اقشا-نەسيە ساياساتىنىڭ قاتاڭداتىلعانىنا قاراماستان, 2025 جىلعى قاڭتار-ماۋسىم ايلارىندا بانك سەكتورى جالپىعا 18,8 ترلن تەڭگە نەسيە بەردٸ, بۇل - ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 2,2 ترلن تەڭگەگە نەمەسە 13,1% ارتىق كٶرسەتكٸش. نەسيە بەرۋ كٶلەمٸنٸڭ ارتۋىندا كورپوراتيۆتٸك سەگمەنتتٸڭ (+11,9%) دە, بٶلشەك سەگمەنتتٸڭ (+14,4%) دا ٷلەسٸ بار. بۇل رەتتە جاڭا نەسيەلەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸ بيزنەسكە (50,3%) ەمەس, حالىققا (49,7%) بەرٸلگەنٸن باسا ايتا كەتەلٸك. مۇنداي مەلٸمەتتەر قازاقستان قارجىگەرلەرٸ قاۋىمداستىعى تالداۋ ورتالىعىنىڭ 2025 جىلدىڭ I جارتىجىلدىعى بويىنشا قازاقستاننىڭ بانك سەكتورىنا جاساعان شولۋىندا ايتىلادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"ينۆەستيتسييالىق سۇرانىستىڭ ٶسۋٸنە كەسٸپورىنداردىڭ قارجىلىق-شارۋاشىلىق قىزمەتٸنٸڭ جاقسارۋى (ٶندٸرٸس +10,3%, كٸرٸس +9,6%), ٸشكٸ تاپسىرىستاردىڭ ارتۋى جاعدايىندا اينالىم قاراجاتىنىڭ كەڭەيۋٸ, جەڭٸلدٸكپەن قارجىلاندىرۋ قۇرالدارى مەن كٶلەمدەرٸنٸڭ ارتۋى, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە (مىسالى, حيمييا ٶنەركەسٸبٸ ٶنٸمدەرٸ مەن مەتاللۋرگييا ٶندٸرٸسٸ), كٶلٸك سالاسىندا ينۆەستيتسييالىق جوبالاردىڭ ٸسكە اسىرىلۋى جەنە ەلدەگٸ تٸركەلگەن زاڭدى تۇلعالار سانىنىڭ كٶبەيۋٸ (+9,3 مىڭ, 2025 جىلدىڭ العاشقى 6 ايىندا) ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن", دەلٸنگەن شولۋدا.
قارىز قاراجاتىنا تۇتىنۋشىلىق سۇرانىسقا جالاقىنىڭ ٶسۋٸ (+10,7%), جاڭا كليەنتتەر اعىنى (+55 مىڭ, بيىلعى ٸ توقساندا), بانكتەر اراسىنداعى بەسەكەلەستٸك, ماركەتينگتٸك اكتسييالار مەن بٶلٸپ تٶلەۋ باعدارلامالارىنىڭ كەڭەيۋٸ, جەڭٸلدٸكپەن يپوتەكالىق باعدارلامالاردىڭ ارتۋى ەسەر ەتتٸ, بۇل پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸڭ ٶسۋٸنە قاراماستان نەسيەلەردٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ مەن تارتىمدىلىعىن ارتتىردى.
"جاڭا بەرٸلگەن نەسيەلەردٸڭ ايتارلىقتاي ارتۋى ەسەبٸنەن ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەردٸڭ جيىنتىق نەسيە پورتفەلٸ 9,1% ٶستٸ, بۇل ولاردىڭ اكتيۆتەرٸنٸڭ جالپى ٶسٸمٸنەن (+5,3%) ەدەۋٸر ارتىق جەنە بانك سەكتورىنىڭ ناقتى سەكتور مەن حالىقتى نەسيەلەۋگە باسىمدىق بەرٸپ وتىرعانىن كٶرسەتەدٸ. وسى جاعداي اياسىندا نەسيە پورتفەلٸنەن تٷسكەن پايىزدىق تابىستاردىڭ جيىنتىق پايىزدىق تابىستار قۇرىلىمىنداعى ٷلەسٸ 73,5%-عا دەيٸن ٶستٸ (جىل باسىندا – 72,1%), بۇل قارجىلاندىرۋ قۇنىنىڭ ٶسۋٸنە قاراماستان, تۇراقتى اقشا اعىنىن قامتاماسىز ەتەتٸن اكتيۆتەرگە باسىمدىق ساقتالعانىن كٶرسەتەدٸ", - دەيدٸ قاۋىمداستىق ساراپشىلارى.
پروبلەمالىق قارىزداردى كوللەكتورلارعا ساتۋعا تىيىم سالىنعانىنا قاراماستان, نەسيە پورتفەلٸنٸڭ ساپاسى جوعارى دەڭگەيدە ساقتالدى (NPL – 3,4%), ال پايىزدىق تابىستاردىڭ ارتۋى تازا پايدانىڭ (+19,2%) ٶسۋٸنە جەنە بانكتەردٸڭ كاپيتالدانۋىنىڭ (+5,1%) كٷشەيۋٸنە ىقپال ەتتٸ.
