تٷركٸستان وبلىسىنداعى «كيبەرقىلمىسقا قارسى كٷرەس» قىزمەتكەرلەرٸ ورىن العان ينتەرنەت-الاياقتىق قىلمىستارىن سارالاپ, جەرگٸلٸكتٸ حالىقتىڭ قارجىلىق جەنە كيبەر ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ باعىتىندا پروفيلاكتيكالىق ٸس-شارالاردى جٷيەلٸ ۇيىمداستىرىپ كەلەدٸ. اتالعان توپ قازٸرگٸ تاڭدا اقپاراتتىق تەحنولوگييالاردى پايدالانا وتىرىپ جاسالاتىن قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا, ونىڭ ٸشٸندە ينتەرنەت-الاياقتىققا قارسى كٷرەس تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ جولىنداعى «Anti-Fraud» جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ٸس-شاراسىن قولعا الىپ وتىر.
كيبەرقىلمىسپەن كٷرەس دەپارتامەنتٸ قۇرىلدى
تٷركٸستان وبلىسى ٸٸد كريمينالدىق پوليتسييا باسقارماسىنىڭ اعا انىقتاۋشىسى ەرمەك شەكٸم ٶڭٸردە تٷرلٸ الاياقتىققا قالاي قارسى تۇراتىنىن ايتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ٷستٸمٸزدەگٸ جىلدىڭ اقپان ايىندا الداپ, قاراجاتتى كٶبەيتەمٸن نەمەسە ينۆەستيتسييا ارقىلى اقشا تابۋ مٷمكٸندٸگٸن بەرەمٸن دەپ ۋەدە بەرٸپ, جەبٸرلەنۋشٸلەردٸڭ سەنٸمٸنە كٸرٸپ, 160 ملن تەڭگە سوما شىعىن كەلتٸرگەن 24 جاستاعى ازامات ۇستالدى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا قىلمىستىق ٸس سوتقا جٸبەرٸلگەن.
سونىمەن قاتار وبلىستا 12-14 قاراشا ارالىعىندا رەسپۋبليكا بويىنشا «الاياقتىققا قارسى» جەدەل الدىن الۋ شاراسى جٷرگٸزٸلگەن. وسى ٸس-شارا بارىسىندا جەبٸرلەنۋشٸلەردٸ الداپ, قاراجاتتى كٶبەيتۋ ماقساتىندا ولاردىڭ اتىنا نەسيە رەسٸمدەپ, الداپ كەتكەن 34 جاستاعى ەر ادام انىقتالىپ, ۇستالدى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا تەرگەۋ امالدارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. ونىڭ ەرەكەتٸنٸڭ سالدارىنان جەبٸرلەنۋشٸلەرگە كەلتٸرٸلگەن جالپى ماتەريالدىق شىعىن 337 ميلليون تەڭگەدەن اسقان.
سونداي-اق الماتىدا پوليتسييا بٶلٸمٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جالعان پاراقشالار اشىپ, جيھاز ساتۋ جەنە جەتكٸزۋ قىزمەتٸمەن اينالىسىپ, جەبٸرلەنۋشٸلەردٸ الداپ, اقشاسىن جىمقىرعان 23 جاستاعى جٸگٸتتٸ ۇستادى. ونىڭ ٷستٸنەن وبلىس بويىنشا 4 قىلمىستىق ٸس قوزعالىپ, تەرگەۋ امالدارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.
– ينتەرنەتتەگٸ الاياقتىق قازٸرگٸ زاماننىڭ ناعىز ٸندەتٸنە اينالىپ, حالىققا ايتارلىقتاي زييانىن تيگٸزٸپ وتىر. قىركٷيەك ايىندا قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا ازاماتتار زارداپ شەگەتٸن الاياقتىقپەن جەنە سوعان بايلانىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتارمەن كٷرەسۋ ٷشٸن شەشۋشٸ شارالار قابىلداۋدى تاپسىرعان. بۇل باعىتتا ينتەرنەت-الاياقتىقپەن كٷرەسۋ بويىنشا جٷيەلٸ شارالار جٷرگٸزٸلۋدە, – دەدٸ ەرمەك شەكٸم.
