بيىل استانادا 165 قوعامدىق كەڭٸستٸك پايدالانۋعا بەرٸلدٸ

بيىل استانادا 165 قوعامدىق كەڭٸستٸك پايدالانۋعا بەرٸلدٸ
بٷگٸندە استانا قالاسى جاسىل جەلەككە مالىنعان كٶركٸمەن كٶز تارتاتىن شاھارعا اينالىپ كەلەدٸ. بيىلدىڭ ٶزٸندە قالانى كٶگالداندىرۋعا قاتىستى كٶپتەگەن جۇمىستار اتقارىلدى. بۇل جايىندا استانا قالاسى ەكٸمٸ جەڭٸس قاسىمبەك اقپارات قۇرالدارى ٶكٸلدەرٸنە رەت-رەتٸمەن بايانداپ بەردٸ. وسى رەتتە ايرىقشا اتاپ ٶتەتٸن جايت, بيىل استانا قالاسى ەكٸمدٸگٸ مەن شاھارداعى ۋربانيستيكا ورتالىعى باس قالانى كٶگالداندىرۋ بويىنشا جارعى ەزٸرلەپ, بۇل باعىتتا ماڭىزدى جۇمىستى باستاپ كەتتٸ.

جەڭٸس قاسىمبەك مىرزانىڭ سٶزٸنە نازار اۋدارعانىمىزدا جىل باسىنان بەرٸ ەلوردادا 165 قوعامدىق كەڭٸستٸك, ياعني, ساياباقتار, گٷلزارلار جەنە جەلەكجولدار سالىنىپ, حالىقتىڭ پايدالانۋىنا بەرٸلگەنٸن بٸلدٸك.

– استانا قالاسى بويىنشا اۋلالار مەن قوعامدىق كەڭٸستٸكتەردٸ اباتتاندىرۋ ماۋسىمى ٶز مەرەسٸنە جەتتٸ. بيىل اۋقىمدى جۇمىس جٷرگٸزٸلدٸ. باس-اياعى 165 قوعامدىق كەڭٸستٸك (ساياباقتار, گٷلزارلار, جەلەكجولدار) جەنە اۋلا كەڭٸستٸگٸ اباتتاندىرىلدى. سونىمەن قاتار, بۇرىن كٶپپەتەرلٸ تۇرعىن ٷي كەشەندەرٸنٸڭ قۇرىلىسى قاراستىرىلعان 9 ورىنعا گٷلزارلار مەن قوعامدىق كەڭٸستٸكتەر سالىناتىن بولادى. مەسەلەن, ايتماتوۆ-سىعاناق كٶشەلەرٸنٸڭ قيىلىسىنداعى ۋچاسكەدە 12 قاباتتى كٶپفۋنكتسيونالدى كەشەننٸڭ ورنىنا گٷلزار سالىندى. ال ر.باعلانوۆا كٶشەسٸ مەن تۇران داڭعىلىنىڭ قيىلىسىندا جەكە قۇرىلىس سالۋشى تۇرعىن ٷي كەشەنٸن سالۋدى جوسپارلاعان. نەتيجەسٸندە بۇل ۋچاسكەدە ينۆەستورمەن بٸرگە قوعامدىق كەڭٸستٸك بوي كٶتەردٸ.

كٷمٸسبەكوۆ كٶشەسٸ, 7/1 مەكەنجايىنداعى ەسكٸ گاراجداردىڭ ورنىنا قالا تۇرعىندارى ٷشٸن ىڭعايلى ەرٸ قاۋٸپسٸز ورىن جاسالدى. اۋماعى اباتتاندىرىلىپ, اعاش وتىرعىزىلدى. ال كٶكتٶبە, 5 مەكەنجايىندا بوس جەردٸڭ ورنىنا سپورت-ويىن ايماعى سالىندى.


سول سيياقتى قالادا ق.مۇڭايتپاسوۆ پەن بەيبٸتشٸلٸك كٶشەلەرٸنٸڭ بويىندا جاياۋ جٷرگٸنشٸلەرگە ارنالعان بٸرنەشە پرومەناد اشىلىپ, «اممان» جەنە «ابىلاي حان» كٶپٸرلەرٸنٸڭ استىندا جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر ٶتكەلدەرٸ جاسالدى. ولار اقبۇلاق ٶزەنٸنٸڭ بويىنداعى ساياباق كلاستەرلەرٸن بٸرٸكتٸردٸك. ورتالىق جاعالاۋداعى تاريحي كٶشەلەر جاڭارىپ, «جۋرناليستەر اللەياسى», سالتانات قاقپاسىنىڭ جانىنداعى گٷلزار, ش.ۋەليحانوۆ كٶشەسٸندەگٸ كراۆتسوۆ كٶشەسٸنەن س.سەيفۋللين كٶشەسٸنە دەيٸنگٸ جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر كەڭٸستٸگٸ اباتتاندىرىلدى, – دەدٸ استانا قالاسى ەكٸمٸ جەڭٸس قاسىمبەك.

ماڭىزدى جارعىدا بارلىق ينستانتسييالار قامتىلعان. ونىڭ ٸشٸندە ٶنەركەسٸپتٸك جەنە كوممەرتسييالىق وبەكتٸلەر, تۇرعىن ٷي كەشەندەرٸ, ساۋدا جەنە بيزنەس-ورتالىقتار ٶكٸلدەرٸ تاراپىنان ساپالى كٶگالداندىرۋ جەنە وسى سالاداعى مەسەلەلەرگە ەرەكشە نازار اۋدارۋ مەسەلەسٸ تولىق قامتىلعان دەسە دە بولادى. قۇجاتتا كٶگالداندىرۋ جۇمىسىنا ەرەجەلەر, تالاپتار, نورمالار مەن ۇسىنىستار جازىلادى.

