قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ٶڭٸرارالىق ىنتىماقتاستىق سوڭعى جىلدارى تەك شەكارالىق بايلانىستارمەن شەكتەلمەي, ساۋدا, لوگيستيكا, تۋريزم جەنە ەكونوميكالىق ىقپالداستىق باعىتتارىندا كەڭەيٸپ كەلەدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل ٷردٸس الداعى ۋاقىتتا دا ساقتالادى.
«مير ەۆرازيي» قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتٸ ەدۋارد پولەتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەكٸ ەل اراسىنداعى ٶزارا ٸس-قيمىل ەلەمدەگٸ ەڭ ۇزىن ٷزدٸكسٸز شەكاراعا نەگٸزدەلگەن جەنە ونىڭ ەلەۋەتٸ جوعارى.
«قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگٸزٸندە ەلەمدەگٸ ەڭ ۇزىن قۇرلىقتىق شەكارالاردىڭ بٸرٸ جاتىر. قازٸر بۇل بايلانىسقا رەسەيدٸڭ 12 ٶڭٸرٸ جەنە قازاقستاننىڭ 8 شەكارالاس وبلىسى قاتىسىپ وتىر. اباي وبلىسى قۇرىلعاننان كەيٸن ول دا شەكارالىق ايماقتار قاتارىنا قوسىلدى. بٷگٸندە ٶزارا ٸس-قيمىل تەك ەكونوميكامەن شەكتەلمەيدٸ. مۇندا مەدەني بايلانىستار, كٶشٸ-قون ٷدەرٸستەرٸ, ساۋدا, تۋريزم جەنە گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق قاتار دامىپ كەلەدٸ», – دەدٸ پولەتاەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ٶڭٸرارالىق بايلانىستاردى نىعايتاتىن نەگٸزگٸ الاڭداردىڭ بٸرٸ – جىل سايىن ٶتەتٸن ٶڭٸرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمى.
ساراپشىنىڭ سٶزٸنشە, بۇل فورمات باستاپقىدا شەكارالىق ىنتىماقتاستىق رەتٸندە باستالعانىمەن, كەيٸننەن اۋقىمى كەڭەيگەن.
«بۇرىن بۇل فورۋم شەكارالىق ىنتىماقتاستىق الاڭى رەتٸندە ۇيىمداستىرىلاتىن. قازٸر ول ٶڭٸرارالىق فورماتقا ٶتتٸ. ٶيتكەنٸ قازاقستانمەن تەك شەكارالاس ايماقتار عانا ەمەس, مەسكەۋ, مەسكەۋ وبلىسى, تاتارستان سەكٸلدٸ ٶڭٸرلەر دە بەلسەندٸ ساۋدا جٷرگٸزٸپ جاتىر. وسى ۋاقىتقا دەيٸن جيىرمادان استام فورۋم ٶتتٸ. كەزەكتٸ كەزدەسۋ ومبى قالاسىندا ۇيىمداستىرىلادى. مۇنداي الاڭداردا كەسٸپكەرلەر كەزدەسٸپ, جەرگٸلٸكتٸ دەڭگەيدەگٸ كەلٸسٸمدەر جاسالادى جەنە جاڭا سەرٸكتەستٸك باعىتتارى قالىپتاسادى», – دەدٸ ول.
پولەتاەۆ ٶڭٸرارالىق ىنتىماقتاستىقتا لوگيستيكالىق فاكتور ەرەكشە رٶل اتقاراتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, كەيبٸر ٶنٸمدەردٸ الىس قاشىقتىققا جەتكٸزۋ ەكونوميكالىق تۇرعىدان تيٸمدٸ ەمەس, سوندىقتان شەكارالاس ٶڭٸرلەر اراسىنداعى سەرٸكتەستٸك تابيعي تٷردە قالىپتاسادى.