بۇل ەكٸنشٸ جارتىجىلدىقتا نەسيەلەۋدٸ كەڭەيتۋ جەنە نەگٸزگٸ بيزنەستٸڭ تەڭگەرٸمدٸ ٶسۋٸن قولداۋ ٷشٸن قاجەتتٸ مەنشٸكتٸ قاراجاتتىڭ قوسىمشا قورىن قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سەكتوردىڭ كٸرٸستٸلٸگٸ سالىق تٷسٸمدەرٸنٸڭ ٶسۋٸمەن قاتار جٷردٸ: كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى (كتس) بويىنشا تٶلەمدەر 35,9%, ياعني 187,2 ملرد تەڭگەدەن 245,7 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ٶستٸ, بۇل رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە كتس بويىنشا بارلىق تٷسٸمدەردٸڭ 12%-ىن قۇرايدى. فيسكالدىق جٷكتەمەنٸڭ قوسىمشا ٶسۋٸ كاپيتالدانۋ قارقىنى مەن جوعارى نەسيەلەۋ كٶلەمدەرٸن ساقتاۋ مٷمكٸندٸگٸنە تەرٸس ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن.
2025 جىلدىڭ I جارتىجىلدىعىندا بانك سەكتورى بيزنەس پەن حالىقتى بەلسەندٸ نەسيەلەۋگە سٷيەنە وتىرىپ, تۇراقتى ٶسۋ ديناميكاسىن كٶرسەتتٸ. بۇل رەتتە بانكتەردٸڭ نەسيە پورتفەلدەرٸ جيىنتىق اكتيۆتەرگە قاراعاندا قارقىندى ٶستٸ, بۇل نەگٸزگٸ بيزنەسكە باسىمدىق بەرٸلٸپ وتىرعانىن كٶرسەتەدٸ. سونىمەن قاتار, نەسيە پورتفەلٸنٸڭ ساپاسى باقىلاناتىن دەڭگەيدە ساقتالىپ, بانكتەرگە پايىزدىق تابىستى جوعارى دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋعا جەنە پايدالارىن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
"ەكٸنشٸ جارتىجىلدىقتا نەسيەلەۋدٸڭ وڭ ديناميكاسى ساقتالادى دەپ كٷتٸلەدٸ, دەگەنمەن ونىڭ قارقىنى قالىپتى بولۋى مٷمكٸن. كرەديتتەۋ ديناميكاسىنا بٸرقاتار فاكتورلار كەشەنٸ تەجەۋشٸ ەسەر ەتەدٸ. ولاردىڭ قاتارىندا قىركٷيەك ايىنان باستاپ ەدب قورلاندىرۋ شىعىندارىن ارتتىراتىن ەڭ تٶمەنگٸ رەزەرۆتەر بويىنشا جاڭا تالاپتاردىڭ كٷشٸنە ەنۋٸ دە جاتقىزىلادى. ماكروپرۋدەنتسيالدىق ساياساتتى قاتاڭداتۋ جەكە سەگمەنتتەردٸڭ ٶسٸم مٷمكٸندٸكتەرٸن شەكتەيدٸ. ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامى قۇبىلمالىلىعىنىڭ كٷشەيۋٸ بيزنەس پەن حالىق ٷشٸن شىعىستار مەن ينۆەستيتسييالىق شەشٸمدەردٸ جوسپارلاۋدى قيىنداتادى, بولاشاق اقشا اعىندارىن باعالاۋدا دٷدامال احۋالدى ارتتىرادى. سالىق جٷكتەمەسٸنٸڭ ٶسۋٸ كاپيتالداندىرۋ قارقىنىن بەسەڭدەتەدٸ جەنە نەسيە پورتفەلٸنٸڭ كەڭەيۋ ەلەۋەتٸن تەجەيدٸ. وسى فاكتورلاردىڭ جيىنتىق ەسەرٸ كرەديتتٸك بەلسەندٸلٸك قارقىنىن بەسەڭدەتۋگە جەنە مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە كەمٸندە 20% دەڭگەيٸندە بەلگٸلەنگەن كرەديتتەۋدٸ ۇلعايتۋ جٶنٸندەگٸ ماقساتتى باعدارعا قول جەتكٸزۋگە قاۋٸپ تٶندٸرۋٸ ىقتيمال", دەلٸنگەن شولۋدا.
بۇعان دەيٸن سايتىمىزدا "ماۋسىم ايىندا بيزنەس تە, حالىق تا ٶكٸرتٸپ كرەديت العان. نەگە?" دەگەن ماتەريال جارييالانعان بولاتىن.
