كەدەندٸك باجدىڭ كٶلەمٸ قانداي?
ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى كەلٸسٸمشارتقا سەيكەس, سىرتتان كەلەتٸن اۆتوكٶلٸكتەردٸ كەدەندٸك رەسٸمدەۋدٸڭ ناقتى تەرتٸبٸ بار. بٸرىڭعاي كەدەندٸك تاريف بويىنشا جەڭٸل كٶلٸكتەرگە يمپورتتىق باج سالىعى سالىنادى. ال ونىڭ كٶلەمٸ قوزعالتقىشتىڭ بٸر تەكشە سانتيمەترٸ ٷشٸن 0,32-3,2 ەۋرونى قۇرايدى.
مىسالى, 2 ليترلٸك (2000 تەكشە سانتيمەتر) قوزعالتقىش ٷشٸن 640-6400 ەۋرو تٶلەۋ كەرەك. يمپورتتىق كەدەن سالىعىن ەسەپتەگەندە قوزعالتقىشتىڭ كٶلەمٸ عانا ەمەس, كٶلٸكتٸڭ شىعارىلعان جىلى دا ەسكەرٸلەدٸ.
ال ارمەنييا مەن قىرعىزستان ەاەو-عا قوسىلعاندا يمپورتتىق تاۋارعا ۋاقىتشا جەڭٸلدٸك بەرۋدٸ سۇراعان. سودان ولار ٷشٸن سالىقتىڭ مٶلشەرٸ 10 پروتسەنت نەمەسە 0,14-1,4 ەۋرو (2 ليترلٸك كٶلٸك ٷشٸن 280-2800 ەۋرو) دەڭگەيٸندە بەكٸتٸلدٸ. بٸراق ونداي تاۋارلار ارمەنييا مەن قىرعىزستاننىڭ اۋماعىنان شىقپاۋى تيٸس. وداققا مٷشە باسقا ەلدەرگە ساتىلسا, كەدەندٸك باج سالىعىنىڭ ايىرماشىلىعىن, ياعني قالعان 90 پروتسەنتٸن بيۋدجەتكە تٶلەۋ كەرەك.
قارجى مينيسترلٸگٸنە قاراستى مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸنٸڭ رەسمي سايتىندا ارنايى كالكۋلياتور بار. سونىڭ كٶمەگٸمەن كەدەندٸك تٶلەمدەردٸڭ ورتاشا مٶلشەرٸن ەسەپتەپ شىعارۋعا بولادى.
ايتا كەتكەن جٶن, ەاەو ەلدەرٸ شەتەلدٸك كٶلٸكتەرگە كەدەندٸك باج سالىعىن سالۋ ارقىلى ٶز ٶندٸرٸسٸن قورعاۋدى كٶزدەيدٸ.
ۋتيليزاتسييالىق الىم قالاي ەسەپتەلەدٸ?
2016 جىلدان باستاپ قازاقستاندا اۆتوموبيل جاسايتىن كومپانييالار مەن رەسمي يمپورتتاۋشىلار ۋتيليزاتسييالىق الىمدى تٶلەۋگە مٸندەتتەلدٸ. ولاردىڭ قاتارىنا كٶلٸكتٸ سىرتتان ەكەلەتٸن قاراپايىم ازاماتتار دا كٸرەدٸ. الىم كٶلٸكتٸ العاشقى تٸركەۋگە قويعانعا دەيٸن تٶلەنۋٸ كەرەك.
ۋتيليزاتسييالىق الىمنىڭ مٶلشەرٸ جىل سايىن ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸشكە قاراي ٶزگەرٸپ تۇرادى. جاڭا جىلدان باستاپ بٸر ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش 2 651 تەڭگەگە كٶتەرٸلدٸ. ال ۋتيليزاتسييالىق الىمنىڭ بازالىق كوەففيتسەنتٸ 50 اەك, ياعني 132 550 تەڭگەنٸ قۇرايدى. قوزعالتقىشتىڭ كٶلەمٸنە قاراي كوەففيتسەنت بەرٸلەدٸ دە, ۋتيليزاتسييالىق الىم مٶلشەرٸ ەسەپتەلەدٸ.