ستاتيستيكالىق مەلٸمەتتەرگە سٷيەنسەك, 2024 جىلدىڭ 10 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وبلىستا ينتەرنەت-الاياقتىق بويىنشا 454 فاكتٸ تٸركەلٸپ, ونىڭ 196-سى سوتقا جولدانعان. بۇل قىلمىستاردىڭ اشىلۋ كٶرسەتكٸشٸ 44,5 پايىزدى قۇرادى. سونداي-اق اعىمداعى جىلدىڭ 1 قاراشاسىندا ينتەرنەتتەگٸ الاياقتىقپەن تيٸمدٸ كٷرەسۋ ٷشٸن ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸندە كيبەرقىلمىسپەن كٷرەس دەپارتامەنتٸ قۇرىلدى.
– جاقىن ارادا تٷركٸستان وبلىسىندا كيبەرقىلمىسپەن كٷرەسەتٸن دەربەس بٶلٸم اشۋ جوسپارلانىپ وىتر. ينتەرنەتتەگٸ الاياقتىقپەن كٷرەسۋ ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە دە پاراقشالار اشىلدى, وندا جەبٸرلەنۋشٸلەر ٶز ارىزدارى مەن شاعىمدارىن جاسىرىن تٷردە جٸبەرە الادى. ينتەرنەت-الاياقتىقپەن كٷرەسۋ جۇمىستارىن وڭتايلاندىرۋ ماقساتىندا ٶتكەن جىلى «CyberPol» جەدەل توبى قۇرىلدى, ول قاجەتتٸ كومپيۋتەرلٸك تەحنيكامەن, ارنايى باعدارلامالارمەن جەنە قىزمەتتٸك كٶلٸكتەرمەن جابدىقتالعان, – دەدٸ سپيكەر.
ەرمەك شەكٸم ينتەرنەت-الاياقتىقتىڭ الدىن الۋدىڭ نەگٸزگٸ ەدٸستەرٸنٸڭ بٸرٸ الدىن الۋ شارالارىن جٷرگٸزۋ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. وسىعان وراي, CyberPol قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ باستاماسىمەن بلوگەرلەر مەن اكتەرلار سيياقتى تانىمال تۇلعالاردىڭ قاتىسۋىمەن ەسكەرتۋ روليكتەرٸ شىعارىلۋدا. ساۋدا ورتالىقتارى, كينوتەاترلار, مەدەنيەت ٷيلەرٸ مەن بازارلار سيياقتى حالىق كٶپ جينالاتىن ورىنداردا الدىن الۋ شارالارى جٷيەلٸ تٷردە جٷرگٸزٸلٸپ تۇرادى. ٸس-شارالار ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر ارقىلى دا ٶتكٸزٸلەدٸ.
– «تٷركٸستان-بتو» جشس ازاماتتارعا تاراتىلاتىن كوممۋنالدىق تٶلەمدەر بويىنشا «ابايلاڭىز, الاياقتار!» اقپاراتتىق ماتەريالدارىن ورنالاستىردى. قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ فيليالىمەن جۇما كٷندەرٸ مەشٸت-مەدرەسەلەردە, سونداي-اق مەدەني-سپورتتىق باعدارلامالار ٶتەتٸن ورىنداردا مەدەنيەت جەنە تۋريزم باسقارماسىمەن «ينتەرنەت الاياقتارىنان ساق بولىڭىز» تاقىرىبىندا اقپاراتتىق شارالار ٶتكٸزۋ تۋرالى كەلٸسٸمگە قول جەتكٸزٸلدٸ. سونىمەن قاتار, CyberPol قىزمەتكەرلەرٸ تٷركٸستان وبلىسىنداعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرٸمەن ينتەرنەتتەگٸ الاياقتىقتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا كەزدەسۋلەر ٶتكٸزۋدە. ينتەرنەت-الاياقتىق قىلمىستارىمەن كٷرەستٸ ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە «cyber_polisia_turkistan» اككاۋنتى اشىلىپ, پروفيلاكتيكالىق فوتو جەنە بەينەروليكتەر جارييالانۋدا, دەدٸ ەرمەك ەرالىۇلى.
تٷركٸستان وبلىسىنىڭ كريمينالدىق پوليتسيياسى اعىمداعى جىلدىڭ سەۋٸر-تامىز ايلارىندا تۇرعىندارعا الاياقتىق تۋرالى ەسكەرتەتٸن 20 000 اقپاراتتىق پاراقشالار مەن 6 000 ستيكەرلەر دايىنداپ, تاراتتى.
