[caption id="attachment_20918" align="alignleft" width="340"]
سەمەيدەمٸن. كەلدٸ قالاعا. جاس تالانتتارعا ٷنەمٸ قامقور بولىپ جٷرەتٸن اقىن اپايمىز بٸزدەي جامان باۋىرىن اتشابارلارعا تاعى دا «تاپقىزدىرتىپ الدى». سونسوڭ, مەنٸڭ جاعدايىمدى سۇرادى دا, بٸردەن قالا ەكٸمٸنە الىپ باردى. – «يە, قالايسىڭدار?» دەپ باستالاتىن امان-ساۋلىعىنان كەيٸن, ەلٸ ەسٸمدە, ەكٸمگە بىلاي دەگەن ەدٸ سوندا: - يە, وسى سەندەر, اينالايىندار, مىنا جەرلەستەرٸڭدٸ بٸلەسٸڭدەر مە?
ەكٸمٸمٸز «بٸلەمٸز عوي...» دەپ قالبالاقتاپ جاتىر. ونىسى ٶتٸرٸك, ەرينە.
- بٸلمەسەڭدەر, ايتايىن, بۇل – اقىن, اينالايىندار! قۇدايدىڭ بٸر اتى حالىق بولسا, تاعى بٸر اتى – اقىن. ەۋەلٸ اقىنعا قىزمەت ەتٸڭدەر, شٸكٸرەيە بەرمەي. ول قىزمەتتەرٸڭ – حالىققا قىزمەت. ٶيتكەنٸ, اقىن – ەلدٸڭ ميى مەن جٷرەگٸن جالعاستىرىپ تۇراتىن جۇلىن-جٷيكەسٸ, اينالايىندار!..
فاريزا اپامىز سەمەيگە ونان كەيٸن دە كەلدٸ. وندا دا قاسىنا ەرتٸپ الدى. سول باياعى جاعداي تاعى دا. ٶز جەرلەس اقىنىن دا تانىمايتىن, ەدەبي پروتسەسستەن دە ماقۇرىم كەزەكتٸ بٸر ەكٸم. بٸراق, فاريزاداي ادۋىننىڭ الدىنداعى قالبالاعى - سول باياعى ەكٸمدٸكٸندەگٸدەي جالعان قالبالاق تاعى دا.
نەگە ەكەنٸن بٸلمەيمٸن, جالپى, بيلٸكتەگٸ كەيبٸر استام ازاماتتاردى ۇناتپاۋشىلىق تٷرٸندەگٸ بٸر قۋاتتى سەزٸم وسى كٷنگە دەيٸن مەنٸ دە «ٶز تۇتقىنىنان» ەش بوساتپاي كەلەدٸ. سونىڭ ٶزٸ - عاسىرلار بويعى اقپاتشالىق-قىزىلپاتشالىق ورىس يمپەريياسىنىڭ وزبىر بيلٸگٸنەن ەڭسەسٸ ەبدەن ەزٸلٸپ-جانشىلىپ قالعان بەيشارا ەلدٸڭ دەتٸ ەبدەن زاپى بولعان بالاسى رەتٸندە, ٶزٸم دە تٷپكٸلٸكتٸ تانىپ-بٸلە الماعان بەيسانالىق دەڭگەيدەگٸ الاپات قاراكٶك كەگٸمنٸڭ كٶكٸرەگٸمدە ساقتالىپ قالعان تٷيسٸكتٸك بٸر توزاعىنىڭ سۇراپىلى سيياقتى. نەسٸن