ۆيتسە-مينيستر قازاق تٸلٸنٸنەن 135 بالل جينادى
ايتپاقشى, شەندٸ حانىمدار "قازتەست" جٷيەسٸندە قازاق تٸلەنٸنەن سىناق تاپسىرىپ, جوعارعى 135 باللعا يە بولعانى جايىنداعى سەرتيفيكاتقا يە بولعانىن ورتالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا جارييالانعاننان كەيٸن بۇل جۋرناليستەردٸڭ كٷدٸگٸ قويۋلانا تٷسكەن.
بۇل مەسەلەگە ەرەكشە نازار اۋدارعان Ratel.kz سايتى بٸراز جايتتىڭ بەتٸن اشقانداي بولدى. ٶز كەزەگٸندە ەرٸپتەستەرٸمٸز قوس شەندٸنٸڭ سىناق تاپسىرعانداردىڭ تٸزٸمٸندە اتى-جٶنٸ كەزدەسپەگەنٸمەن, گرانت يەلەرٸنٸڭ تٸزٸمٸ جارييالانعاندا ەلميرا سۋحانبەرديەۆا مەن زۋلفييا تٶرەبەكوۆا حانىمنىڭ پايدا بولا كەتكەنٸن تٷسٸنۋ ٷشٸن "حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى" اق-ى جانبولات مەلدەشوۆتىڭ اتىنا حات جولداپ, مەسەلەنٸڭ مەنٸسٸن انىقتاۋعا تالپىنعانى بلگٸلٸ.
ٶيتكەنٸ ۇداي جۋرناليستەر الدىنا شىعىپ, مەلٸمدەمە جاساپ جٷرگەن ەلميرا سۋحانبەرديەۆا حانىمنىڭ قازاق تٸلٸن جەتٸك بٸلەدٸ دەگەن قورىتىندىعا Ratel.kz سايتىنداعى ەرٸپتەستەرٸمٸز كٷدٸكپەن قاراعان.
ورتالىق باسشىسى جانبولات مەلدەشوۆ ۆيتسە-مينيستر ەلميرا سۋحانبەرديەۆا "قازتەست" ورتالىعىنان قازاق تٸلٸن ەركٸن مەڭگەرگەنٸن ايعاقتايتىن 135 باللدىڭ سەرتيفيكاتىن حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعىنا ەكەلٸپ تاپسىرعانىن العا تارتتى. مەلدەشەۆ قازاق تٸلٸ بويىنشا ەڭ جوعارعى 150 باللدىڭ 75 باللىنا يە بولعان ٷمٸتكەرلەر كەلەسٸ كەزەڭگە جٸبەرٸلەتٸنٸن مەلٸمدەدٸ.
مەلدەشەۆتىڭ مۇنىسى نە?
جۋرناليست سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرگەن ورتالىق پرەزيدەنتٸ "ەگەر "بولاشاق" باعدارلاماسى بويىنشا بارلىق سىناقتان سٷرٸنبەي ٶتكەن ادام ٶزٸنٸڭ ەسٸمٸن جالپى تٸزٸمدە كٶرسەتٸلگەنٸن قالاماسا, بٸزدەر ونىڭ ەسٸمٸن جالپى تٸزٸمدە كٶرسەتە المايمىز", – دەپ ويىن ورتاعا سالىپتى.
ەلٸمٸز اشىق قوعام ورناتۋعا ۇمىتىلىپ وتىرعاندا ورتالىقتىڭ "بولاشاق" باعدارلاماسى بويىنشا بٸلٸم گرانتىنا يە بولعانداردىڭ اتى-جٶنٸن جۇرتتان جاسىرىپ قالۋعا ەرەكەتتەنۋٸ دەموكرتييالىق قوعامنىڭ تالاپتارىمەن ٷيلەسپەيتٸنٸ بەلگٸلٸ.
بۇل جاعداي ٶز كەزەگٸندە جەمقورلىققا, قازاق تٸلٸن بٸلمەيتٸن شەندٸلەردٸڭ قاراپايىم سالىق تٶلەۋشٸلەردٸڭ ەسەبٸنەن بٸلٸم گرانتىن يەلەنٸپ كەتۋٸنە جول اشاتىنا سٶزسٸز.
