2026 جىلدان باستاپ كۇشىنە ەنەتىن سالىق كودەكسىندەگى وزگەرىستەر قازاقستانداعى بيزنەس ورتانى تۇبەگەيلى قايتا قالىپتاستىرماق. بۇل وزگەرىستەردىڭ كىمگە مۇمكىندىك، ال كىمگە ءقاۋىپ توندىرەتىنىن Qazaq Expert Club ساراپشىسى، قارجىگەر، ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ايگەرىم ءىلياسوۆا جان-جاقتى ءتۇسىندىردى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بارلىق بيزنەسكە ورتاق وزگەرىستەر
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، جاڭا سالىق كودەكسى ءىرى دە، شاعىن دا بيزنەسكە اسەر ەتەدى. ەڭ ماڭىزدى جاڭالىقتاردىڭ قاتارىندا:
- قوسىمشا قۇن سالىعى (ققس) مولشەرلەمەسىنىڭ ءوسۋى،
- شاعىن بيزنەسكە ارنالعان ارنايى سالىق رەجيمدەرىنىڭ وزگەرۋى،
- «جەڭىلدەتىلگەن» رەجيمدە شىعىنداردى شەگەرۋگە تىيىم سالۋ بار.
ءىرى بيزنەسكە اسەرى: بەيىمدەلۋ، ءبىراق كۇيرەۋ ەمەس
ايگەرىم ءىلياسوۆانىڭ سوزىنشە، ءىرى كومپانيالار ءۇشىن ەڭ اۋىر تۇسى - جەڭىلدەتىلگەن دەكلاراسيامەن جۇمىس ىستەيتىن جەتكىزۋشىلەردەن الىنعان تاۋارلار مەن قىزمەتتەر بويىنشا شىعىنداردى شەگەرۋگە تىيىم سالىنۋى.
بۇل ءىرى بيزنەسكە ءۇش تاڭداۋدىڭ ءبىرىن قالدىرادى:
- جەتكىزۋشىنى اۋىستىرۋ،
- جەتكىزۋشىنى جالپىعا بىردەي سالىق رەجيمىنە كوشۋگە ماجبۇرلەۋ،
- نەمەسە كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعىنىڭ (كتس) ارتقان جۇكتەمەسىن ءوز موينىنا الۋ.
الايدا ساراپشى ءىرى بيزنەس ءۇشىن «ءتىرى قالۋ» ماسەلەسى تۇرعان جوق دەيدى. وسكەن ققس-تىڭ اۋىرتپالىعى، تۇپتەپ كەلگەندە، كومپانيالارعا ەمەس، سوڭعى تۇتىنۋشىعا جۇكتەلەدى.
B2B سەكتورىنداعى شاعىن بيزنەسكە قىسىم كۇشەيەدى
ال زاڭدى تۇلعالارمەن جۇمىس ىستەيتىن شاعىن بيزنەس ءۇشىن (B2B) جاعداي الدەقايدا كۇردەلى. 2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ولار سەرىكتەستەرىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن:
- جالپىعا بىردەي سالىق رەجيمىنە وتۋگە،
- تولىق بۋحگالتەرلىك ەسەپ جۇرگىزۋگە،
- جىلدىق اينالىمى 43 ملن تەڭگەدەن اسسا، ققس تولەۋشى رەتىندە تىركەلۋگە،
- ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرا جازۋعا،
- جەڭىلدەتىلگەن رەجيمدەگى 3% اينالىم سالىعىنىڭ ورنىنا سالىق سالىناتىن پايدادان 10% كتس (ج ش س ءۇشىن 20%) تولەۋگە مىندەتتى بولادى.
بۇل تالاپتار كوپتەگەن شاعىن B2B كومپانيالار ءۇشىن ەلەۋلى قارجىلىق ءارى اكىمشىلىك جۇكتەمە بولۋى مۇمكىن.
B2C سەكتورىنا جاڭا مۇمكىندىك
ساراپشى سالىقتىق وزگەرىستەردەن ۇتقان ءبىر سانات بارىن اتاپ ءوتتى. ولحالىقپەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيتىن شاعىن بيزنەس، ياعني B2C سەكتورى.
بۇل باعىتتا ءبىرقاتار ماڭىزدى جەڭىلدىكتەر ەنگىزىلدى:
- جەڭىلدەتىلگەن دەكلاراسيا رەجيمىن قولدانۋ ءۇشىن تابىس ءليميتى جارتى جىلدا 94،5 ملن تەڭگەدەن جىلىنا 2،5 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتتى؛
- ققس بويىنشا شەكتى تالاپ الىنىپ تاستالدى؛
- قىزمەتكەرلەر سانىنا قويىلاتىن ليميت جويىلدى.
سالىق مولشەرلەمەسى 3%-دان 4%-عا كوتەرىلگەنىمەن، ءماسليحاتتارعا ونى تومەندەتۋ قۇقىعى بەرىلدى. ءقازىردىڭ وزىندە كوپتەگەن وڭىردە ستاۆكا 2%-عا دەيىن ازايتىلعان، ال الماتى مەن استانادا - 3% دەڭگەيىندە بەكىتىلگەن.
بۇل ساناتقا:
- ءۇي جانىنداعى دۇكەندەر،
- سۇلۋلىق سالوندارى،
- وقۋ ورتالىقتارى،
- قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارى،
- تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ستانسيالارى (تجو)
- جانە باسقا دا كوپتەگەن شاعىن بيزنەس تۇرلەرى كىرەدى.
ءوزىن-وزى جۇمىسپەن قامتىعاندار ءۇشىن دە جەڭىلدىك بار
سونىمەن قاتار، ءوزىن-وزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتار ءۇشىن دە قولايلى جاعداي جاسالعان. ولار تەك الەۋمەتتىك تولەمدەردى تولەيدى جانە سالىقتىق ەسەپتىلىك تاپسىرۋدان بوساتىلعان.
2026 جىلعى سالىق رەفورماسى بيزنەس ءۇشىن «ىرىكتەۋ كەزەڭىنە» اينالۋى مۇمكىن. ءىرى كومپانيالار بەيىمدەلسە، B2B باعىتىنداعى شاعىن بيزنەسكە قايتا قۇرىلىمدانۋعا تۋرا كەلەدى. ال حالىققا قىزمەت كورسەتەتىن شاعىن كاسىپ پەن ءوزىن-وزى جۇمىسپەن قامتىعاندار ءۇشىن جاڭا جۇيە، كەرىسىنشە، ءوسىم مەن كەڭەيۋگە جول اشىپ وتىر.