– مۇنداي قۇجات كٶگالداندىرۋ جوسپارىن جٷيەلەۋگە مٷمكٸندٸك بەرٸپ, كٶشەلەر مەن كۆارتالداردى, ٸشكٸ اۋلا كەڭٸستٸكتەرٸن كٶگالداندىرۋ بويىنشا ستراتەگييالىق كٶزقاراستى قالىپتاستىرادى. بٸز وزىق تەجٸريبەلەردٸڭ بەرٸن زەرتتەدٸك, ەندٸ ونى قولدانىسقا ەنگٸزگٸمٸز كەلەدٸ. بٸز ديزاينەرلەرگە, قۇرىلىس سالۋشىلارعا, كوممەرتسييالىق, ٶنەركەسٸپتٸك نىساندارعا ماڭىزدى قۇجاتتى باسشىلىققا الۋىن تاپسىرىپ وتىرعان جايىمىز بار. ايتالىق, قازٸر قالادا ٶنەركەسٸپتٸك نىسانداردان ەڭ ٷلكەن ەميسسييا بار, بٸراق وندا كٶگالداندىرۋدىڭ ساپاسى جوق. سوندىقتان ٶنەركەسٸپ نىساندارىنىڭ دا كٶگالداندىرۋعا بەلسەندٸ ارالاسۋى ماڭىزدى, – دەدٸ ۋربانيستيكا ورتالىعىنىڭ باسشىسى ەلنار بازىكەن.

ونىڭ ايتۋىنشا, كٶپتەگەن قۇرىلىس سالۋشىلار اباتتاندىرۋعا كٶڭٸل بٶلمەي, ٶز نىساندارىن تاپسىرۋعا عانا اسىعادى. ال جارعى بۇل جۇمىستى كٶگالداندىرۋ تۇرعىسىنان رەتتەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل ٶنەركەسٸپتٸك, سونداي-اق ٸرٸ ينفراقۇرىلىمدىق نىساندارعا – ۆوكزالدارعا, ەۋەجايلارعا قاتىستى بار.

– بيىل بٸر ميلليوننان استام جاسىل كەڭٸستٸك وتىرعىزىلدى. ونىڭ ٸشٸندە 100 مىڭ جاسىل جەلەكتٸ بٸزدٸڭ قۇرىلىس سالۋشىلار وتىرعىزدى. بٸز قالانىڭ كٶگالداندىرۋ جۇمىسىن جٷيەلەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن جارعى قابىلداۋدى جەنە كەلەسٸ جىلى بۇل كٶرسەتكٸشتٸ ودان ەرٸ ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. قالادا ميلليوننان استام جاسىل جەلەك وتىرعىزۋعا تىرىسامىز, – دەدٸ ەلنار بازىكەن. ايتپاقشى, استانا قالاسىن كٶگالداندىرۋ بويىنشا ۇسىنىستار مەن يدەيالاردى تۇرعىندار ۋربانيستيكا ورتالىعىنىڭ centerofurbanism@gmail.com پوشتاسىنا جٸبەرە الادى. بۇدان كەيٸن ۇسىنىستار ٶڭدەلٸپ, ەسكەرٸلەدٸ.


استانانى كٶگالداندىرۋ جارعىسى كٶگالداندىرۋدىڭ جالپى ستراتەگيياسىن قامتيتىن ەرەجەلەر مەن ۇسىنىستار جيناعى بولاتىنى سٶزسٸز.  قۇجات اياسىندا جاسىل جەلەكتەر, سۋارۋ جٷيەلەرٸمەن جەنە كٷتٸم جۇمىستارىمەن قامتاماسىز ەتۋ, اعاشتار سانى بويىنشا رەگلامەنت بەرٸ تايعا تاڭبا باسقانداي كٶرسەتٸلەتٸن بولادى. دەل وسىندا ماڭىزدى قۇجات ەلٸمٸزدەگٸ بارلىق قالالارعا كەرەك دەسەك ارتىق ايتقاندىق بولماس ەدٸ. ٶيتكەنٸ كٶپ قالالاردا كٶكتەمدە اعاش كٶشەتتەرٸن مەملەكەت قارجىسىن بٶلٸپ وتىرعىزادى. ال كەيٸننەن جاسىل جەلەككە تيٸستٸ كٷتٸم جاسالىنباي قۋراپ قالاتىنىن بٸلەمٸز.  سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا استانانىڭ كوگالداندىرۋ جارعىسى ەلٸمٸز ٷشٸن ماڭىزدى ٸس-تەجٸريبە بولايىن دەپ تۇر.

بيىلعى ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە نازار اۋدارساق, استانادا قۇرىلىس سالۋشىلار جاسىل جەلەكتەردٸ وتىرعىزۋ ٸسٸن 2,5 ەسەگە ۇلعايتقانىن بايقايمىز. وسىلايشا ەلوردادا 100 000-نان استام جاسىل جەلەك وتىرعىزىلدى.

ماماندار استانا قالاسىنىڭ جاسىل جەلەكتەرٸنە تٷگەندەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ, ەلوردانىڭ بٸر تۇرعىنىنا كٶگالداندىرۋ الاڭى 14 شارشى/مەتردٸ قۇرايتىنىن انىقتاپتى. ەكٸمدٸك الداعى ۋاقىتتا بۇل كٶرسەتكٸشتٸ بٸرنەشە جىل ٸشٸندە 19 شارشى مەترگە دەيٸن جەتكٸزٸپ, استانانى جاسىل قالاعا اينالدىرۋدى كٶزدەپ وتىر.