ارابتار قازاقستانعا 11 ميلليارد قارجىنى قايتارۋى كەرەك. ەرينە, ار-وجدانى مەن يمانى بولسا.
وقىرمانعا تٷسٸنٸكتٸ بولۋى ٷشٸن ەڭگٸمەنٸ ارىدان باستالىق.
كەشەلٸ-بەرٸ ينتەرنەتتٸ اقتارىپ وتىرىپ ەكٸ بٸردەي جاڭالىققا كٶزٸم تٷستٸ.
بٸرٸنشٸسٸ, بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸ شەيحتارىنا قازاق دالاسىندا قۇسبەگٸلٸك قۇرىپ, دەمالىس جاساۋىنا رۇقسات بەرٸپپٸز. قوش دەلٸك!
بۇل شەيحتار اۋلاناتىن قۇستاردى ەۋەلٸ كٶپتەپ ٶسٸرٸپ, يەن دالاعا ۇشىرادى, كەيٸن سولاردى اۋلايدى. بۇعان دەيٸن دە ولار كەلگەن, بۇدان كەيٸن دە كەلەدٸ. قوناقجاي حالىقپىز, دوستىققا ەرقاشان دا ەسٸگٸمٸز اشىق. شەيحتاردىڭ قازاقستانعا دەگەن كٶزقاراستارى جاقسى, باسىمىزعا كٷن تٷسكەندە كٶمەك قولىن سوزىپ تا وتىرادى.
بىلتىردان بەرٸ بٸزدٸڭ ەلٸمٸزگە ۇشاقتارمەن گۋمانيتارلىق كٶمەكتەرٸن دە جٸبەرگەن. شىمكەنتتە ٷلكەن مەشٸت جەنە «انا مەن بالا» ورتالىعىن سالىپ بەردٸ. ەكٸ ەلدٸڭ باسشىلارى دا جيٸ كەزدەسٸپ تۇرادى. بٸزدٸڭ مىڭداعان تۋريست دۋبايدان شىقپايدى. جالپى, قازاقستان مەن باە قاتىناسى قالىڭ, سىيلاستىعى جوعارى ەلدەر دەۋگە كەلەدٸ.
ەكٸنشٸ جاعىنان جاڭالىعىم, قىتاي بانگلادەشكە «سينوفارم» ۆاكتسيناسىنىڭ بٸر دوزاسىن 10 اقش دوللارىنا ساتىپ, ونىڭ دوزاسىن 15 دوللاردان الىپ جاتقانىن باسقا ەلدەر ەستٸپ قويىپ, حالىقارالىق جانجال بولىپ جاتىر ەكەن.
يە, سٸز قاتەلەسكەن جوقسىز, «سينوفارم» ۆاكتسيناسى جاقىندا عانا قازاقستان ەربٸر دوزاسىن 31,1 دوللاردان قىپ-قىزىل شىعىن اقشاعا ساتىپ العان «حايات-ۆاكس» ۆاكتسيناسىنىڭ وريگينالى. بەرٸمٸز اۆتوكٶلٸگٸمٸزگە قوسالقى بٶلشەك الامىز, ونى بٸلەمٸز, وريگينال مەن دۋبليكاتتىڭ باعاسىنىڭ ايىرماشىلىعى ەكٸ ەسە كٶپ ەكەنٸن. ال, «حايات-ۆاكس» ۆاكتسيناسى «سينوفارمنىڭ» ۆاكتسيناسىنىڭ دۋبليكاتى.
ەندٸ وسى ەكٸ جاڭالىقتى ٶزارا بايلانىستىرۋعا تالپىنىپ كٶرەيٸك. وڭاي ەمەس. وريگينالىن جۇرتتىڭ بالاسى 10 دوللارعا الىپ جاتقاندا , قازاق ونىڭ دۋبليكاتىن 31,1 دوللارعا سالىپ العانىنا مىڭ العىسىن ايتىپ, جالىنعانداي بولىپ وتىرمىز.
كٸمنەن دەسەڭٸزشٸ? جاقىن مۇسىلمان ەلٸنەن. باە-دەن.
بۇل ەل جەر جاھانعا قايىرىمدىلىق شارالارىن جاساۋمەن مەشھٷر ەل, جىلىنا قانشاما ەلدەرگە ميللياردتاعان دوللار قاراجاتتى قايىرىمدىلىققا جۇمسايدى. وسى ەل مىڭداپ, قويداي قىرىلعان ەلگە كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينانى حالىقارالىق نارىقتاعى باعاسىنان ارتىق ەتٸپ بٸزگە ساتتى. وسىدان تاعى دا بايىپ كەتەتٸنٸنە سەنبەيمٸن.