سوندىقتان ورتالىقتىڭ شەندٸلەردٸڭ قولايىنا جاعاتىن تالاپ قويىپ الۋ دۇرىس ەمەس. بٸزدە بيلٸك باسىندا جٷرگەن شەنەۋنٸكتەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸ قازاق تٸلٸن جەتٸك بٸلەمەيدٸ. ال ولار مەملەكەتتٸك قىزمەتٸنەن "اكادەمييالىق دەمالىس" العان سوڭ, "بولاشاق" بويىنشا شەتەلگە بارىپ, مەملەكەت ەسەبٸنەن بٸلٸم الۋعا ىقىلاسى اۋا قالاتىنىن جاقسى بٸلەمٸز.
ەگەر ولاردىڭ ەسٸمٸ بٸلٸم گرانتىنا يە بولعانداردىڭ قاتارىندا كٶرٸنٸپ قالسا, ولاردىڭ قازاق تٸلٸ بويىنشا سىناقتى قالاي تاپسىرعانى قوعامدىق ورتادا بٸراز داۋعا سەبەپشٸ بولاتىنى ايتپاسادا بەلگٸلٸ.
سوندىقتان ورتالىقتىڭ جالپى تٸزٸمنەن جەكەلگەن ادامداردىڭ " جەلانيياسى" بويىنشا اتىن-جٶنٸن جاسىرىپ قالۋ ادام قۇقىن قول سۇعۋمەن شاتاستىرۋعا بولامايدى. قايتا وسى "بولاشاقتىڭ" سىناعىنان سٷرٸنبەي ٶتكەن شەندٸلەردٸڭ قازاق تٸلٸن قانشالىقتى مەڭگەرگەنٸن جەنە ولاردىڭ قازاق تٸلٸن قانشالىقتى قۇرمەتتەيتٸنٸن بٸلٸپ وتىرۋ قوعام ٷشٸن ماڭىزدى.
شەندٸلەر مەملەكەتتٸك قىزمەتكە تاعايىندالعاندا قازاق تٸلٸن قانشالىقتى تاپسىرعانى جايىندا سىناق تاپسىرماي ما? سوندىقتان شەندٸلەردٸڭ بۇل جەردە جۇرتتان جاسىراتىن ەشەتەڭەسٸ جوق. ەگەر شەندٸلەر جالپى تٸزٸمدە قازاق تٸلٸ بويىنشا سىناقتى سەتتٸ تاپسىرعانداردىڭ قاتارىندا جٷرسە, حالىقتاڭ ولارعا دەگەن "قۇرمەتٸ" ارتا تٷسەدٸ ەمەس مە? سوندىقتان حالىقتىڭ شەنەۋنٸكتەرگە دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸگٸن وياتاتىن ينديكاتوردى پايدالانباي وتىرعان حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعىنىڭ ٸسٸنس قالاي اقىلعا جەڭدٸرۋگە بولادى?
مەملەكەت 100 مىڭ دوللارى ٶزٸن اقتاي ما?
مەنٸڭشە, "بولاشاق" باعادارلاماسىنىڭ گرانتىنا يە بولۋ بۇل جاستارعا قازاق تٸلٸن ٷيرەتۋدٸڭ تٶتە جولى. قازٸر جاستاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ شەتەلگە بارىپ بٸلٸم العاندى جٶن سانايدى. ال ولار مەملەكەت ەسەبٸنەن بەرٸلەتٸن بٸلٸم گرانتىنا قازاق تٸلٸن ەركٸن مەڭگەرمەسە يە بولا المايتىنىن ەشقايسى بٸلمەيدٸ.
بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ جاستار مەن شەنەۋنٸكتەردٸڭ تٸلٸن سىندىراتىن وسى بٸر تاماشا مٷمكٸندٸكتٸ نەگە پايدالانبايدى? بٸزگە وسى جاعى تٷسٸنٸكسٸز. بٸزدە پرەزيدەنتتٸككە ٷمٸتكەرلەردٸڭ ٶزدەرٸ قازاق تٸلٸنەن سىناق تاپسىرىپ, حالىق الدىندا قازاق تٸلٸن ەركٸن مەڭگەرگەنٸن دەلەلدەيدٸ عوي.