جاسىرايىن, ەل تەۋەلسٸزدٸگٸ ەلدەقاشان جارييالانسا دا, ول «توزاق» كٶكەيٸمدە ەلٸ دە «بىقسىپ-جانىپ جاتىر». ەڭ باستى «قوزداندىرعىشى» – اتا تٸل جاعدايى. ونىڭ مەن قالاعا كەلگەننەن بەرگٸ وتىز جىلدايعى تاعدىرى ەلٸ دە - «قىلكٶپٸر ٷستٸندە» قالت-قۇلت كٷيدە. نەگە? سەبەبٸ, وسى كەزەڭگە دەيٸنگٸ بيلٸك ٶكٸلدەرٸنٸڭ دەنٸ – تەك ٶندٸرٸسپەن, شارۋاشىلىقپەن اينالىسۋعا عانا قابٸلەتتٸ شەنەۋنٸكتەر بولىپ كەلەدٸ. مەملەكەت تٸلٸ كەلەشەگٸنٸڭ ولاردى ونشا تولعاندىرا قويمايتىنى دا سودان. ال, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ بٸردەن-بٸر حاق يەسٸ رەتٸندەگٸ قازاقتىڭ دا جانى – ٶز اتا تٸلٸندە. اتا تٸل سورلى كٷيدە بولسا, ٶنەر, بٸلٸمنٸڭ, رۋحانيياتتىڭ, اينالىپ كەلگەندە, تۇتاس بٸر ۇلتتىڭ گٷلدەنۋٸ جايىندا كٷپٸنۋدٸڭ ٶزٸ – اقىماقتىق.
جە, بٸزدٸڭ ەلدە ەكٸمدەر ٶز باسشىلىق ٶكٸلەتتٸگٸن حالىقتان المايدى, تٸكەلەي ەلباسىنان الادى. كٶپ جاعدايدا, باسشى ازاماتتارىمىزدىڭ تەك «ەلباسىلىق تاپسىرمانى» عانا ورىنداپ, حالىقتىڭ جالپى رۋحاني تالاپ-تٸلەگٸن, ەل رۋحانيياتىن ۇمىتىپ كەتە بەرەتٸنٸ دە سول سەبەپتٸ. اقىن مانداتى – تٸكەلەي تەڭٸردەن ھەم حالىقتان. سوندايلىق اقىن بولماساق تا, ۇلتتىڭ ٶز پاراساتى مەن مەرتتٸگٸن, بابالىق تەگٸن ساقتاپ قالۋى جولىنداعى ٷدەمەلٸ تاريحي ٷردٸسٸنە ۇيىتقى بولار سونداي ٶكٸلەتتٸككە لايىق قاسيەتتٸ قىزمەتتٸ بٸزدٸڭ دە اتقارعىمىز كەلەدٸ. كٶكٸرەك-كٶزٸمٸزگە بيلٸكتەگٸ ەلگٸندەي «شارۋاقور ەكٸمدەر» شالاعايلىعىنىڭ دەيٸم شالىنا كەتەتٸندٸگٸ دە سودان بولسا كەرەك.
ەلبەتتە, بيلٸكتە شىن مەنٸسٸندە ەلٸم دەپ ايانباي ەڭبەك ەتەتٸن جەكەلەمە تۇلعالاردىڭ بولماۋى دا مٷمكٸن ەمەس. بار ونداي ازاماتتار. ايتايىن دەپ وتىرعانىمىز دا – سونداي ٸرٸلٸكتٸڭ جارقىن بٸر مىسالى جايىندا.
