مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەكاتەرينا سمولياكوۆا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتٸڭ اتىنا جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىندا مەكتەپ وقۋشىلارىن تەگٸن ىستىق تاماقپەن قامتۋعا بٶلٸنەتٸن بيۋدجەت قاراجاتىن جوسپارلاۋ جٷيەسٸندە بٸرقاتار مەسەلەلەر بار ەكەنٸن ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, «Respublica» پارتيياسىنىڭ «شەشٸمدەر فابريكاسى» پلاتفورماسىنا تٷسكەن ۇسىنىستار نەگٸزٸندە مەكتەپتەردەگٸ تەگٸن تاماقتاندىرۋ جٷيەسٸنە تالداۋ جٷرگٸزٸلگەن. سونىڭ نەتيجەسٸندە بٸرقاتار ٶڭٸرلەردە بيۋدجەتتٸك ٶتٸنٸمدەردٸ قالىپتاستىرۋ كەزٸندە جٷيەلٸ پروبلەمالار انىقتالعان.
سمولياكوۆانىڭ سٶزٸنشە, مەسەلە تەك ەسەپتەۋ فورمۋلالارىنا قاتىستى ەمەس.
«ەڭگٸمە تەك ەسەپتەۋ فورمۋلالارى تۋرالى ەمەس. ەڭگٸمە - بالالاردىڭ تاماعى تۋرالى, بيۋدجەت قارجىسىنىڭ تيٸمدٸ جۇمسالۋى تۋرالى جەنە مەملەكەتتٸك دەرەكتەردٸڭ دۇرىستىعى تۋرالى بولىپ وتىر», - دەدٸ ول.
بيۋدجەت ارتىق جوسپارلانۋى مٷمكٸن
دەپۋتات كەيبٸر ٶڭٸرلەردە تەگٸن تاماقتاندىرۋعا ارنالعان قارجى 170 وقۋ كٷنٸنە ەسەپتەلەتٸنٸن ايتتى. ال شىن مەنٸندە وقۋ كٷندەرٸنٸڭ سانى 165 كٷننەن اسپايدى.
«ايىرماشىلىق نەبەرٸ 5 كٷن. بٸراق بۇل جاي عانا تسيفر ەمەس - بۇل ميلليونداعان بيۋدجەت قاراجاتى», - دەدٸ سمولياكوۆا.
ول مىسال رەتٸندە استانا قالاسىن كەلتٸردٸ. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, ەلوردادا 111 مىڭنان استام وقۋشىنى بٸر كٷن تەگٸن تاماقتاندىرۋعا شامامەن 90 ملن تەڭگە جۇمسالادى. ال جوسپارعا ارتىق ەنگٸزٸلگەن 5 كٷن بٸر عانا قالادا شامامەن 450 ملن تەڭگەنٸڭ نەگٸزسٸز قاراستىرىلۋىنا ەكەلۋٸ مٷمكٸن.
ققس ەسەپتەۋٸندەگٸ مەسەلە
سمولياكوۆانىڭ ايتۋىنشا, ەل بويىنشا مەكتەپ تاماقتاندىرۋىمەن 2000-نان استام كەسٸپكەر اينالىسادى. الايدا ولاردىڭ تەك شامامەن 10 پايىزى عانا قوسىمشا قۇن سالىعىن تٶلەيدٸ.
سوعان قاراماستان كٶپتەگەن ٶڭٸردە بيۋدجەتتٸك ٶتٸنٸمدەر بارلىق كەسٸپكەرلەر ققس تٶلەيدٸ دەگەن ەسەپپەن جاسالادى. دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە, بۇل بيۋدجەتتٸك قاجەتتٸلٸكتٸڭ شامامەن 16 پايىزعا ارتىق قالىپتاسۋىنا ەكەلەدٸ.
«اعىمداعى وقۋ جىلىندا مەكتەپتەردەگٸ تەگٸن تاماقتاندىرۋعا 192 ملرد تەڭگە بٶلٸنگەنٸن ەسكەرسەك, شامامەن 30 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ قاراجاتتىڭ ارتىق جوسپارلانۋى مٷمكٸن», - دەدٸ ول.
