Qazaqstan men Resei arasyndaǵy óńiraralyq yntymaqtastyq sońǵy jyldary tek shekaralyq bailanystarmen shektelmei, saýda, logistika, týrizm jáne ekonomikalyq yqpaldastyq baǵyttarynda keńeiip keledi, dep habarlaidy dalanews.kz.
Sarapshylardyń pikirinshe, bul úrdis aldaǵy ýaqytta da saqtalady.
«Mir Evrazii» qoǵamdyq qorynyń prezidenti Edýard Poletaevtyń aitýynsha, eki el arasyndaǵy ózara is-qimyl álemdegi eń uzyn úzdiksiz shekaraǵa negizdelgen jáne onyń áleýeti joǵary.
«Qazaqstan men Resei arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń negizinde álemdegi eń uzyn qurlyqtyq shekaralardyń biri jatyr. Qazir bul bailanysqa Reseidiń 12 óńiri jáne Qazaqstannyń 8 shekaralas oblysy qatysyp otyr. Abai oblysy qurylǵannan keiin ol da shekaralyq aimaqtar qataryna qosyldy. Búginde ózara is-qimyl tek ekonomikamen shektelmeidi. Munda mádeni bailanystar, kóshi-qon úderisteri, saýda, týrizm jáne gýmanitarlyq yntymaqtastyq qatar damyp keledi», – dedi Poletaev.
Onyń aitýynsha, Qazaqstan men Resei arasyndaǵy óńiraralyq bailanystardy nyǵaitatyn negizgi alańdardyń biri – jyl saiyn ótetin óńiraralyq yntymaqtastyq forýmy.
Sarapshynyń sózinshe, bul format bastapqyda shekaralyq yntymaqtastyq retinde bastalǵanymen, keiinnen aýqymy keńeigen.
«Buryn bul forým shekaralyq yntymaqtastyq alańy retinde uiymdastyrylatyn. Qazir ol óńiraralyq formatqa ótti. Óitkeni Qazaqstanmen tek shekaralas aimaqtar ǵana emes, Máskeý, Máskeý oblysy, Tatarstan sekildi óńirler de belsendi saýda júrgizip jatyr. Osy ýaqytqa deiin jiyrmadan astam forým ótti. Kezekti kezdesý Omby qalasynda uiymdastyrylady. Mundai alańdarda kásipkerler kezdesip, jergilikti deńgeidegi kelisimder jasalady jáne jańa seriktestik baǵyttary qalyptasady», – dedi ol.
Poletaev óńiraralyq yntymaqtastyqta logistikalyq faktor erekshe ról atqaratynyn atap ótti.
Onyń pikirinshe, keibir ónimderdi alys qashyqtyqqa jetkizý ekonomikalyq turǵydan tiimdi emes, sondyqtan shekaralas óńirler arasyndaǵy seriktestik tabiǵi túrde qalyptasady.
«Mysaly, sút ónimderi nemese astyq sekildi taýarlardy myńdaǵan shaqyrymǵa tasymaldaý árdaiym tiimdi bola bermeidi. Ónimniń saqtaý merzimi, tasymal shyǵyndary jáne logistikalyq múmkindikter eskeriledi. Sondyqtan Petropavl men Omby, Qostanai men Cheliabi, Atyraý men Astrahan arasyndaǵy áriptestik bailanystar belsendi damyp otyr. Bul ekonomikalyq turǵydan tiimdi model. Kei jaǵdaida kórshi óńirmen jumys isteý el ishindegi shalǵai aimaqpen bailanystan áldeqaida yńǵaily bolady», – dedi sarapshy.
Sonymen qatar Edýard Poletaev Eýraziialyq ekonomikalyq odaq aiasyndaǵy qazirgi basymdyqtarǵa da toqtaldy. Onyń aitýynsha, Qazaqstan tóraǵalyq kezeńinde tsifrlandyrý men jasandy intellekt máselelerine erekshe nazar aýdaryp otyr.
«Qazirgi tańda jańa tehnologiialyq syn-qaterler paida boldy. Jasandy intellekt, tsifrlandyrý, robottandyrý sekildi baǵyttar memleketterdiń ekonomikalyq beiimdelýin talap etedi. Qazaqstan bul kún tártibin belsendi ilgeriletip keledi. Sondyqtan biylǵy Eýraziialyq ekonomikalyq forýmda tsifrlandyrý men jasandy intellekt negizgi taqyryptardyń birine ainalyp otyr. Sonymen qatar logistika, óndiristi tehnologiialyq jańǵyrtý, saýdadaǵy ákimshilik kedergilerdi azaitý jáne jańa naryqtarǵa shyǵý máseleleri de basym baǵyt retinde qarastyrylyp jatyr», – dedi Poletaev.
Sarapshynyń baǵalaýynsha, EAEO aiasyndaǵy integratsiialyq tetikter saýda ainalymynyń artýyna jáne ekonomikalyq bailanystardyń nyǵaiýyna yqpal etip otyr.
«Qazaqstan úshin tranzittik-logistikalyq áleýet asa mańyzdy. Sonymen qatar ortaq naryqqa shyǵý múmkindigi, eńbek naryǵy, týrizm jáne energetikalyq yntymaqtastyq baǵyttary da úlken ról atqarady. Bul máselelerdiń barlyǵy milliardtaǵan dollarmen ólshenetin ekonomikalyq yqpaldastyqqa áser etedi jáne aldaǵy kezeńde de óz mańyzyn saqtaidy», – dep túiindedi sarapshy.
Osylaisha, Qazaqstan men Resei arasyndaǵy óńiraralyq yntymaqtastyq búginde shekaralyq ózara is-qimyl sheńberinen shyǵyp, ekonomikalyq integratsiianyń, logistikalyq bailanystyń jáne jańa tehnologiialyq baǵyttardyń mańyzdy bóligine ainalyp otyr.