كەشە, سەمەيدە, قالالىق مەدەنيەت سارايىنىڭ الپىسبەسجىلدىق سالتاناتى بولىپ ٶتتٸ. رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار ۋاقيعا بولىپ تابىلاتىن ول سالتاناتقا وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى جاقسىلىق مۇقاشۇلى ومار دا قاتىستى. ارنايى شەتەلدٸك دەلەگاتسييانى دا ەرتە كەلٸپتٸ. ۇزاق جولدان شالدىققانىنا دا قاراماستان, الدىن الا دايىنداپ الارلىق «دەستٷرلٸ قاعازعا» دا ٷڭٸلمەستەن, عىلىمي بايانداماعا بەرگٸسٸز تەبٸرەنٸستٸ سٶز سٶيلەدٸ. جالپى, مەن ول ازاماتتى بەردٸبەك مەشبەكۇلى ساپارباەۆ وبلىس ەكٸمٸ بولىپ تۇرعان كەزدەن بٸلەم. ەكٸمدٸكتٸڭ سول جىلدارى اتقارعان ساپالى قىزمەتٸ – سان سالالى. ولار ٶڭٸر تاريحىندا, ەل ەسٸندە ٶشپەستەي بولىپ جازىلىپ قالدى. ەڭ باستىسى, باسقارۋ ٸسٸندە «دەنەڭ – جان نۇرلى بولسا, - جٶندەلمەك» (شاھكەرٸم) قاعيداسىن باسشىلىققا العان سو كەزدەگٸ وبلىس ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ نەگٸزگٸ ماقساتى - ەل رۋحانيياتىن جاڭعىرتا, قارقىندى ٶرٸستەتۋ ەدٸ. ول تۇرعىدا, جاڭادان دەستٷرگە ەنگٸزٸلگەن سانداعان عىلىمي, مەدەني شارالار رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق دەڭگەيدە ٷنەمٸ زور ىجداھاتتىلىقپەن ادال دا نەتيجەلٸ اتقارىلۋمەن بولدى. سونىڭ بارلىعىنىڭ باسى-قاسىنان جاپ-جاس جاقسىلىق مۇقاشۇلى دا ٶز قىزمەتٸنە لايىق ٸسكەرلٸگٸمەن, ۇيىمداستىرۋشىلىق ەز قابٸلەتٸمەن ەرەكشە كٶرٸنە بٸلدٸ. قازاقتىڭ ەيگٸلٸ ەنشٸ-كومپوزيتورى تۇرسىنعازى راحيموۆ مەزگٸلسٸز دٷنيە سالعاندا دا, شالعايداعى ٶسكەمەننەن ەجەلگٸ دەستٷر بويىنشا «ويباۋىرىم»-دالاپ اڭىرانا جەتكەندەردٸڭ الدى بولعان, سول قارالى پروتسەسسييانىڭ بارىنشا ابىرويلى دا تاعىلىمدى بولىپ ٶتپەگٸنە قولىنان كەلگەنشە كٶمەكتەسٸپ باققان ازامات تا – جاقسىلىق-تۇعىن. تۇرسىنعازى راحيموۆتىڭ جۋىردا ٶتۋٸ تيٸس ەسكە الۋ كەشٸ مەن اسىندا دا اتالمىش ازامات حالىقپەن بٸرگە بولادى دەگەن سەنٸمدەمٸز.
مٸنەزگە – باي, تٸلگە – شەشەن, جٷرٸس-تۇرىسى - قاراپايىم. سونىسىمەن دە قاراشاعا قادٸرلٸ باسشى. ەڭ تاماشاسى - ٶنەرگە ىنتىق, ەل جاسامپازدىعىنا عاشىق. اقىندىقتى پٸر تۇتادى. بويىندا قازٸرگٸ كٶپ-كٶپ باسشى ازاماتتاردا بولا بەرمەيتٸن بەكزاتتىق بار بٸر. ەگەر, اياۋلى فاريزا اپايىمىز تٸرٸ بولىپ, بٸزدٸ سول, جاقسىلىق مۇقاشۇلى ٸنٸمٸزگە دە ەرتٸپ اپارعان جاعدايدا, و كٸسٸنٸڭ ەكٸمدەرگە كەزٸندە نالىپ ايتقان جوعارىداعىداي قاپالى سٶزدەرٸ قايتالانا ايتىلماس ەدٸ دەپ ويلايمىن. ٶيتكەنٸ, ادامتانۋدىڭ دا, ەكٸمتانۋدىڭ دا ناعىز شەبەرٸ ەدٸ عوي جارىقتىق فاريزا اپاي.
تىنىشتىقبەك ەبدٸكەكٸمۇلى.