جەڭٸل اۆتوكٶلٸكتەر:
1 000 تەكشە سم. – كوەففيتسەنت 3 (150 اەك) - 397 650 تەڭگە;
1 001 – 2 000 تەكشە سم. – كوەففيتسەنت 7 (350 اەك) - 927 850 تەڭگە;
2 001 – 3 000 تەكشە سم. – كوەففيتسەنت 10 (500 اەك) - 1 325 500 تەڭگە;
3 001 تەكشە سم. جوعارى – كوەففيتسەنت 23 (1 150 اەك) - 3 048 650 تەڭگە.
ميكرواۆتوبۋستار:
2 500 تەكشە سم. دەيٸن - كوەففيتسيەنت 8 (400 اەك) — 1 060 400 تەڭگە;
2 500 - 5 000 تەكشە سم. – كوەففيتسيەنت 16 (800 اەك) – 2 120 800 تەڭگە;
5 000 - 10 000 تەكشە سم. – كوەففيتسيەنت 21 (1 050 اەك) – 2 783 550 تەڭگە;
10 001 تەكشە سم. جوعارى – كوەففيتسيەنت 27 (1 350 اەك) – 3 578 850 تەڭگە.
العاشقى تٸركەۋدٸڭ سالىعى قانداي?
وسى ساناتتاعى سالىق تا ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸشپەن ەسەپتەلەدٸ. ونىڭ مٶلشەرٸ كٶلٸكتٸڭ شىعارىلعان جىلىنا قاراي ەسەپتەلەدٸ. اۆتوموبيل نەعۇرلىم جاڭا بولسا, سالىقتىڭ كٶلەمٸ سوعۇرلىم تٶمەن بولادى. مەسەلەن, جاسى ەكٸ جىلدان اسپايتىن كٶلٸك ٷشٸن نەبەرٸ 663 تەڭگەنٸ تٶلەۋ كەرەك.
جەڭٸل كٶلٸكتەر ("م-1" كاتەگوريياسى, 8 ورىنعا دەيٸن):
2 جىلعا دەيٸن – 0,25 اەك – 663 تەڭگە;
2-3 جىل – 50 اەك – 132 550 تەڭگە;
3 جىلدان باستاپ – 500 اەك – 1 325 500 تەڭگە.
ميكرواۆتوبۋستار ("م-2", 8 ورىننان جوعارى, سالماعى 5 تونناعا دەيٸن):
2 جىلعا دەيٸن – 0.25 اەك – 663 تەڭگە;
2-3 جىل – 240 اەك – 636 240 تەڭگە;
3-5 جىل – 350 اەك – 927 850 تەڭگە;
5 جىلدان باستاپ – 500 اەك – 6 627 500 تەڭگە.
قوسىمشا شىعىندار:
كٶلٸكتٸ تٸركەۋگە قويعاندا نٶمٸر مەن تەحنيكالىق تٶلقۇجات ٷشٸن مەملەكەتتٸك باج سالىعىن تٶلەۋ كەرەك. ولار:
مەملەكەتتٸك نٶمٸرگە – 2,8 اەك (7 423 تەڭگە);
تٸركەۋ رەسٸمٸ ٷشٸن – 0,25 اەك (663 تەڭگە);
تەحنيكالىق تٶلقۇجات ٷشٸن – 1,25 اەك (3 314 تەڭگە);
قانداي قۇجاتتار قاجەت?
كٶلٸك قۇرالدارى ارنايى حالىققا قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىعىندا تٸركەلەدٸ. ول ٷشٸن كەلەسٸ قۇجاتتار قاجەت:
جەكە كۋەلٸك;
اۆتوموبيلدٸڭ مەملەكەتتٸك تٸركەۋ نٶمٸرلەرٸ;
تەحنيكالىق تٶلقۇجات (كٶلٸكتٸ تٸركەۋ تۋرالى كۋەلٸك);
تەحنيكالىق بايقاۋدان ٶتكەنٸ تۋرالى انىقتاما (7 جىلدان اسپاعان كٶلٸكتەرگە ونداي انىقتاما الۋدىڭ قاجەتٸ جوق);
كٶلٸكتٸڭ ادام مەنشٸگٸنە جاتاتىنىن كۋەلاندىراتىن قۇجات (ساتىپ الۋ تۋرالى كەلٸسٸمنٸڭ نۇسقاسى نەمەسە مۇراگەرلٸكپەن العانى تۋرالى قۇجاتتار);
كٶلٸكتٸڭ سالىعى تٶلەنگەنٸ تۋرالى انىقتاما (ونداي انىقتاما ارنايى حقكو-دا بەرٸلەدٸ);
كٶلٸك قايتا جابدىقتالعان, يا بولماسا, وعان ارنايى قۇرالدار ورناتىلعان جاعدايدا قوسىمشا قۇجاتتار قاجەت.
