Freedom Inside '26

«اقجولدىقتاردىڭ» تارازداعى كەزدەسۋلەرٸندە كٶكەيكەستٸ مەسەلەلەر كٶتەرٸلدٸ

«اقجولدىقتاردىڭ»  تارازداعى كەزدەسۋلەرٸندە كٶكەيكەستٸ مەسەلەلەر كٶتەرٸلدٸ
بٷگٸن ازات پەرۋاشەۆ باستاعان «اق جول» دەمپارتيياسىنىڭ رەسپۋبليكالىق شتابى «تاراز كوجوبۋۆ» جشس-نٸڭ بىلعارى ٶندٸرٸسٸ مەن اياق كيٸم تسەحتارىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, كەسٸپورىننىڭ ەڭبەك ۇجىمىمەن كەزدەستٸ.

كەسٸپورىن بىلعارىدان جاسالعان بۇيىمدار مەن اياق كيٸم شىعاراتىن ٸرٸ ٶندٸرۋشٸ جەنە تەرٸ ٶڭدەۋدەن باستاپ دايىن ٶنٸم شىعارۋعا دەيٸنگٸ تولىق ٶندٸرٸستٸك تسيكلٸ بار جالعىز وتاندىق كەسٸپورىن بولىپ تابىلادى. ەكٸ ٶندٸرٸستە دە 500-دەن استام قىزمەتكەر جۇمىس ٸستەيدٸ. كومپانييانىڭ يەسٸ ەرٸ باسشىسى باۋىرجان نايزاقۇلوۆتى «اق جول» دەمپارتيياسى تاراز قالاسى مەسليحاتى دەپۋتاتتىعىنا كانديدات رەتٸندە ۇسىندى.

– بٸرنەشە جىل بۇرىن وسىندا كەلگەندە, كەسٸپورىن نەگٸزٸنەن سەمەيدەن شيكٸزات ساتىپ الاتىن, بٸراق كەيٸن سەمەيدەگٸ زاۋىت بانكروتقا ۇشىرادى. سوندىقتان كەسٸپكەر بىلعارى ٶندٸرٸسٸن ٶزٸ قۇرىپ, دايىن ٶنٸم شىعارۋ ٷشٸن تەرٸلەردٸ اۋىلدىق شارۋاشىلىقتاردان ساتىپ الۋعا مەجبٷر بولدى. مۇنداي كەسٸپكەرلەردٸ قورعاپ, قولداۋ قاجەت. سونىمەن قاتار, كيٸم-كەشەك پەن اياق كيٸم ينفلياتسيياعا جەنە حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىنا تٸكەلەي ەسەر ەتەتٸن تاۋارلار, – دەدٸ ازات پەرۋاشەۆ.

جيىن بارىسىندا زاۋىت باسشىلىعى بٸرقاتار تٷيتكٸلدٸ مەسەلەلەرگە توقتالدى – مىسالى, ەسكٸرگەن تەحنيكا, ٶندٸرٸس ٸسكە قوسىلعانعا دەيٸن شەگەرٸمٸ بار ينۆەستيتسييالىق نەسيەلەندٸرۋدٸڭ جوقتىعى; فەرمەرلەر مەن اۋىل تۇرعىندارىنان تەرٸ ساتىپ الۋعا بەرٸلەتٸن سۋبسيدييانىڭ توقتاپ قالۋى. كادر مەسەلەسٸ دە ٶزەكتٸ بولىپ تۇر.

جۇمىسشىلار نەسيە ٶسٸمٸ, باعا تۇراقسىزدىعى, باسپانانىڭ قولجەتٸمسٸزدٸگٸ تۋرالى ويلارىن ايتتى.

دەمپارتييا ليدەرٸ كەسٸپورىن مەن ەڭبەك ۇجىمىن قولدايتىنىن ايتىپ, پارلامەنتتە «اق جول» فراكتسيياسى قۇرىلعاننان كەيٸن بۇل مەسەلەلەردٸ ٷكٸمەت الدىندا كٶتەرۋگە دايىن ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ.

سول كٷنٸ «اق جول» دەمپارتيياسى رەسپۋبليكالىق شتابىنىڭ مٷشەلەرٸ تاراز قالاسىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەستٸ. پارتييانىڭ ساياسي باعدارلاماسى تانىستىرىلعاننان كەيٸن ەركٸن پٸكٸرالماسۋ ٶربٸپ, پارتييا تٶراعاسى جينالعان قاۋىمنىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردٸ, سونىڭ ٸشٸندە باعدارشام ورناتۋ مەن كٶشەگە جٶندەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ تۋرالى ٶتٸنٸشتەر ايتىلدى. بۇل مەسەلەلەرمەن «اقجولدىڭ» قالالىق مەسليحات دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتارى اينالىسۋعا ۋەدە بەردٸ.

قاتىسۋشىلاردىڭ بٸرٸ بانكتەردٸ ققس تٶلەۋگە مەجبٷرلەۋدٸ ۇسىنىپ, «اقجولدىقتاردىڭ» بانك سالاسىنداعى وليگارحتارمەن كٷرەسكە جەنە  تاباندىلىق تانىتۋعا ەزٸرلٸگٸ جٶنٸندە سۇرادى.