سوندىقتان "بولاشاق" باعدارلاماسى بويىنشا بٸلٸم گرانتىنا يە بولعانداردىڭ قازاق تٸلٸن قانشالىقتى ەركٸن مەڭگەرٸنٸن حالىق بٸلۋ ٷشٸن, ونى جاسىرماي, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ونلاين-رەجيمدە قازاق تٸلٸنەن سىناقتى قالاي تاپسىرعانىن جۇرتشىلىققا كٶرسەتۋ كەرەك. سول كەزدە جاستار دا, شەندٸلەر دە قازاق تٸلٸن مەڭگەرمەسە ٶزٸنٸڭ بولاشاعىنا بالتا شاباتىنان جان-جٷرەگٸمەن سەزٸنەدٸ.
بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ مۇنداي تالاپ قوياتىن تولىق حاقى بار. ٶيتكەنٸ ەل كونستيتۋتسيياسىندا قازاق تٸلٸنٸڭ ورىنى سوقىرعا تاياق ۇستاتقانداي انىق كٶرسەتٸلگەن. ەگەر ٷمٸتكەرلەر قازاق تٸلٸ بويىنشا ونلاين-رەجيمدە قازاق تٸلٸنەن سىناق تاپسىرسا, ەشقانداي زاڭ بۇزۋشىلىق, ادام قۇقىن شەكتەۋ بولىپ سانالمايدى. قايتا مەملەكەتٸمٸزگە, ەلدٸگٸمەزگە دەگەن قۇرمەتتٸ ارتتىرا تٷسەدٸ.
"بولاشاق" باعدارلاماسى ارقىلى بٸلٸم الۋشىلار قازاقشا سٶيلەيتٸن حالىقتان جينالعان سالىق ەسەبٸنەن شەتەلدە بٸلٸم الىپ جٷرگەنٸن مينۋت سايىن سەزٸنٸپ, حالىق الدىنداعى مورالدىق جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ۇدايى سەزٸنٸپ جٷرە ەدٸ.
حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, اقش-تا بٸلٸم الۋعا ۇمىتلعان بٸر ٷمٸتكەرگە مەملەكەت قازىناسىنان 100 مىڭ دوللارعا دەيٸن اقشا شىعىندايدى. ايتپاقشى, "بولاشاق" گرانتىنا يە بولعان بٸلٸم جەنە عىلىم ۆيتسە-مينيسترٸ ەلميرا سۋحانبەرديەۆانىڭ بەركلي ۋنيۆەرسيتەتٸندە بٸلٸم الۋى شامامەن 40 مىڭ دوللار جۇمسالادى ەكەن.
40 مىڭ دوللار وڭاي اقشا ەمەس. بۇل اۋىلدى جەردە بٸر وتباسىنىڭ تۇتاس تاعىدىرىن شەشەتٸن قارجى. اۋىلدا قولىنان ٸس كەلەتٸن تالاي ادام كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋ ٷشٸن 40 مىڭ دوللارعا قول جەتكٸزە الماي قينالىپ جٷر ەمەس پە?
سوندىقتان بٸلٸم گرانتىنا يە بولعاندا ۋاقىتىن بوسقا ٶتكٸزبەي, ٶزٸنە مەملەكەت تاراپىنان قانشاما اقشا جۇمساپ جاتقانىن سەزٸپ, حالىق الدىندا ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ سەزٸنۋٸ تيٸس. "بولاشاق" باعدارلاماسى جاستار مەن شەندٸلەردٸڭ حالىق پەن قازاق تٸلٸ الدىندا ٶزٸنٸڭ بورىشتى ەكەنٸن سەزٸندٸرۋدٸڭ تاماشا مٷمكٸندٸگٸ. ٶكٸنٸشكە وراي, بٸزدەر وسى بٸر مٷمكٸندٸكتٸ تيٸمدٸ پايدالانىپ وتىرعان جوقپىز.
ن.ەۋبەكٸر.
https://dalanews.kz/27910
