ديماش, سەن تويدىڭ ەنشٸسٸ ەمەسسٸڭ
كٶمەيٸنە بۇلبۇل ۇيالاعان قازاقتىڭ جەزتاڭداي وعلانى ديماش قۇدايبەرگەنوۆتىڭ ەۋەزدٸ ەۋەنٸنە بۇل كٷندە ەلەم قۇلاق تٷرەدٸ. يە, ونىڭ ەن ەلەمٸندەگٸ قۇبىلىس ەكەندٸگٸن بٷتكٸل ٶنەر سٷيەر قاۋىم تٷگەل مويىندادى. بۇل داڭق تۇعىرىنا كٶتەرٸلەر باسپالداق نەگٸزٸ ٶز وتباسىندا, قازاق دالاسىندا قالانسا دا بٸز قاشانعىمىزداي بٸر تۋار تالانت يەسٸ جولىنا كٶلدەنەڭ جاتىپ الدىق. سودان بولار, ديماشتىڭ دا, قازاق ەنٸنٸڭ دە داڭقىن اسقاقتاتقان "دەيديداۋ" ەنٸ ەۋەلٸ ٶزٸمٸزدە شىرقالعانىمەن, شىنايى باعاسىن شەتەلدەن الدى. بٸز سوندا دا سەلت ەتپەدٸك.
ٶز قارىم-قابٸلەتٸن ٶزگەدەن گٶرٸ ٶزٸ جاقسى بٸلەتٸن ديماش توي "جۇلدىزدارىنا" اينالعان ەرٸپتەستەرٸنٸڭ سىنىنا پىسقىرىپ تا قاراماي, ٶز باعىن سىناۋ ماقساتىندا قىتايدا ٶتەتٸن xالقارالىق "مەن ەنشٸمٸن" بايقاۋىنا اتتانىپ كەتتٸ. باردى دا... يە. "ايدى اسپانعا بٸر-اق شىعاردى".
ەندٸ وسى ويعا شامالى فيلوسوفييالىق مەن بەرٸپ كٶرەلٸك. وي ۇعىنىقتىلىعى ٷشٸن اسپانعا شىققان "ايدى" تالانت دەپ قابىلدايىق. شىنتۋايتىنا كەلگەندە ول "اي" ەۋ باستان بار ەدٸ. تەك قۇدىقتىڭ تٷبٸندە ەلەۋسٸز جاتىر ەدٸ دە. بۇل جەردەگٸ "قۇدىقتى" مەملەكەت دەمەي-اق قويالىق, بٸراق سول جٷيەگە باعىنىشتى بٷگٸنگٸ قازاقتىڭ ەن ساxناسى دەپ قابىلداعان جٶن شىعار. ال "قۇدىق" "ايدىڭ" اسپانعا شىعۋىنا مٷددەلٸ ەمەس. سوندىقتان بٸزدٸڭ وعلانعا باسقا "قۇدىق", ياعني ٶزگە ساxنا قاجەت بولدى. ال ول كٶرشٸ قىتاي ەلٸنەن تابىلدى.
ديماش قازٸر داڭق تۇعىرىنا كٶتەرٸلدٸ. ونىڭ جۇلدىزى قازاقتىڭ عانا ەمەس, ەلەم نازارى تٷسەر تالاي تالانت ارمانداپ, تەك ەلەسٸن عانا تالماعان سوناۋ شىرقاۋ بيٸكتە جاندى. ول قازٸر ەشقانداي قۇرمەتكە دە, قوشامەتكە دە مۇقتاج ەمەس. ول ٶزٸ ايتقانداي, جەڭٸس تۇعىرىنا كٶتەرٸلٸپ قويدى. بۇل جەڭٸس ديماشقا ٶزٸ سىندى تاڭداۋلىلار عانا ەن سالاتىن ەلەمدٸك جۇلدىزدى ساxنالارعا جول اشتى. وعان ەندٸگٸ جەردە قازاقتىڭ "توي ساxناسى" مەن تەلەديدارداعى "توي-شوۋ" باعدارلامالار تارلىق ەتەدٸ.
"ماقتانسا بٷگٸن ماقتانسىن قازاق..." دەيتٸن ەن بولۋشى ەدٸ عوي. سول ايتپاقشى, ديماش بٸزدٸڭ ماقتانىشىمىز. ال "مەن ەنشٸمٸننٸڭ" جٷلدەسٸنە كەلسەك... كسرو كەزٸندە "بٸز تىڭدى كٶتەردٸك, تىڭ - بٸزدٸ كٶتەردٸ" دەۋشٸ ەدٸك قوي. وسى مەتەلگە اينالعان سٶزدٸ "مەن ەنشٸمٸنگە" دە قاتىستى ايتۋعا بولادى. قۇدايشىلىعىن ايتساق, بۇرىن بار جوعى بەلگٸسٸز بۇل ەن بايقاۋىنا ەلەم جۇرتشىلىعىنىڭ نازارىن اۋدارعان بٸزدٸڭ ديماش. قازٸر ديماش ول بايقاۋ جٷلدەسٸنەن جوعارى كٶتەرٸلٸپ كەتتٸ.
ەيتسە دە تۋعان ەل قۇرمەتٸ ٶز الدىنا بٸر تٶبە. سوندىقتان ۋاقىتى كەلٸپ تۇرعان كەزدە مەملەكەتٸمٸز دە ۇتىمدى قادام جاساپ, ديماشتاي بٸر تۋار ۇلىن "ەڭبەك ەرٸ" اتاعىمەن ماراپاتتاۋى تيٸس. بٸلگەن جٶن. تالانت جاسپەن ٶلشەنبەيدٸ. ال جوعارى ماراپاتتى جاسىنا قاراپ بەرەتٸن بولساق, وندا ودان ٷمٸتتٸلەر بٸزدە جەتٸپ ارتىلادى. ونىڭ ٷستٸنە كەزٸندە كسرو-داي الپاۋىت مەملەكەتتٸڭ ٶزٸ نە بەرٸ 24 جاستاعى كٷلەش بەيسەيٸتوۆاعا كسرو xالىق ەرتٸسٸ اتاعىن بەرگەن. ال بٸز تەۋەلسٸز ەلمٸز عوي... بۇل ۇسىنىس بيلٸكتەن دە, xالىقتان دا قولداۋ تابادى دەپ ويلايمىن.
