ءماجىلىس دەپۋتاتى ەكاتەرينا سمولياكوۆا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتىڭ اتىنا جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىندا مەكتەپ وقۋشىلارىن تەگىن ىستىق تاماقپەن قامتۋعا بولىنەتىن بيۋدجەت قاراجاتىن جوسپارلاۋ جۇيەسىندە ءبىرقاتار ماسەلەلەر بار ەكەنىن ايتتى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، «Respublica» پارتياسىنىڭ «شەشىمدەر فابريكاسى» پلاتفورماسىنا تۇسكەن ۇسىنىستار نەگىزىندە مەكتەپتەردەگى تەگىن تاماقتاندىرۋ جۇيەسىنە تالداۋ جۇرگىزىلگەن. سونىڭ ناتيجەسىندە ءبىرقاتار وڭىرلەردە بيۋدجەتتىك وتىنىمدەردى قالىپتاستىرۋ كەزىندە جۇيەلى پروبلەمالار انىقتالعان.
سمولياكوۆانىڭ سوزىنشە، ماسەلە تەك ەسەپتەۋ فورمۋلالارىنا قاتىستى ەمەس.
«اڭگىمە تەك ەسەپتەۋ فورمۋلالارى تۋرالى ەمەس. اڭگىمە - بالالاردىڭ تاماعى تۋرالى، بيۋدجەت قارجىسىنىڭ ءتيىمدى جۇمسالۋى تۋرالى جانە مەملەكەتتىك دەرەكتەردىڭ دۇرىستىعى تۋرالى بولىپ وتىر»، - دەدى ول.
بيۋدجەت ارتىق جوسپارلانۋى مۇمكىن
دەپۋتات كەيبىر وڭىرلەردە تەگىن تاماقتاندىرۋعا ارنالعان قارجى 170 وقۋ كۇنىنە ەسەپتەلەتىنىن ايتتى. ال شىن مانىندە وقۋ كۇندەرىنىڭ سانى 165 كۇننەن اسپايدى.
«ايىرماشىلىق نەبارى 5 كۇن. ءبىراق بۇل جاي عانا سيفر ەمەس - بۇل ميلليونداعان بيۋدجەت قاراجاتى»، - دەدى سمولياكوۆا.
ول مىسال رەتىندە استانا قالاسىن كەلتىردى. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، ەلوردادا 111 مىڭنان استام وقۋشىنى ءبىر كۇن تەگىن تاماقتاندىرۋعا شامامەن 90 ملن تەڭگە جۇمسالادى. ال جوسپارعا ارتىق ەنگىزىلگەن 5 كۇن ءبىر عانا قالادا شامامەن 450 ملن تەڭگەنىڭ نەگىزسىز قاراستىرىلۋىنا اكەلۋى مۇمكىن.
ققس ەسەپتەۋىندەگى ماسەلە
سمولياكوۆانىڭ ايتۋىنشا، ەل بويىنشا مەكتەپ تاماقتاندىرۋىمەن 2000-نان استام كاسىپكەر اينالىسادى. الايدا ولاردىڭ تەك شامامەن 10 پايىزى عانا قوسىمشا قۇن سالىعىن تولەيدى.
سوعان قاراماستان كوپتەگەن وڭىردە بيۋدجەتتىك وتىنىمدەر بارلىق كاسىپكەرلەر ققس تولەيدى دەگەن ەسەپپەن جاسالادى. دەپۋتاتتىڭ سوزىنشە، بۇل بيۋدجەتتىك قاجەتتىلىكتىڭ شامامەن 16 پايىزعا ارتىق قالىپتاسۋىنا اكەلەدى.
«اعىمداعى وقۋ جىلىندا مەكتەپتەردەگى تەگىن تاماقتاندىرۋعا 192 ملرد تەڭگە بولىنگەنىن ەسكەرسەك، شامامەن 30 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى قاراجاتتىڭ ارتىق جوسپارلانۋى مۇمكىن»، - دەدى ول.