ٶز باعاسىنا دەمەي-اق قويايىن, ەڭ ارىسى بٸر دوزاسىن 5 دوللاردان ساتسا دا زييان شەكپەسٸنە سەنٸمدٸمٸن. ولاردىڭ شىعارىپ وتىرعان ۆاكتسيناسىنىڭ باعاسىنىڭ زاۋىتتاعى قۇنى 1-2 دوللاردان دا اسپايدى ەكەن.
ال ەندٸ, حالىقارالىق قاۋىمداستىق «ۆاكتسينالىق مارشال جوسپارى» دەپ اتاپ جٷرگەن, دامىعان ەلدەردٸڭ ۆاكتسيناعا قولى جەتپەي جٷرگەن ەلدەرگە ۆاكتسينانى تەگٸن نەمەسە ٶز باعاسىنا ارزان بەرەيٸك دەگەن ساياساتى بٸزدٸڭ ەكٸ ەلدٸڭ اراسىندا قولدانىلماي قالعانى قانداي ٶكٸنٸشتٸ!
ماقالامنىڭ باسىنداعى 11 ميلليارد تەڭگەگە قايتا ورالايىن. قازاقستان 1 ميلليون دوزانى 31,1 ميلليون دوللارعا ساتىپ الدى. 1 ميلليون دوزانى 5 دوللاردان ەسەپتەسەك, 5 ميلليون دوللار بولاتىن ەدٸ. 31,1 ميلليوننان 5 ميلليوندا الىپ تاستاساق, 26,1 ميلليون دوللار ٶزٸمٸزگە قالاتىن ەدٸ عوي.
دوللاردىڭ قازٸرگٸ كۋرسى 428 تەڭگە دەسەك, بۇل قاراجات 11 ميلليارد تەڭگەدەن اسىپ كەتەدٸ ەكەن.
ەندٸگٸ ماقسات, ەمٸرلٸكتەردٸڭ شەيحتارىن ار-وجدان مەن يمانعا شاقىرىپ, ۆاكتسينا بويىنشا 31,1 ميلليون دوللارلىق مەمٸلەنٸڭ دوس ەرٸ مۇسىلمان ەلدەردٸڭ اراسىندا جاسالىپ كەتكەنٸن ٷلكەن قاتەلٸك دەپ باعالاپ, ەربٸر دوزانى 5 دوللاردان قايتا ەسەپتەتٸپ, ارتىق تٶلەنگەن 26,1 ميلليون دوللاردى قازاقستان حالقىنىڭ پايداسىنا قايتارۋ تۋرالى تاپسىرما بەرۋٸن ٶتٸنٸپ سۇرايمىن.
بەلكٸم, ساتۋشى ۇيىم – «Julpar» كومپانيياسى اڭقاۋ قازاقتاردى كٶرٸپ, پىسىقتىق جاساپ, ساتىپ تا جٸبەرگەن شىعار. ول كوممەرتسييالىق ۇيىم, مٷمكٸن ول جاعىنان بۇل كومپانييانى تٷسٸنۋگە دە بولادى. بٸراق, ايتىپ ٶتكەنٸمدەي, دٸني نانىم, دوستىق قاتىناستار, قاتەرلٸ اۋرۋعا قارسى قارا حالىقتىڭ مٷددەسٸ جاعىنان مۇنداي قۋلىق ەشكٸمگە دە جاراسپايدى. سوندىقتان دا, بٷكٸل قازاقستان مەن قازاق حالقىنىڭ اتىنان ارتىق تٶلەنٸپ كەتكەن قاراجاتتى قايتارىپ بەرۋٸن سۇرايمىن.
بۇل اقشا بٸزدە 2 بٸردەي بالالار اۋرۋحاناسىن سالۋعا جەتەدٸ. بۇل مىڭداعان بالالاردىڭ دەنساۋلىعىن تٷزەۋگە سەبەپشٸ بولادى. وسى ٸستٸ جٷزەگە اسىرسا, ەمٸرلٸكتٸڭ شەيحتارى دا ٷلكەن ساۋاپقا قالاتىن بولادى. وسىلاي جاساپ, مول ساۋاپتىڭ استىندا قالىڭىزدار, مۇسىلمان باۋىرلار!
بۇل ماقالانى «باق تۋرالى» زاڭعا سەيكەس, جۋرناليستتٸك سۇراۋ دەپ باعالاۋدى سۇرايمىن. سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ وسى ٶتٸنٸشتٸ قاراپ, ەمٸرلٸكتەر شەيحتارىنا جەتكٸزٸپ, جاۋاپ الۋلارىن سۇرايمىن.
بەكبولات قارجان