سونداي-اق وبلىس بويىنشا LED-ەكراندار مەن بيلبوردتاردا ينتەرنەت-الاياقتىقتىڭ جاڭا تٷرلەرٸ تۋرالى اقپاراتتىق ماتەريالدار مەن بەينەروليكتەر تۇراقتى تٷردە جارييالانادى.
– وبلىس اۋماعىندا ورنالاسقان ٸرٸ ساۋدا ورتالىقتارى مەن بازارلاردا اۋديو-ۆيدەو روليكتەر تۇراقتى تٷردە جارييالانادى. تٷركٸستان قالاسىندا ورنالاسقان كينوتەاترلاردا باسقارما ەزٸرلەگەن ينتەرنەت-الاياقتىق قىلمىستارىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا بەينەروليكتەر كٶرسەتٸلۋدە. «CyberPol» قىزمەتكەرلەرٸ ينتەرنەت-الاياقتىق قىلمىستارىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردٸ ٷنەمٸ قاداعالاپ وتىرادى, – دەدٸ سپيكەر.
سونداي-اق ەرمەك شەكٸم ٶزٸڭٸزدٸ جەنە جاقىندارىڭىزدى الاياقتاردان قالاي قورعاۋ كەرەكتٸگٸ تۋرالى كەڭەس بەردٸ.
– قازٸرگٸ تاڭدا ينتەرنەت-الاياقتىقتىڭ تٷرلەرٸ مەن ەدٸستەرٸ كٷن سايىن ٶسٸپ, جاڭارۋدا. سوندىقتان ەربٸر قوڭىراۋعا مۇقييات بولۋدى, كٷدٸكتٸ حابارلامالارعا, جارنامالار مەن ۇسىنىستارعا سەنبەي, دەرەۋ پوليتسيياعا حابارلاۋدى ۇسىنامىن. سونداي-اق, بانكتەردٸڭ, پوليتسييانىڭ جەنە ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ ەشقاشان تەلەفون سوعىپ, جەكە شوتىڭىزدىڭ دەرەكتەمەلەرٸن نەمەسە ۇيالى تەلەفونىڭىزعا كەلەتٸن كودتى سۇرامايتىنىن ەستە ساقتاڭىز, – دەدٸ ول.
كيبەركەڭٸستٸكتە اقپاراتتى تۇتىنۋ مەدەنيەتٸ تالقىلاندى
تٷركٸستان قالاسىنداعى «دوستىق ٷيٸندە» وبلىستىق ەلەۋمەتتٸك دامۋ باسقارماسىنا قاراستى «قوعامدىق كەلٸسٸم» كمم-دە «كيبەركەڭٸستٸكتە اقپاراتتى تۇتىنۋ مەدەنيەتٸ» تاقىرىبىندا سەمينار ٶتتٸ.
شارانىڭ ماقساتى – كيبەركەڭٸستٸكتە اقپاراتتى تۇتىنۋ مەدەنيەتٸن ارتتىرۋ, جالعان اقپاراتتىڭ تارالۋىنا قارسى زاڭ اياسىندا اقپاراتتىق-تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن كٷشەيتۋ جەنە ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ, ۇسىنىستاردى تالقىلاۋ, اقپاراتتىق جۇمىستى جەتٸلدٸرۋ.
سەميناردىڭ مودەراتورى تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەلەۋمەتتٸك دامۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرلان كٷزەمباەۆ بولدى.