«مىسالى, سٷت ٶنٸمدەرٸ نەمەسە استىق سەكٸلدٸ تاۋارلاردى مىڭداعان شاقىرىمعا تاسىمالداۋ ەردايىم تيٸمدٸ بولا بەرمەيدٸ. ٶنٸمنٸڭ ساقتاۋ مەرزٸمٸ, تاسىمال شىعىندارى جەنە لوگيستيكالىق مٷمكٸندٸكتەر ەسكەرٸلەدٸ. سوندىقتان پەتروپاۆل مەن ومبى, قوستاناي مەن چەليابٸ, اتىراۋ مەن استراحان اراسىنداعى ەرٸپتەستٸك بايلانىستار بەلسەندٸ دامىپ وتىر. بۇل ەكونوميكالىق تۇرعىدان تيٸمدٸ مودەل. كەي جاعدايدا كٶرشٸ ٶڭٸرمەن جۇمىس ٸستەۋ ەل ٸشٸندەگٸ شالعاي ايماقپەن بايلانىستان ەلدەقايدا ىڭعايلى بولادى», – دەدٸ ساراپشى.
سونىمەن قاتار ەدۋارد پولەتاەۆ ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىنداعى قازٸرگٸ باسىمدىقتارعا دا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان تٶراعالىق كەزەڭٸندە تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت مەسەلەلەرٸنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىر.
«قازٸرگٸ تاڭدا جاڭا تەحنولوگييالىق سىن-قاتەرلەر پايدا بولدى. جاساندى ينتەللەكت, تسيفرلاندىرۋ, روبوتتاندىرۋ سەكٸلدٸ باعىتتار مەملەكەتتەردٸڭ ەكونوميكالىق بەيٸمدەلۋٸن تالاپ ەتەدٸ. قازاقستان بۇل كٷن تەرتٸبٸن بەلسەندٸ ٸلگەرٸلەتٸپ كەلەدٸ. سوندىقتان بيىلعى ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق فورۋمدا تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت نەگٸزگٸ تاقىرىپتاردىڭ بٸرٸنە اينالىپ وتىر. سونىمەن قاتار لوگيستيكا, ٶندٸرٸستٸ تەحنولوگييالىق جاڭعىرتۋ, ساۋداداعى ەكٸمشٸلٸك كەدەرگٸلەردٸ ازايتۋ جەنە جاڭا نارىقتارعا شىعۋ مەسەلەلەرٸ دە باسىم باعىت رەتٸندە قاراستىرىلىپ جاتىر», – دەدٸ پولەتاەۆ.
ساراپشىنىڭ باعالاۋىنشا, ەاەو اياسىنداعى ينتەگراتسييالىق تەتٸكتەر ساۋدا اينالىمىنىڭ ارتۋىنا جەنە ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ نىعايۋىنا ىقپال ەتٸپ وتىر.
«قازاقستان ٷشٸن ترانزيتتٸك-لوگيستيكالىق ەلەۋەت اسا ماڭىزدى. سونىمەن قاتار ورتاق نارىققا شىعۋ مٷمكٸندٸگٸ, ەڭبەك نارىعى, تۋريزم جەنە ەنەرگەتيكالىق ىنتىماقتاستىق باعىتتارى دا ٷلكەن رٶل اتقارادى. بۇل مەسەلەلەردٸڭ بارلىعى ميللياردتاعان دوللارمەن ٶلشەنەتٸن ەكونوميكالىق ىقپالداستىققا ەسەر ەتەدٸ جەنە الداعى كەزەڭدە دە ٶز ماڭىزىن ساقتايدى», – دەپ تٷيٸندەدٸ ساراپشى.
وسىلايشا, قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ٶڭٸرارالىق ىنتىماقتاستىق بٷگٸندە شەكارالىق ٶزارا ٸس-قيمىل شەڭبەرٸنەن شىعىپ, ەكونوميكالىق ينتەگراتسييانىڭ, لوگيستيكالىق بايلانىستىڭ جەنە جاڭا تەحنولوگييالىق باعىتتاردىڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸنە اينالىپ وتىر.
