2020 جىلى 2 اقپاندا پومپەو جەرگٸلٸكتٸ انتيقىتاي قوزعالىسىنىڭ ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەستٸ.
"سونداي-اق ول نۇر سۇلتان قالاسىندا ارنايى باسپاسٶز مەسليحاتىن ٶتكٸزٸپ, شىڭجاڭداعى ميلليونداعان ۇيعىرلار مەن قازاق مۇسىلماندارىن قىتاي تٷرمەگە قاماپ جاتىر دەپ ايىپتاپ, ال قىتايلىق جەنە رەسەيلٸك ينۆەستيتسييالار قازاقستاننىڭ ەگەمەندٸگٸ مەن ەلدٸڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ دامۋ بولاشاعىنا نۇقسان كەلتٸرەدٸ-مىس دەپ مەلٸمدەدٸ.
قىتاي-قازاق قاتىناستارىن بۇزۋ ٷشٸن پومپەو, تٸپتٸ كوروناۆيرۋستىق پنەۆمونييانىڭ جاڭا ٸندەتٸن دە جەلەۋ ەتۋگە تىرىستى. پومپەونىڭ بۇلاي دەيتٸنٸن كٷتكەنبٸز, نەگٸزٸ.
وسى جاعىنان العاندا, پومپەونىڭ مۇنىسى قىتايعا قارسى تاعى بٸر نەگٸزسٸز "قويىلىمى" بولدى. ول ٶزٸن ٷنەمٸ مەنمەن ۇستاپ, ەسكٸ ەۋەنٸنە باسىپ, جاڭا ەشنەرسە ايتپايدى", - دەپ جازدى ەلشٸ Facebook-تەگٸ ٶزٸنٸڭ پاراقشاسىندا.
چجان سياونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جايت سىرتتاي ٶتە كٷلكٸلٸ كٶرٸنەدٸ.
"قىتاي ميلليون ۇيعىردى تٷرمەگە جاپتى" دەگەن ايىپقا قاتىستى كەلەتٸن بولساق, بۇل فاكتٸنٸڭ مەن-جايى باياعىدا ايقىندالعان: "كٶلەڭكەلٸ ايماق" امەريكالىق تەۋەلسٸز جاڭالىقتار سايتىنىڭ زەرتتەۋٸنە سەيكەس, "1 ميلليون" دەگەن سان تەك سەگٸز ادامنان الىنعان جاۋاپتى نەگٸزگە الىپ, قۇرىلعان. مۇنىڭ ٶزٸ كٷلكٸلٸ ەمەس پە?
شىن مەنٸندە, سوڭعى 40 جىل ٸشٸندە شىڭجاڭداعى ۇيعىر حالقى 5,5 ميلليوننان 11 ميلليون ادامعا دەيٸن ٶستٸ, بۇل شىڭجاڭ حالقىنىڭ 46,8% قۇرايدى; شىڭجاڭدا 25 مىڭنان استام مەشٸت بار, بۇل اقش, ۇلىبريتانييا, فرانتسييا جەنە گەرمانييانىڭ قوسىپ العانداعى ورتاشا ەسەپپەن ەر 500 مۇسىلمانعا بٸر مەشٸت كەلەدٸ دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ, بۇل كٶپتەگەن مۇسىلمان ەلدەرٸنٸڭ ٶزٸنەن كٶپ مەشٸت.
شىڭجاڭ تۋرالى نەگٸزگٸ فاكتٸلەردٸ ەلەمەي, قىتايدى قارالاۋدى جالعاستىرا وتىرىپ, پومپەو بٷكٸل ەلەمگە ٶزٸندٸك يدەولوگييالىق كٶزقاراستارى مەن مەلٸمەتتٸ بۇرمالاۋشىلىقتارىن عانا كٶرسەتتٸ
پومپەونىڭ قىتاي مەن رەسەيدٸڭ ينۆەستيتسييالارىنىڭ قازاقستان ٷشٸن قاۋٸپتٸ ەكەندٸگٸ تۋرالى ايىپتاۋلارى دا بارىپ تۇرعان جالعان نەرسە, وسىلايشا ولار گەوساياسي پيعىلىن اشىقتان-اشىق بايقاتىپ وتىر: ايماقتا دٷردارازدىقتى ٶرشٸتۋ جەنە ٶز مونوپوليياسىن ورناتۋ. بۇل تىم مەنمەندٸك ەمەس پە", - دەپ جازادى ول.
