سولاردىڭ بٸرٸ تالدىقورعان قالاسىنىڭ تۇرعىنى, زەينەتكەر جارىلقاسىن تۇرىسبەكوۆا ٶز وتباسى مەن قالالىق پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ اراسىندا بولعان تٷسٸنبەستٸك جەنە سوعان بايلانىستى مۇعالٸم بالاسىنىڭ جۇمىس ورنىندا پروبلەمالار تۋىنداعانىن جەتكٸزدٸ.
ٶز كەزەگٸندە اماندىق باتالوۆ وبلىستىق پوليتسييا دەپارتامەنتٸ باستىعىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى, پولكوۆنيك جانبولات زيادينگە جاعدايدى انىقتاپ, شەشٸمٸن حابارلاۋدى تاپسىردى. سول سيياقتى وبلىستىق بٸلٸم جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارىنا مۇعالٸمنٸڭ مٷمكٸندٸگٸنشە جۇمىس ورنىن ساقتاۋدى قاراستىرىپ, وعان بارىنشا مورالدىق-پسيحولوگييالىق جەنە مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋ كەرەكتٸگٸن ايتتى.
وبلىس ەكٸمٸ مەملەكەتتٸك تۇرعىن ٷي قورىنان بەرٸلەتٸن ٷيلەر زاڭعا سەيكەس كەزەك رەتٸمەن بەرٸلەتٸنٸن ەسكە سالدى. ال كەزەك رەتٸنٸڭ جىلجۋىن قۋزاۋ ٷشٸن تۇرعىن ٷيلەردٸ كٶپتەپ سالۋ قاراستىرىلماق. مەسەلەن, بيىلعى جىلى كٶپبالالى وتباسىلارعا ارناپ ەكٸ كٶپقاباتتى تۇرعىن ٷي, جالپى سانى 120 پەتەر سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. سول سيياقتى كٶپبالالى وتباسىلارىنا ارنالعان ٷيلەردٸ ەربٸر اۋدان ورتالىقتارىندا دا سالۋ قولعا الىنادى.
وسىنداي شارالار جايلى ايتا كەلە, وبلىس باسشىسى كٶكسۋ اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ ا.ەدٸلگە ە.ەسەنعۇلوۆانىڭ تۇرعىن ٷي مەسەلەسٸن شەشۋگە «كەڭ دالا» شارۋاقوجالىعىنىڭ باسشىسى قاليبەك الپىسباەۆ سيياقتى جەرگٸلٸكتٸ ٸرٸ كەسٸپكەرلەردٸ تارتۋدى تاپسىردى.
رايحان قاپتاعاەۆا مەرەكەلٸك ساياجايىنداعى ٷيٸنٸڭ قۇجاتتارىن بٸراز ۋاقىتتان بەرٸ جاساتا الماي جٷرگەنٸن سٶز ەتتٸ. سول سيياقتى ٷلكەن بالاسىنىڭ كٶزٸنە وپەراتسييا جاساتۋعا كٶمەكتەسۋدٸ جەنە مەكتەپتەگٸ بالالارىن تەگٸن ىستىق تاماقپەن, كيٸم-كەشەكپەن قامتۋداعى قاعازباستىلىقتى ازايتۋدى سۇرادى.
اماندىق باتالوۆتىڭ تاپسىرۋىمەن وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى سىرقاتتى تولىق تەكسەرۋدەن ٶتكٸزٸپ, قاجەت جاعدايدا وپەراتسيياسىنا قولداۋ كٶرسەتەتٸن بولادى.
بۇدان ٶزگە...
وبلىس ەكٸمٸنٸڭ قابىلداۋىنا از قامتىلعان جەنە كٶپبالالى وتباسىلارىنىڭ مٷشەلەرٸنەن جالپى سانى 30-دان استام ادام كٸردٸ. ولار بٸرنەشە ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸ كٶتەردٸ.
سولاردىڭ ٸشٸندە بٸرقاتارىنىڭ مەسەلەسٸ سول مەزەتتە شەشٸمٸن تاپتى. مەسەلەن, 8 بالانىڭ اناسى ايناگٷل توقپانبەتوۆا ٸ.جانسٷگٸروۆ اتىنداعى جمۋ-دا 2-كۋرستا اقىلى بٶلٸمدە وقيتىن بالاسىن تەگٸن وقىتۋعا اۋىستىرۋعا بولا ما دەگەن ساۋالىن قويدى.
