بٸز ورىستانىپ كەتكەن ەلمٸز
"ەر ايماقتا بولعان كەزدەسۋلەردە حالىق تاراپىنان تٷرلٸ ۇسىنىس-پٸكٸرلەر ايتىلىپ جاتادى. ولاردى ساراپتاپ مينيسترلٸككە جولداپ وتىرمىز. بارلىق سالادا قازاق تٸلٸن دامىتۋ تەتٸكتەرٸن رەتتەۋدٸڭ ەڭ تيٸمدٸ جولى – جاڭا «مەملەكەتتٸك تٸل تۋرالى» زاڭ قابىلداۋ.
قۇقىقتىق مەملەكەتتە بارلىق مەسەلە زاڭ اياسىندا شەشٸلۋٸ تيٸس. وسى ۋاقىتقا دەيٸن پوستكەڭەستٸك ەلدەر بۇل باعىتتا بٸر ەمەس, بٸرنەشە زاڭ شىعاردى.
مەسەلەن, لاتۆييا 1989 جىلى شىعارعان «مەملەكەتتٸك تٸل» تۋرالى زاڭىن, قوعامداعى تٸلدٸك جاعدايدىڭ ٶزگەرگەنٸن ەسكەرٸپ, 2004 جەنە 2015 جىلدارى قايتا قابىلدادى. ەر بەس-ون جىلدا تٸلدٸك جەنە ساياسي احۋال, دەموگرافييا ەسەبٸ ٶزگەرٸپ وتىراتىنى مەلٸم. زاڭ قوعامنان قالىپ قويماي, ونى جەتەلەۋشٸ, دامىتۋشى كٷشكە اينالۋى تيٸس. ال قازاقستان كەڭەس ٶكٸمەت كەزٸندە قابىلدانعان, قوعامداعى قوس تٸلدٸلٸكتٸ دامىتاتىن, ساقتايتىن 1989 جىلعى «تٸل تۋرالى» زاڭىمەن ەلٸ وتىر. ونىمەن مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ جولىن اشا المايمىز, دامىتا المايمىز, قازاق تٸلٸنە دەگەن قاجەتتٸلٸكتٸ ورناتا المايمىز, ورىس تٸلدٸلەردٸڭ قازاقشا سٶيلەۋگە قۇلىقسىز بولىپ كەلە جاتقانىنىڭ ەڭ بٸرٸنشٸ سەبەبٸ دە سول.
بٸزدٸڭ قوعامداعى ورىس تٸلدٸ ازاماتتاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ورىس تٸلٸنٸڭ قولدانىس اياسى تارىلعان سايىن, جەلكەنٸنەن ايىرىلعان كەمە سەكٸلدٸ كٷي كەشەتٸندەي سەزٸنەدٸ. كەڭەس وداعىنان بٶلٸنٸپ شىققان ەلدەردٸ قاراساق, لاتۆييا, ليتۆا, ەستونييا مەملەكەتتەرٸندە ۇلتتىق تٸل – مەملەكەتتٸڭ تٸلٸ - ورىس تٸلٸن قولدانىستان ىعىستىرىپ شىعاردى. پريبالتيكا ەلدەرٸ مەن گرۋزييا مەملەكەتٸ 1991 جىلى-اق وقۋ جٷيەسٸنەن ورىس تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸن شىعارىپ تاستادى.
تەك قانا قازاقتار مەن قىرعىزداردا عانا قوس تٸلدٸلٸك ساقتالعان. قىرعىزداردىڭ جاعدايى بٸزبەن سالىستىرعاندا ەلدەقايدا تەۋٸر. بٸز – ەڭ كٶپ ورىستانىپ كەتكەن ەلمٸز. بٸزدٸڭ ۇلتتىق مەملەكەت رەتٸندە دامۋىمىزعا ەكٸ ٷلكەن توپ كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ وتىر. ولاردىڭ بٸرٸ – بيلٸك باسىندا وتىرعان ورىستٸلدٸ شەنەۋنٸكتەر بولسا, ەكٸنشٸسٸ – ورىس مەدەنيەتٸمەن سۋسىنداعان ٶزٸمٸزدٸڭ قازاقتارىمىز.