ولار:
قۇرال-جابدىقتاردى ورناتقان ٶندٸرۋشٸ زاۋىتتىڭ نەمەسە ۇيىمنىڭ كۋەلٸگٸ نەمەسە تيٸستٸ كەدەندٸك قۇجاتتار, سەيكەستٸك كۋەلٸگٸ;
كٶلٸكتٸڭ قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارىنا ساي كەلەتٸنٸ تۋرالى كۋەلٸك.
كٶلٸكتٸ قانداي جاعدايدا تٸركەۋگە قويمايدى?
ەۋرو-4 ستاندارتىنا سەيكەس كەلمەۋٸ;
وڭ جاق رٶلدٸڭ بولۋى;
كٷندٸز قوسىلاتىن شامداردىڭ بولماۋى;
بالالار كرەسلوسىنا ارنالعان ISOFIX بەكٸتكٸشٸنٸڭ بولماۋى;
قاۋٸپسٸزدٸك كٶپشٸگٸنٸڭ بولماۋى;
كٶلٸكتەن شىعاتىن گازداردى نەيتراليزاتسييالاۋ جٷيەسٸنٸڭ جۇمىس ٸستەمەۋٸ;
يمموبيلايزەردٸڭ بولماۋى;
ABS (تەجەگٸشتٸڭ بۇعاتتالۋىنا جول بەرمەيتٸن جٷيە) بولماۋى.
ايتا كەتەيٸك, توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا شەتەلدٸك نٶمٸرمەن جٷرگەن كٶلٸكتەردٸ ۋاقىتشا تٸركەۋگە قويعاندا ارنايى سارى تٷستٸ نٶمٸرلەر بەرٸلەدٸ.
وعان قوسا, تەحنيكالىق تٶلقۇجات رەسٸمدەلەدٸ. بٸراق نٶمٸر مەن تٶلقۇجات تەك 2021 جىلدىڭ 1 ناۋرىزىنا دەيٸن عانا جارامدى. وسى ۋاقىتتىڭ ٸشٸندە بارلىق الىم-سالىقتى تٶلەۋ كەرەك. سوندا عانا كٶلٸك تۇراقتى تٸركەۋگە قويىلىپ, وعان بارلىعىنا بٸردەي اق تٷستٸ نٶمٸر بەرٸلەدٸ.
توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى
پرەزيدەنت ونداي اۆتوكٶلٸكتەر تەحنيكالىق رەگلامەنت تالاپتارىنا ساي بولۋى كەرەكتٸگٸن ايتتى. سونداي-اق, ازاماتتار تٸركەۋ الىمدارى مەن مەملەكەتتٸك باجدى تٶلەۋٸ تيٸس.
توقاەۆ باس پروكۋراتۋراعا قالىپتاسقان جاعدايعا قۇقىقتىق باعا بەرۋدٸ تاپسىردى.
«2021 جىلدىڭ 1 ناۋرىزىنا دەيٸن اۆتوكٶلٸك يەلەرٸ كٶلٸكتٸ تۇراقتى تٸركەۋگە قويىپ, كەدەندٸك باج بەن ۋتيليزاتسييالىق الىمدى تٶلەۋٸ تيٸس. نەمەسە كٶلٸكتٸ ەلدەن شىعارۋى كەرەك, نە بولماسا, زاڭنامامەن تىيىم سالىنباعان ەدٸسپەن مەسەلەسٸن شەشۋٸ كەرەك», - دەدٸ پرەزيدەنت.