ەلشٸ قىتايدىڭ سالعان ينۆەستيتسييالارى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ يندۋستريالاندىرۋ مەن ينفراقۇرىلىمدارىنىڭ قارقىندى دامۋىنا ىقپال ەتەدٸ, سونىمەن قاتار قازاقستاندىقتار ٷشٸن جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ كٶبەيۋٸنە تٷرتكٸ بولادى دەپ سانايدى.
"پومپەو مىرزاعا مىنانداي سۇراق قويعىم كەلەدٸ: سٸز قازاقستاندا كەم دەگەندە 1 شاقىرىم جول تٶسەدٸڭٸز بە نەمەسە قازاقستانعا كەم دەگەندە بٸر كٶپٸر سالىپ بەردٸڭٸز بە?
ەگەر شىنىمەن دە قازاقستاندىقتارعا قامقور ەكەندٸگٸڭٸز راس بولسا, وندا قازاقستانداعى تەك ەڭ پايدالى مۇناي كەن ورىندارىنا نازار اۋدارىپ قويماي, سونىمەن بٸرگە قازاقستاندىق ٶنەركەسٸپ پەن ينفراقۇرىلىمدارعا ينۆەستيتسييا سالعانىڭىز جٶن بولار ەدٸ.
قىتايدان ٷلگٸ الىپ, جەرگٸلٸكتٸ ەكونوميكاعا ناقتى اقشا سالۋدى باستاۋعا باتىلىڭىز جەتە مە? ولاي ەتە الماساڭىز, قازاقستاندىقتار ٷشٸن ايتقان بارلىق سٶزدەرٸڭٸز تەك ەكٸجٷزدٸلٸككە اينالادى.
پومپەونىڭ تٶمەندٸگٸ - بٷكٸل جەر شارىندا قاۋٸپ تٶندٸرٸپ تۇرعان ٸندەتكە قارسى قىتاي جانتالاسىپ, بارلىق كٷشٸن جۇمساپ كٷرەسٸپ جاتقاندا كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋ تاقىرىبىن ٶز ماقساتىنا قولدانۋى. وسىلايشا, ول ادامگەرشٸلٸككە جاتپايتىن ەرەكەتٸمەن تىم شەكتەن شىعىپ كەتتٸ.
قازٸرگٸ كەزدە جاعداي مىناداي: كٶپتەگەن ەلدەر ٸندەتكە قارسى كٷرەستە قىتايعا قولداۋ بٸلدٸرٸپ, كٶمەك كٶرسەتتٸ, ال بۇل كەزدە امەريكا قۇراما شتاتتارى قيىندىقتاردى ەڭسەرۋ ٷشٸن كٸشٸگٸرٸم بولسىن لەبٸزٸن دە بٸلدٸرمەدٸ, كەرٸسٸنشە, ەڭ بٸرٸنشٸ بولىپ ولار ٶز ازاماتتارىن ۋحاننان الىپ شىقتى, ەڭ بٸرٸنشٸ بولىپ قىتايعا ساپارلاۋ قاۋٸپتٸلٸگٸ مەسەلەسٸن كٶتەردٸ, تٸپتٸ اۋعانستان مەن يراكتىڭ دەڭگەيٸنە دەيٸن اپارىپ تاستادى جەنە بەيجٸڭدەگٸ ٶز ەلشٸلٸكتەرٸنٸڭ شتات سانىن قىسقارتقان بٸرٸنشٸ ەل بولدى.
بۇل قادامداردىڭ موتيۆٸ - دٷربەلەڭ تۋدىرىپ, سەنٸمسٸزدٸك تۋعىزۋ. بٸراق مۇنىڭ بەرٸ بەكەر. قىتاي بۇل ٸندەتپەن كٷرەسۋگە تولىقتاي سەنٸم مەن ەرٸك-جٸگەرمەن كٸرٸسۋدە جەنە ول ٷشٸن بارلىق قۇرالدار مەن رەسۋرستار جەتكٸلٸكتٸ. قىس تا ٶتەدٸ, كٶكتەم دە كەلەدٸ.
پومپەو مىرزا, لەكسيكالىق ەدەتٸڭٸزگە نازار اۋدارىڭىز, 5000 جىلدىق ٶركەنيەتٸ بار قىتاي ەلٸندە بىلاي ايتادى: "ۋاقىت بەرٸن ٶز ورنىنا قويادى, ەشنەرسە جازاسىز قالمايدى", - دەپ اياقتالادى ەلشٸ جازباسى.