جيىنعا تٷركٸستان وبلىسى قحا جانىنداعى قۇرىلىمداردىڭ تٶراعالارى مەن مٷشەلەرٸ, وبلىستىق قحا جانىنداعى ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ تٶراعالارى مەن مٷشەلەرٸ, باق ٶكٸلدەرٸ, جاستار, سونداي-اق «قوعامدىق كەلٸسٸم» كمم اۋداندىق, قالالىق فيليالدارىنىڭ ماماندارى قاتىستى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ قولدانبالى ەتنوساياسي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ايگٷل سەدۋاقاسوۆا, تٷركٸستان وبلىسى پروكۋرورىنىڭ اعا كٶمەكشٸسٸ – توپ جەتەكشٸسٸ ەربول تۇرسىنباەۆ, كلۋب تٶراعاسىنىڭ مازمۇندى بايانداماسى تىڭدالدى. تٷركٸستان وبلىسى قحا جانىنداعى جۋرناليستەر مەن بلوگەرلەردٸڭ باسقوسۋى ەرسۇلتان ەمٸربەك پەن «تٷركٸستان» تەلەارناسىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى جاننا جايلاۋبايقىزى ترانسفەردٸڭ نەگٸزگٸ ەرەكشەلٸكتەرٸ مەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸ تۋرالى سىندارلى پٸكٸرلەرٸمەن جەنە پايدالى تەجٸريبەلەرٸمەن بٶلٸستٸ.
سونداي-اق سەمينارعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ تٷركٸستان وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتٸنٸڭ اقپارات جەنە كيبەرقاۋٸپسٸزدٸك باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرٸ سەكەن ەۋەسبەكوۆ پەن دەپارتامەنت باستىعىنىڭ ورىنباسارى قۋانىشباي جۇمادٸلداەۆ قاتىستى. تٷركٸستان وبلىسىنىڭ پوليتسييا باسقارماسى. سەمينار بارىسىندا قاتىسۋشىلار بەلسەندٸلٸك تانىتىپ, ٶز پٸكٸرلەرٸمەن بٶلٸستٸ.
شارا سوڭىندا كوفە-برەيك ۇيىمداستىرىلىپ, قاتىسۋشىلارعا ارنايى سەرتيفيكاتتار تابىس ەتٸلدٸ.
كيبەرپوليتسەيلەر 337 ملن تەڭگە زييان كەلتٸرگەن ينتەرنەت-الاياقتى ۇستادى
تٷركٸستان وبلىسىندا كيبەرپوليتسەيلەر ينتەرنەت-الاياقتىق جاسادى دەگەن كٷدٸكپەن 34 جاستاعى ەر ادامدى ۇستادى. كٷدٸكتٸ جەبٸرلەنۋشٸلەردٸڭ سەنٸمٸنە كٸرٸپ, قوسىمشا اقشانى ۋەدە ەتٸپ, ولاردىڭ اتىنا ونلاين نەسيە رەسٸمدەگەن.
العان اقشاسىن جەكە قاجەتتٸلٸكتەرٸنە جۇمساعان. تەكسەرۋ بارىسىندا ونىڭ 87 الاياقتىق ٸسٸنە قاتىسى بار ەكەنٸ دەلەلدەنٸپ, سونىڭ سالدارىنان جەبٸرلەنۋشٸلەرگە 337 ميلليون تەڭگەدەن استام شىعىن كەلتٸرٸلگەن.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا كٷدٸكتٸ قاماۋعا الىنعان. سونداي-اق پوليتسەيلەر ينتەرنەت-الاياقتىقپەن اينالىسقان 22 جاستاعى جاس جٸگٸتتٸ دە انىقتادى. ول الماتىدا ۇستالدى.
پوليتسەيلەر كٷدٸكتٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جيھاز قۇراستىرۋ قىزمەتٸن ۇسىناتىن فەيك پاراقشالار اشىپ, جەبٸرلەنۋشٸلەردٸڭ تاپسىرىستارىن قابىلداپ, اقشالارىن ۇرلاعانىن انىقتادى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ونىڭ تٷركٸستان وبلىسىندا تٶرت, رەسپۋبليكا بويىنشا 18 الاياقتىق فاكتٸسٸنە قاتىستىلىعى انىقتالدى. تەرگەۋ جالعاسىپ جاتىر. ايتا كەتەيٸك, بۇل قىلمىستار «الاياقتىققا قارسى» جەدەل-الدىن الۋ شاراسىنىڭ بٸرٸنشٸ كٷنٸ اشىلدى. جالپى, تٷركٸستان وبلىسىنىڭ پوليتسەيلەرٸ اتالعان ٸس-شارالاردان بٶلەك, شارا ٶتكٸزٸلگەن بٸر تەۋلٸكتە بۇرىن جاسالعان بەس قىلمىستى اشىپ, 18 بٸرلٸك كونترافاكتٸلٸك ٶنٸم تەركٸلەدٸ.
