ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ تٶرتٸنشٸ جىلىندا قازاقستاندىقتار كسرو تٶلقۇجاتىن بٸرتٸندەپ جەكە كۋەلٸككە اۋىستىرا باستادى. مۇنى قازاقستاننىڭ 16 جاسقا تولعان ازاماتىنان باستاپ پايدالانا الادى. كٶپشٸلٸگٸمٸز بٸلەتٸندەي, بٸرنەشە ونداعان جىلدار ٶتكەن سوڭ, باستى سەيكەستەندٸرۋ قۇجاتى بٸرنەشە رەت ٶزگەرٸستەرگە ۇشىرادى.
«2009 جىلى جەكە كۋەلٸككە جەكە سەيكەستەندٸرۋ كودى بويىنشا دەرەكتەر ەنگٸزٸلٸپ, ون جىل سايىن اۋىستىرىلاتىن ٶزگەرٸس پايدا بولدى. ودان كەيٸن 2012 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتىنىڭ جەكە كۋەلٸگٸ تاعى اۋىستىرىلدى, بۇل جولعى جاڭالىق - قۇجاتقا ارنايى چيپ ورنالاستىرىلدى», - دەپ تٷسٸندٸردٸ الماتى قالالىق پوليتسييا دەپارتامەنتٸ باسپاسٶز قىزمەتٸ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەركٸن ٶتەگەنوۆ.
ەندٸ ازاماتتاردىڭ جەكە دەرەكتەرٸن جيناۋ ماقساتىندا حالىققا قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىقتارىندا جەكە كۋەلٸكتەردٸ ۇسىنۋعا بايلانىستى ساۋساق ٸزدەرٸن جينايتىن ارنايى سكانەرلەر ورناتۋ جوسپارلانۋدا. ساۋساق ٸزدەرٸن بٸرٸنشٸ بولىپ 16 جاستاعى قازاقستاندىقتار, سونداي-اق ەلدە تۇراقتى قونىستانعان شەتەلدٸكتەر مەن ازاماتتىعى جوق ادامدار بەرەدٸ. مەلٸمەتتەر بازاسى ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ مەن ۇقك-دە قولجەتٸمدٸ بولادى. جوبا كەلەسٸ جىلدان جۇمىس ٸستەي باستايدى.
«بيومەترييالىق قۇجاتتار بيومەترييالىق سەيكەستەندٸرۋ جٷيەسٸن قۇرۋعا جەنە ەنگٸزۋگە, قۇجاتتاردى قولدان جاساۋدان قورعاۋعا, لاڭكەستٸك جەنە ەكسترەميستٸك قاۋٸپ-قاتەرلەردٸڭ كٷشەيۋٸ جاعدايىندا قاۋٸپسٸزدٸك شارالارىن ارتتىرۋعا, قىلمىسپەن كٷرەس وقيعالارىن سەتتٸ شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ساۋساق ٸزٸن تٸركەۋ جەكە باسىن انىقتاۋ جەنە راستاۋ ماقساتىندا جٷرگٸزٸلەدٸ», - دەيدٸ ٸٸم كٶشٸ-قون قىزمەتٸ كوميتەتٸنٸڭ ەرەكشە تاپسىرمالار جٶنٸندەگٸ اعا ينسپەكتورى ايگٷل قاڭلىباەۆا.
دامىعان ەلدەردٸڭ ەلەمدٸك تەجٸريبەسٸنە كٶز جٷگٸرتسەك, مۇنداي تيٸمدٸ جۇمىستاردىڭ جٷيەلٸ جولعا قويىلعانىن اڭعارۋعا بولادى. مەسەلەن, اقش-تا ازاماتىنا بەرٸلەتٸن تٶلقۇجاتتاردا 2004 جىلدان بەرگٸ قۇجات يەسٸ تۋرالى بيومەترييالىق اقپارات, ونىڭ ٸشٸندە ساۋساق ٸزٸ بار چيپ ورناتىلعان. ۇلىبريتانييادا دا مۇنداي يننوۆاتسييالار 2006 جىلى, گەرمانييادا 2010 جىلى, قىتايدا 2013 جىلى كەڭٸنەن قولدانىلا باستادى. ساۋساق ٸزٸن تٸركەۋ پوستكەڭەستٸك كەڭٸستٸكتەگٸ ەلدەردە بۇرىننان قولدانىلىپ كەلەدٸ. بەلگٸلٸ بولعانداي, قازاقستاندىقتاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ مۇنداي زاماناۋي جاڭالىقتاردى ەنگٸزۋدەن حاباردار ەمەس.
تاعى بٸر مىسالدى العا تارتا كەتسەك, بٸر قىلمىستىق وقيعانى انىقتاۋ بويىنشا ەكٸ بٸردەي ادام دەلٸك. بٸرەۋٸ ەكٸنشٸسٸ بولىپ كٶرٸنۋٸ مٷمكٸن. بۇعان جول بەرمەۋ ٷشٸن ساۋساق ٸزٸ ارقىلى انىقتاۋ وڭايعا تٷسەدٸ. دەگەنمەن, قازٸر «ەلەكتروندىق ٷكٸمەت» پورتالىنىڭ «اشىق قۇقىقتىق اكتٸلەر» بٶلٸمٸندە تٶلقۇجات پەن جەكە كۋەلٸكتٸ بەرۋ, اۋىستىرۋ, قايتارۋ, الىپ قويۋ جەنە جويۋ ەرەجەلەرٸ تالقىلانۋدا. قۇجاتتى ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ ەزٸرلەگەن.
ازاماتتىڭ ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭباسى ساقتالاتىن چيپ جاقىن ارادا ساۋساق ٸزٸ تٷرٸندەگٸ قۇجات يەسٸ تۋرالى جاڭا بٸرەگەي اقپاراتپەن تولىعادى. جاقىندا تٶلقۇجاتقا, جەكە كۋەلٸككە قوسىمشا ەلەكتروندى كود ەنگٸزٸلەدٸ.
https://dalanews.kz/bas-takyryp/88925-nurken-asanov-qogamdy-ulylardyng-osie
https://dalanews.kz/saraptama/88935-feyk-aqparat-taratyp-qarzhy-piramidas
