بەلگٸلٸ ۇستاز, «QazBilim» جوبالارىنىڭ اۆتورى اياتجان احمەتجان ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە استاناداعى 66 جەكەمەنشٸك مەكتەپتٸڭ بەسەۋٸ عانا قازاق تٸلٸندە بٸلٸم بەرەتٸنٸن ايتىپ, نارازىلىعىن بٸلدٸرگەن ەدٸ. Dalanews.kz قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان مەسەلەنٸ تارقاتۋ ٷشٸن تٸل جاناشىرىمەن تٸلدەستٸ.
اياتجان احمەتجاننىڭ ايتۋىنشا, بۇل تاقىرىپ بٸر عاسىرعا جۋىق ۋاقىتتان بەرٸ داۋ بوپ كەلەدٸ. بٸراق ەلٸ كٷنگە تٷبەگەيلٸ شەشٸمٸن تاپقان جوق.
«تەۋەلسٸزدٸك العاندا قازاق مەكتەپتەرٸ قايتا تٷلەدٸ. 2016 جىلعا دەيٸن قازاق سىنىبىنا بارعان بالالار سانى ٶستٸ. بٸراق 2017 جىلدان باستاپ بۇل ٷردٸس كٸلت بۇزىلدى. وعان ٷشتٸلدٸلٸك ساياساتى, لاتىن قارپٸنە كٶشۋ باستاماسى, بيلٸكتٸڭ جالتاقتىعى مەن نەمقۇرايلىلىعى سىندى ەر الۋان سەبەپ بار. 2021 جىلى تٸپتٸ ەل بويىنشا ەڭ تٶمەنگٸ كٶرسەتكٸشكە جەتٸپ ٷلگەردٸ. جان-جاقتان دابىل قاقتىق. 2022 جىلى استانانىڭ بٸر مەكتەبٸندە «ورىس سىنىبىن اشپاساڭ, پۋتينگە ايتامىن» دەگەن اقىماق قازاقتىڭ سٶزٸن دە ەستٸدٸك. تويتارىس بەرٸپ, قازاق مەكتەبٸ ەتٸپ ساقتاپ قالدىق. بٸراق استانا دا, قازاق بيلٸگٸ دە سول ٸستەن ساباق المادى», – دەيدٸ ا.احمەتجان.
قوعام بەلسەندٸسٸ 2022 جىلى جارييالانعان پرەزيدەنت جولداۋىندا دا قازاق تٸلٸن دە, ورىس تٸلٸن دە جاقسى بٸلەتٸن بالالاردى تەربيەلەۋ قاجەتتٸگٸ باسا ايتىلعانىن العا تارتتى. سونىڭ ەسەرٸنەن بالالاردىڭ 40% تاعى ورىس سىنىبىن تاڭداعان.
«قازٸر استانادا 66 جەكەمەنشٸك مەكتەپ بار. ونىڭ بەسەۋٸ عانا قازاق تٸلٸندە. بٸرٸ – بٸزدٸڭ «QazBilim» ۇلتتىق ليتسەيٸ. 66-نىڭ ٸشٸندەگٸ ەڭ ارزانى دا بٸزدٸڭ مەكتەپ. قىمبات مەكتەپتەردٸڭ بەرٸ ٶزگە تٸلدە. ەڭ قىمباتى جىلىنا 13 ميلليون تەڭگە سۇرايدى, بٸزدٸكٸ سونىڭ – 10%-ى. سونىڭ ٶزٸندە قىمبات دەپ رەنجيدٸ جۇرت. سوندا بٸزدٸڭ تٸل ارزان با?» – دەيدٸ پەداگوگ.
اياتجان احمەتجان مۇنىڭ سەبەبٸن دە جٸپكە تٸزٸپ بەردٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, قوعامدا «ورىس تٸلٸنسٸز نان جوق» دەگەن تٷسٸنٸك قالىپتاسقان. «ورىسشا بٸلمەيتٸن ادام دۇرىس جۇمىسقا تۇرا المايدى, بيزنەس باستاي المايدى, قالادا تۇرا المايدى» دەگەن سيياقتى قاساڭ قاعيدالاردىڭ قابىرعاسى سٶگٸلمەي تۇر.
«بٸزدٸڭ قوعام مٸنەزٸنەن ايىرىلعان. ونى ايىرعان – كەڭەس ٷكٸمەتٸ. سوندىقتان بٸز جەكە ەلەمٸمٸزدە قاتىپتاستىرىپ العان ستەرەوتيپتەرمەن ٶمٸر سٷرەمٸز. ونىڭ ٷستٸنە قابىلداۋ كوميسسييالارى قازاق سىنىبىندا ورىن جوق ەكەنٸن ايتىپ, بالالاردىڭ اتا-اناسىن ورىس سىنىبىنا بەرۋگە ٷگٸتتەيدٸ. بۇل – ساپاسىز جۇمىستىڭ كٶرٸنٸسٸ. قوعامدا قازاق مەكتەپتەرٸندەگٸ بٸلٸم ساپاسى ناشار دەگەن كٶزقاراس تا بار. الايدا, بٷگٸنگٸ قازاق مەكتەپتەرٸنٸڭ بٸلٸم دەڭگەيٸ تٶمەن ەمەس.
قالاي دەسەك تە, مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ جاعدايىن رەتتەۋ كەرەك. تەۋەلسٸزدٸك العانىنا 33 جىل بولعان ەل ٷشٸن مۇنى تالقىلاۋ دا ۇيات. بيلٸكتٸڭ بەتٸ قازاق تٸلٸنە بۇرىلماي, مەكتەپتٸڭ بەتٸ بەرٸ بۇرىلمايدى. سوندىقتان بٸزدٸڭ بيلٸككە دە, باسقامىزعا دا مٸنەز كەرەك, باتىل شەشٸم كەرەك. ەيتپەسە, بۇنىڭ سوڭى نەگە سوعارى قورقىنىشتى!», – دەيدٸ ول.
ايتا كەتەيٸك, اياتجان احمەتجان ۇلتتىق باعىتتاعى مەكتەپ قالىپتاستىرۋدى ماقسات ەتەدٸ.
بٷگٸندە ول قازاقستاننىڭ 8 قالاسىندا «QazBilim» ورتالىعىن ٸسكە قوسقان. بۇل قالالاردا 400-گە جۋىق قىزمەتكەر بار جەنە 400 ادام جۇمىس ٸستەيتٸن كومپانييا قازاق تٸلٸن العا قويادى.