دەپۋتات استانادا مەكتەپ تاماقتانۋىن ۇيىمداستىراتىن 22 كەسٸپكەردٸڭ تەك بٸرەۋٸ عانا ققس تٶلەۋشٸ ەكەنٸن ايتتى. سوعان قاراماستان 14,4 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ بيۋدجەت ققس-پەن ەسەپتەلگەن. بۇل شامامەن 2,1 ملرد تەڭگەنٸڭ نەگٸزسٸز قاراستىرىلعانىن كٶرسەتەدٸ.
«سوندا تاعى بٸر سۇراق تۋىندايدى: ەگەر بۇل قاراجات باستاپقىدا ارتىق جوسپارلانعان بولسا, نەگە ونى بالالاردىڭ تاماقتانۋىن جاقسارتۋعا قايتا باعىتتاماسقا?», - دەدٸ سمولياكوۆا.
تاماقتانۋ قۇنى مەن ونلاين ساباقتار
دەپۋتات مەكتەپتەگٸ تاماقتانۋ قۇنى كەيبٸر ٶڭٸرلەردە جىل سايىن يندەكساتسييالانبايتىنىن دا اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي جاعداي كەسٸپكەرلەردٸڭ پروكۋراتۋراعا جٷگٸنۋٸنە دەيٸن الىپ كەلگەن.
سونىمەن قاتار ونلاين فورماتقا اۋىسقان كٷندەرٸ كەسٸپكەرلەردٸڭ شىعىندارى ٶتەلمەي قالاتىنى دا مەسەلە بولىپ وتىر.
«بيىلدىڭ ٶزٸندە 12 وقۋ كٷنٸ ونلاين فورماتتا ٶتتٸ. سونىڭ نەتيجەسٸندە بٸر عانا قالادا بيۋدجەت شامامەن 1 ملرد تەڭگە ٷنەمدەدٸ, ال دەل وسى سوما كەسٸپكەرلەردٸڭ ناقتى شىعىنى رەتٸندە ولاردىڭ موينىندا قالعان», - دەدٸ دەپۋتات.
ستاتيستيكاداعى ايىرماشىلىق
سمولياكوۆانىڭ ايتۋىنشا, مەكتەپ تاماقتانۋىنا قاتىستى مەملەكەتتٸك ورگاندار ۇسىناتىن ستاتيستيكالىق دەرەكتەر دە كەيدە ناقتى جاعدايعا سەيكەس كەلمەيدٸ.
مىسالى, وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەگٸ بويىنشا ماڭعىستاۋ وبلىسىندا مەكتەپ تاماقتانۋىنىڭ قۇنى 900 تەڭگە دەپ كٶرسەتٸلگەن. ال مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ پورتالىنداعى كەلٸسٸمشارتتاردا بۇل باعا 543,1 تەڭگە بولىپ وتىر.
دەپۋتات مۇنداي سەيكەسسٸزدٸكتەر مەملەكەتتٸك ستاتيستيكانىڭ بۇرمالانۋىنا جەنە باسقارۋشىلىق شەشٸمدەردٸڭ دۇرىس ەمەس دەرەكتەر نەگٸزٸندە قابىلدانۋىنا ەكەلۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن ايتتى.
ۇسىنىستار
وسىعان بايلانىستى پارتييا ٷكٸمەتكە بٸرقاتار ۇسىنىس جولدادى. اتاپ ايتقاندا, مەكتەپتەردەگٸ تەگٸن تاماقتاندىرۋعا ارنالعان بيۋدجەتتٸك ٶتٸنٸمدەردٸ ناقتى قاجەتتٸلٸككە ساي قالىپتاستىرۋ, ققس ەسەپتەۋ تەرتٸبٸن بٸرٸزدەندٸرۋ, تاماقتاندىرۋدىڭ ەڭ تٶمەنگٸ كەپٸلدەندٸرٸلگەن باعاسىن بەلگٸلەۋ جەنە تاماقتانۋ قۇنىن جىل سايىن يندەكساتسييالاۋ مەسەلەسٸن قاراستىرۋ ۇسىنىلدى.
سونداي-اق ونلاين فورماتقا كٶشۋ كەزٸندە كەسٸپكەرلەردٸڭ شىعىندارىن ٶتەۋ تەتٸگٸن ەنگٸزۋ جەنە مەكتەپ تاماقتانۋىنا قاتىستى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردٸڭ دۇرىستىعىن تەكسەرۋ ۇسىنىلعان.
