ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارعا جاتاتىن تۇلعالار بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمدەرٸ تٷرٸندە سالىق سالىناتىن تابىسقا ستاندارتتى سالىق شەگەرٸمدەرٸن قولدانۋعا قۇقىلى. ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ تۇرعىن ٷيگە جەنە (نەمەسە) ەمدەلۋگە اقشا العان كەزدە جەكە تابىس سالىعىن بٸردەن قوسا تٶلەگەن. بۇل ارادا كەيبٸر قازاقستاندىقتارعا قايتارىلۋى تيٸس سالىق تٷرٸ وسى جايلى بولىپ وتىر, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"2024 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ مۇنداي تۇلعالاردىڭ بٸرجولى زەينەتاقى تٶلەمٸ تٷرٸندەگٸ سالىق سالىناتىن تابىسىنا ستاندارتتى سالىق شەگەرٸمدەرٸ (882 اەك شەگٸندە) قولدانىلادى. بۇل قوردان اقشا العان كٷننەن باستاپ ٷش جىل ٸشٸندە جەكە تابىس سالىعىن قايتا ەسەپتەۋ مەن ٶتەۋدٸ قولدانۋ ٷشٸن بجزق-عا تيٸستٸ ٶتٸنٸشپەن جەنە راستايتىن قۇجاتتارمەن جٷگٸنە الاتىنىن بٸلدٸرەدٸ. الايدا, بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸن 2021-2022 جىلدارى العان ادامدار ەرتٷرلٸ سەبەپتەرمەن بۇل مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانا المادى. ەندٸ قر سالىق كودەكسٸنە ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلاردىڭ قابىلدانۋىنا بايلانىستى 2025 جىلعى 15 شٸلدەدەن باستاپ جەكە تۇلعالاردىڭ وسىنداي ٶتٸنٸشتەرٸ ٷشٸن بەلگٸلەنگەن تالاپ قويۋ مەرزٸمٸ 3 جىلدان 5 جىلعا دەيٸن ۇلعايتىلدى", دەلٸنگەن بجزق حابارلاماسىندا.
دەمەك, بۇل ارادا ەڭگٸمە 2021-2023 جىلدارى بٸرجولعى زەينەتاقى جيناقتارىن الىپ, ولار بويىنشا جتس تٶلەگەندەر جايلى بولىپ وتىر. ونىڭ كٶلەمٸ, ەدەتتە الىنعان سومانىڭ 10%-ىن قۇرايدى.
جتس قايتارۋ قۇقىعىن كٸم پايدالانا الادى?
جتس قايتارۋعا قۇقىعى بار جەكە تۇلعالاردىڭ تٸزبەسٸ قولدانىستاعى سالىق كودەكسٸندە ايقىندالعان. ولار:
- بٸرٸنشٸ, ەكٸنشٸ نەمەسە ٷشٸنشٸ توپتاعى مٷگەدەكتەر,
- مٷگەدەك بالالاردىڭ اتا-انالارىنىڭ نەمەسە قامقورشىلارىنىڭ بٸرٸ,
- بالا اسىراپ الۋشىلاردىڭ بٸرٸ, جەتٸم بالالاردىڭ اسىراپ الۋشى اتا-انالارى,
- سوعىس ارداگەرلەرٸ جەنە باسقا ساناتتار.
مۇنداي ازاماتتاردىڭ تولىق تٸزبەسٸ سالىق كودەكسٸنٸڭ 346-بابىندا كٶرسەتٸلگەن.
قايدا جٷگٸنۋ كەرەك?
بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ بويىنشا سالىق سالىناتىن تابىستى ايقىنداۋ كەزٸندە ستاندارتتى سالىق شەگەرٸمدەرٸ قولدانىلماعان زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن الۋشىلار, ولاردى قولدانۋ قۇقىعى بولعان جاعدايدا, كٸرٸستەردٸ قايتا ەسەپتەۋ جەنە جتس ٶتەۋ ٷشٸن ستاندارتتى سالىق شەگەرٸمدەرٸن قولدانۋعا ٶتٸنٸشپەن جەنە راستايتىن قۇجاتتارمەن بجزق-نىڭ جاقىن جەردەگٸ فيليالىنا شۇعىل تٷردە جٷگٸنۋٸ قاجەت.
ستاندارتتى سالىق شەگەرٸمٸ قولدانىلعاننان كەيٸن, بۇعان دەيٸن جتس ۇستالعان بولسا, ول الۋشىنىڭ جەكە زەينەتاقى شوتىنا قايتارىلادى. ەگەر جتس تٶلەۋ كەيٸنگە قالدىرىلعان بولسا, وندا اي سايىنعى زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن العان كەزدە ونى تٶلەۋگە قاتىستى مٸندەتتەمە الىنىپ تاستالادى.
"ەگەر بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸن پايدالانعان بولساڭىز, بٸراق سالىق شەگەرٸمدەرٸنە قاتىستى قۇقىعىڭىز بار ەكەنٸن وسىعان دەيٸن بٸلمەسەڭٸز, ەندٸ جاعدايدى تٷزەتۋگە مٷمكٸندٸك بار. ەڭ باستىسى - كەشٸكتٸرمەي تيٸستٸ ورىنعا حابارلاسۋ. ەگەر سٸز 2021 جىلى تٶلەم الساڭىز, وندا 2026 جىلدىڭ ورتاسىنا دەيٸن, ال تٶلەم 2022 جىلى الىنسا, 2027 جىلعا دەيٸن ٶتٸنٸش بەرۋگە بولادى. بٸرىڭعاي زەينەتاقى تٶلەمٸ الىنعان كٷننەن باستاپ بەس جىلدىق مەرزٸم ەسكەرٸلەدٸ", - دەيدٸ قور ماماندارى.
اتالعان ٶزگەرٸستەر 2025 جىلعى 31 جەلتوقسانعا دەيٸن (قوسا العاندا) قولدانىستا بولادى, ٶيتكەنٸ 2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا سالىق كودەكسٸ كٷشٸنە ەنەدٸ.
ايتا كەتسەك, بجزق-دان بەرٸلەتٸن زەينەتاقى تٶلەمدەرٸ قر سالىق كودەكسٸنە سەيكەس 10% مٶلشەرلەمە بويىنشا جەكە تابىس سالىعى (جتس) سالىناتىن كٸرٸسكە جاتادى. جتس مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارى (مزج), مٸندەتتٸ كەسٸپتٸك زەينەتاقى جارنالارى (مكزج), ەرٸكتٸ زەينەتاقى جارنالارى (ەزج) ەسەبٸنەن قالىپتاستىرىلعان زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنٸڭ بارلىق تٷرلەرٸ بويىنشا جيىنتىق تٷردە ۇستالادى. وسى ەرەجەلەر تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ جەنە (نەمەسە) ەمدەلۋگە اقى تٶلەۋ ماقساتىندا بجزق-دان بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنە (بجت) دە قاتىستى.
بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ (بجت) – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلەۋمەتتٸك كودەكسٸندە بەلگٸلەنگەن تەرتٸپپەن تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ جەنە (نەمەسە) ەمدەلۋگە اقى تٶلەۋ ماقساتىندا سالىمشى (زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن الۋشى) بجزق-دان الاتىن مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارى ەسەبٸنەن (ال 01.07.2023ج. دەيٸن مٸندەتتٸ كەسٸپتٸك زەينەتاقى جارنالارى ەسەبٸنەن دە) قالىپتاستىرىلعان زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى.