«ەسەپتٸ كەزدەسۋٸمدە ايتقان ەدٸم, رەسپۋبليكادا العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ كٶپبالالى جەنە از قامتىلعان وتباسىلارىن قولداۋ ماقساتىندا ەلەۋمەتتٸك كارتا دايىنداپ جاتىرمىز. سونىڭ شەڭبەرٸندە وسىنداي وتباسىلارىنىڭ بالالارىنا ارناپ جوعارى وقۋ ورىندارىندا تەگٸن وقۋمەن قامتۋ ٷشٸن قوسىمشا 100 گرانت بٶلٸپ وتىرمىز. سٸزدٸڭ بالاڭىز سول 100 گرانت يەلەرٸنٸڭ تٸزٸمٸنە كٸرگەن العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولادى», – دەدٸ ا.باتالوۆ.
اتاپ ٶتسەك, انالاردىڭ كٶتەرگەن مەسەلەلەرٸنٸڭ باسىم بٶلٸگٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا بايلانىستى بولدى. سونىڭ ٸشٸندە ەمدەۋگە كۆوتا الۋ, كەپٸلدٸك بەرٸلگەن تەگٸن دەرٸ-دەرمەكپەن دەر كەزٸندە قامتاماسىز ەتۋ, مٷگەدەك بالالاردى وڭالتۋ ورتالىقتارىنا جٸبەرۋ, ۆتەك-تەن ٶتۋدەگٸ تۋىندايتىن قيىندىقتار مەسەلەلەرٸ ايتىلدى.
سونداي-اق جۇمىسپەن قامتۋدى ٷيلەستٸرۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردەگٸ بٶلٸمدەرٸنٸڭ جۇمىسىنا بٸرقاتار سىن ايتىلدى. سالا قىزمەتكەرلەرٸ حالىققا قىزمەت كٶرسەتۋ بارىسىندا دٶرەكٸلٸك كٶرسەتەتٸنٸ, مٷگەدەكتەرگە بەرٸلەتٸن قاجەتتٸ تەحنيكالىق قوزعالىس قۇرالدارىن جەنە گيگيەنالىق قۇرالداردىڭ كەشٸگٸپ بەرٸلەتٸنٸ سٶز بولدى.
اماندىق باتالوۆ وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى مەن جۇمىسپەن قامتۋدى ٷيلەستٸرۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك باعدارلامالار باسشىلارىنا ايتىلعان ەربٸر مەسەلەنٸ جەكە زەردەلەپ, تيٸستٸ شەشٸمدەر قابىلداۋدى تاپسىردى.
وسى كەزدەسۋدە شايقورعان, مەرەكەلٸك, ٷيتاس ساياجايلارىنىڭ تۇرعىندارى دا ٶز مەسەلەلەرٸن جەتكٸزدٸ. جول جٶندەۋ, جىلى ايالدامالار, كامەرالار قويۋ, ارىق جٷيەسٸن جاساۋ, سول سيياقتى شايقورعان باۋ-باقشا قوعامىنىڭ قۇجاتتارىن جاساۋعا, ٷيتاس ساياجايىنىڭ سۋارمالى سۋ جٷرەتٸن جٷيەسٸن جٶندەۋگە كٶمەك سۇرادى.
وبلىس ەكٸمٸ جۋىردا ساياجايلار مەن شەتكٸ تۇرعىن اۋدانداردى ارالاپ, بۇرىنعى بەرٸلگەن تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىن كٶرگەنٸن ايتتى.
سول ارالاۋ كەزٸندە اباتتاندىرۋ, ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ بويىنشا بەرگەن تاپسىرمالارى حاتتاماعا تٷسٸرٸلگەن, قابىلداناتىن شارالاردان حالىق حاباردار بولۋ ٷشٸن حاتتاما وبلىستىق باق-تا جارييالاناتىن بولادى. شەتكٸ ايماقتاردىڭ مەسەلەلەرٸ تۇراقتى باقىلاۋعا الىنىپ, بٸرقاتارى بيىل شەشٸمٸن تاپپاق.
ەلەۋمەتتٸك كارتا ەزٸرلەنٸپ جاتىر
كەزدەسۋ بارىسىندا بٸرنەشە مەرتە كٶتەرٸلگەن تۇرعىن ٷي مەسەلەسٸنە قاتىستى دا وبلىس ەكٸمٸ تولىق تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ.
– مەملەكەتتٸك تۇرعىن ٷي قورىنان بەرٸلەتٸن ٷي تەك كەزەكتەگٸلەرگە جەنە قاتاڭ تٷردە كەزەك رەتٸمەن بەرٸلەتٸنٸن تاعى دا ەستەرٸڭٸزگە سالامىن. حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك ەلجۋاز توپتارىن باسپانامەن قامتۋ كٶلەمٸن ۇلعايتۋ ٷشٸن سالىناتىن تۇرعىن ٷيلەر قۇرىلىسىن كٶبەيتەمٸز.
