەنوۆا.
شيكٸزاتتىق ەمەس ەكسپورت ٶسٸپ كەلەدٸ
سونىمەن بٸرگە قازاقستان ەكسپورتىنىڭ قۇرىلىمى بٸرتٸندەپ ٶزگەرٸپ جاتقانىن كٶرسەتەتٸن وڭ ٷردٸس تە بار. ساۋدا مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, 2026 جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا شيكٸزاتتىق ەمەس جەنە ٶڭدەلگەن تاۋارلار ەكسپورتى 12,9 ملرد دوللاردان 15,2 ملرد دوللارعا دەيٸن ٶسكەن.
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل ەكسپورتتىق بازانىڭ بٸرتٸندەپ كەڭەيٸپ كەلە جاتقانىن بٸلدٸرەدٸ. دەگەنمەن قازٸرگٸ ٶسٸم سىرتقى سەكتوردىڭ شيكٸزات نارىعىنداعى جاعدايعا تەۋەلدٸلٸگٸن تولىق جويۋعا ەزٸرگە جەتكٸلٸكسٸز.
"ساۋدا بالانسىنىڭ 14 ملرد دوللارلىق پروفيتسيتٸ – قازاقستان ٷشٸن ماڭىزدى قارجىلىق قور. الايدا ونىڭ تۇراقتىلىعى شيكٸزاتتىق ەمەس ەكسپورتتىڭ قانشالىقتى جىلدام ٶسەتٸنٸنە, مۇناي مەن مەتالل باعاسىنا, ٶندٸرٸس پەن تاسىمال كٶلەمٸنٸڭ ساقتالۋىنا بايلانىستى. سونداي-اق ەكسپورتتان تٷسكەن تابىستى ەل ٸشٸندەگٸ ينۆەستيتسيياعا جەنە ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا تيٸمدٸ باعىتتاۋ ماڭىزدى", – دەپ قورىتىندىلادى ساراپشى.