دەپۋتات استانادا مەكتەپ تاماقتانۋىن ۇيىمداستىراتىن 22 كاسىپكەردىڭ تەك بىرەۋى عانا ققس تولەۋشى ەكەنىن ايتتى. سوعان قاراماستان 14،4 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى بيۋدجەت ققس-پەن ەسەپتەلگەن. بۇل شامامەن 2،1 ملرد تەڭگەنىڭ نەگىزسىز قاراستىرىلعانىن كورسەتەدى.
«سوندا تاعى ءبىر سۇراق تۋىندايدى: ەگەر بۇل قاراجات باستاپقىدا ارتىق جوسپارلانعان بولسا، نەگە ونى بالالاردىڭ تاماقتانۋىن جاقسارتۋعا قايتا باعىتتاماسقا؟»، - دەدى سمولياكوۆا.
تاماقتانۋ قۇنى مەن ونلاين ساباقتار
دەپۋتات مەكتەپتەگى تاماقتانۋ قۇنى كەيبىر وڭىرلەردە جىل سايىن يندەكساسيالانبايتىنىن دا اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي جاعداي كاسىپكەرلەردىڭ پروكۋراتۋراعا جۇگىنۋىنە دەيىن الىپ كەلگەن.
سونىمەن قاتار ونلاين فورماتقا اۋىسقان كۇندەرى كاسىپكەرلەردىڭ شىعىندارى وتەلمەي قالاتىنى دا ماسەلە بولىپ وتىر.
«بيىلدىڭ وزىندە 12 وقۋ كۇنى ونلاين فورماتتا ءوتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە ءبىر عانا قالادا بيۋدجەت شامامەن 1 ملرد تەڭگە ۇنەمدەدى، ال ءدال وسى سوما كاسىپكەرلەردىڭ ناقتى شىعىنى رەتىندە ولاردىڭ موينىندا قالعان»، - دەدى دەپۋتات.
ستاتيستيكاداعى ايىرماشىلىق
سمولياكوۆانىڭ ايتۋىنشا، مەكتەپ تاماقتانۋىنا قاتىستى مەملەكەتتىك ورگاندار ۇسىناتىن ستاتيستيكالىق دەرەكتەر دە كەيدە ناقتى جاعدايعا سايكەس كەلمەيدى.
مىسالى، وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەگى بويىنشا ماڭعىستاۋ وبلىسىندا مەكتەپ تاماقتانۋىنىڭ قۇنى 900 تەڭگە دەپ كورسەتىلگەن. ال مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ پورتالىنداعى كەلىسىمشارتتاردا بۇل باعا 543،1 تەڭگە بولىپ وتىر.
دەپۋتات مۇنداي سايكەسسىزدىكتەر مەملەكەتتىك ستاتيستيكانىڭ بۇرمالانۋىنا جانە باسقارۋشىلىق شەشىمدەردىڭ دۇرىس ەمەس دەرەكتەر نەگىزىندە قابىلدانۋىنا اكەلۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى.
ۇسىنىستار
وسىعان بايلانىستى پارتيا ۇكىمەتكە ءبىرقاتار ۇسىنىس جولدادى. اتاپ ايتقاندا، مەكتەپتەردەگى تەگىن تاماقتاندىرۋعا ارنالعان بيۋدجەتتىك وتىنىمدەردى ناقتى قاجەتتىلىككە ساي قالىپتاستىرۋ، ققس ەسەپتەۋ ءتارتىبىن بىرىزدەندىرۋ، تاماقتاندىرۋدىڭ ەڭ تومەنگى كەپىلدەندىرىلگەن باعاسىن بەلگىلەۋ جانە تاماقتانۋ قۇنىن جىل سايىن يندەكساسيالاۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ ۇسىنىلدى.
سونداي-اق ونلاين فورماتقا كوشۋ كەزىندە كاسىپكەرلەردىڭ شىعىندارىن وتەۋ تەتىگىن ەنگىزۋ جانە مەكتەپ تاماقتانۋىنا قاتىستى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردىڭ دۇرىستىعىن تەكسەرۋ ۇسىنىلعان.