– بٷكٸل ەلەمدە بانكتەر ققس-تان بوساتىلعان, - دەپ جاۋاپ بەردٸ ازات پەرۋاشەۆ, – بۇل حالىقارالىق تەجٸريبە جەنە ەدٸسنامالىق تۇرعىدان دۇرىس. ولار تاۋار ٶندٸرمەيدٸ, قوسىمشا قۇن جاسامايدى. بٸراق, بانكتەردٸڭ بيۋدجەتكە سالىمى شىن مەنٸندە ولاردىڭ كٸرٸسٸنە سەيكەس كەلمەيدٸ جەنە ەدٸلەتسٸز ەكەنٸ انىق. بۇل ديلەممانى پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ ٶتكەن جىلدىڭ 1 قىركٷيەگٸندەگٸ جولداۋىندا سالالىق سالىق ستاۆكالارىن ەنگٸزۋ تۋرالى تاپسىرماسى ارقىلى شەشۋگە بولادى.

بٷگٸندە تابىستارىن قاتار قويۋعا كەلمەسە دە, بانكتەر ازىق-تٷلٸك ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋشٸلەر, تٸگٸن فابريكالارى, قۇرىلىسشىلارمەن بٸردەي كٶلەمدە تابىس سالىعىن (ۇتس) تٶلەيدٸ, ال, سوڭعىلار وعان قوسا ققس-تى دا تٶلەيدٸ. سوندىقتان بانكتەردٸڭ ەكونوميكاعا قوسار ٷلەسٸندەگٸ ديسپروپورتسييانى ققس ارقىلى ەمەس, بۇل ەدٸستەمەلٸك تۇرعىدا قاتە, بانكتەر ٷشٸن 50-60% دەڭگەيٸندە جوعارى ۇتس ەنگٸزۋ ارقىلى جويۋ قاجەت. «اق جول» دەمپارتيياسى بۇل شارانى ٶز باعدارلاماسىندا ۇسىنىپ وتىر جەنە جاڭا سالىق كودەكسٸن تالقىلاۋ كەزٸندە ونىڭ قابىلدانۋىن تالاپ ەتەدٸ, – دەدٸ ا.پەرۋاشەۆ.

ول «اق جول» دەمپارتيياسى 12 جىل بويى سالالىق سالىق مٶلشەرلەمەلەرٸن ەنگٸزۋدٸ تالاپ ەتكەنٸن, بٸراق ٷكٸمەتتٸڭ بۇعان ەرقاشان قارسى بولعانىن ەسكە سالدى. ەندٸ جاعدايدى تٷزەتۋگە, ەدٸلەتتٸ سالىق ساياساتىن قۇرۋعا ناقتى مٷمكٸندٸك بار. ال, بۇل پارلامەنتتەگٸ «اق جول» فراكتسيياسى كٷرەسٸنٸڭ تٸكەلەي نەتيجەلەرٸنٸڭ بٸرٸ.

سونىمەن قاتار, ٶڭٸردەگٸ جاستار جۇمىسسىزدىعى, جاڭا كەسٸپورىندار, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا جاعدايدىڭ جوقتىعى مەسەلەلەرٸ دە كٶتەرٸلدٸ.

«اق جول» پارتيياسىنىڭ باسشىسى بۇل مەسەلەنٸ مەملەكەتتٸڭ ينۆەستيتسييالىق ساياساتىمەن بايلانىستىردى.

«نارىقتىق ەكونوميكاسى بار ەلدەردە ينۆەستيتسييالىق جەڭٸلدٸكتەر كەڭٸنەن قولدانىلادى, مىسالى, ينۆەستيتسييانىڭ بٸر بٶلٸگٸن جاڭادان ٸسكە قوسىلعان جەنە تابىستى جۇمىس ٸستەپ جاتقان كەسٸپورىندارعا قايتارۋ. نەمەسە  كەسٸپكەر تابىسىنىڭ قۋاتتىلىقتى كەڭەيتۋ, جابدىقتى جاڭارتۋ جەنە ت.ب. سەكٸلدٸ ٶندٸرٸسكە قايتا سالىنعان بٶلٸگٸن سالىقتان بوساتۋ.

– «اق جول» دەپۋتاتتارى كەسٸپكەرلٸك كودەكسكە وسىنداي نورمالاردى ەنگٸزگەن, بٸراق ٷكٸمەت ولاردى ەكونوميكاداعى جاعدايعا ەسەر ەتپەيتٸندەي شارتتارمەن بۋىپ تاستاعان. مىسالى, ولاردى 20 ميلليون دوللار ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ بولعان جاعدايدا عانا قولدانۋعا بولادى. ونداي كەسٸپورىنداردىڭ ساناۋلى عانا بولاتىنى انىق. بٸز بيزنەستٸڭ اۋقىمدى بولۋىن, ينۆەستيتسييانىڭ اعىلۋىن تالاپ ەتەمٸز. ول ٷشٸن مۇنداي جەڭٸلدٸكتەر تەك ٸرٸ ەمەس, ورتا بيزنەس ٷشٸن دە قولجەتٸمدٸ بولۋى كەرەك. بٸز مۇنداي شارتتار ٷشٸن كٷرەسەمٸز, – دەپ جاۋاپ بەردٸ ازات پەرۋاشەۆ.

رەسپۋبليكالىق شتاب مٷشەلەرٸ سايلاۋشىلاردىڭ سٶزدەرٸ مەن ۇسىنىستارىن نازارعا الىپ, 19 ناۋرىزدا «اق جول» دەمپارتيياسىن قولداۋ ٷشٸن سايلاۋ ۋچاسكەلەرٸنە كەلۋگە شاقىردى.

الداعى ۋاقىتتا تاراز مەتاللۋرگييالىق زاۋىتى, فارماتسەۆتيكالىق كومپانييا جەنە قالا بازارىنىڭ كەسٸپكەرلەرٸمەن كەزدەسۋلەر ٶتەدٸ.

*ماتەريالدىڭ اقىسى «اق جول» دەموكراتييالىق پارتيياسىنىڭ سايلاۋ قورىنان تٶلەندٸ.