بۇل رەتتە بٸزگە «نۇرلى جەر» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى ٷلكەن مٷمكٸندٸكتەر بەرەدٸ. بٸز كٶپبالالى جەنە از قامتىلعان وتباسىلارىن قولداۋ ماقساتىندا ەلەۋمەتتٸك كارتا ەزٸرلەپ جاتىرمىز. اتالعان ساناتتاعى وتباسىلارىن قولداۋ ٷشٸن 3 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە قوسىمشا قارجى بٶلٸنەدٸ. ەلەۋمەتتٸك كارتا شەڭبەرٸندە وبلىس ورتالىعىندا كٶپبالالى وتباسىلار ٷشٸن كٶپقاباتتى ەكٸ ٷيدٸڭ جوباسى ەزٸرلەنٸپ جاتىر, سول سيياقتى كوتتەدج قالاشىعىنان دا ٷي بٶلۋ مٷمكٸندٸكتەرٸ قاراستىرىلادى. وسى ساناتتان «7-20-25» باعدارلاماسىنا قاتىساتىندارعا 1 ملن تەڭگەدەن تۇرعىن ٷي سەرتيفيكاتى بەرٸلەدٸ, بٶلٸنەتٸن سومانىڭ جالپى كٶلەمٸ 300 ملن تەڭگە بولادى, – دەدٸ ا.باتالوۆ.
سول سيياقتى تابيعي گازعا جەڭٸلدٸكپەن قوسۋ, 16 مىڭ جەكە تۇرعىن ٷيگە ۋلى گاز داتچيكتەرٸن قايتارىمسىز ورناتۋ قاراستىرىلاتىنىن ايتتى.
جىل سايىن از قامتىلعان جەنە كٶپبالالى وتباسىلارىنىڭ بالالارىنا جوعارى وقۋ ورىندارىنا وقۋعا قوسىمشا 100 گرانت بٶلٸنبەك. از قامتىلعان وتباسىلارىنىڭ بالالارى مەكتەپتە ىستىق تاماقپەن 100% قامتىلادى.
كٶپبالالى انالار ٷشٸن قالالىق قوعامدىق كٶلٸكتە تەگٸن جٷرۋ مەسەلەسٸ شەشٸلگەن. وعان قوسا حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك ەلجۋاز توپتارىنا جاتاتىن وتباسىلارىنان شىققان 31 مىڭ بالانىڭ بالاباقشالاردا تاماعىن سۋبسيدييالاۋ ويلاستىرىلدى, وعان بيۋدجەتتەن 1,2 ملرد تەڭگە بٶلٸنەدٸ. سول سيياقتى اۋدان ورتالىقتارى مەن قالالاردا «بٸر تەرەزە» پرينتسيپٸمەن كٶپبالالى جەنە از قامتىلعان وتباسىلارىنا قىزمەت كٶرسەتەتٸن ورتالىقتار اشىلادى.
سونداي-اق وبلىس ەكٸمٸ ا.باتالوۆ بٷگٸنگٸ ازاماتتاردى قابىلداۋ بارىسىندا ايتىلعان مەسەلەلەردەن ەلەۋمەتتٸك كارتاعا تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋدٸ قاجەت دەپ تاپقانىن ايتتى:
– سٸزدەردٸڭ كٶتەرگەن مەسەلەلەرٸڭٸزدٸ تىڭداي كەلە, ەلەۋمەتتٸك كارتاعا تاعى دا ەكٸ تارماق قوسامىز دەپ ويلاپ وتىرمىن. كٶرسەتٸلەتٸن بارلىق اقىلى مەديتسينالىق قىزمەتتەردٸڭ, سونىڭ ٸشٸندە جەكە كلينيكالارداعى دا قىزمەتتەر كٶپ بالالى انالار مەن ولاردىڭ بالالارىنا مەملەكەتتٸك تاپسىرىس نەگٸزٸندە تەگٸن كٶرسەتٸلۋ شارالارىن قاراستىرۋعا تيٸسپٸز. سول سيياقتى ولاردى دەرٸ-دەرمەكپەن قامتۋ جايىن دا ويلاستىرۋمىز كەرەك.
كەزدەسۋ سوڭىندا وبلىس ەكٸمٸ تۇرعىن ٷي مەسەلەلەرٸمەن جىل باسىندا العاش بولىپ جٷگٸنگەن بٸر توپ انانى قابىلداپ, مەسەلەلەرٸنٸڭ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن شەشٸلۋ بارىسىن تٷسٸندٸرٸپ, ورىنباسارى ا.ابدۋاليەۆ پەن قالا ەكٸمٸ د.شالتاباەۆقا ٸستٸ جٸتٸ باقىلاۋعا الۋ تۋرالى ناقتى تاپسىرمالار بەردٸ.
