[caption id="attachment_9194" align="alignright" width="241"]
تەۋەلسٸز قازاقستان قوعامى ٶتكەن عاسىردىڭ سوڭعى ون جىلدىعىندا ايرىقشا وقيعالارعا تولى بولدى. ەگەمەندٸك العان سوڭ, جەكەشەلەندٸرۋ, نارىقتىق ەكونوميكا, سٶز بوستاندىعى مەن دەموكراتييا ۇعىمدارى سانامىزعا ەنٸپ, بيلٸكتٸڭ ەر سالاداعى شەشٸمدەرٸ كٷننەن كٷنگە ٶزگەرٸپ جاتتى. قوعامدىق فورماتسييانى مەڭگەرۋ, تٷسٸنۋ قاراپايىم حالىققا دا, بيلٸك ٶكٸلدەرٸنە دە وڭايعا تٷسپەگەنٸ انىق. حالىق ساۋدا جاعالاپ, اش ٶزەكتەرٸنە تامعان ازعانتاي نەردٸ تالعاجۋ ەتٸپ جٷرسە دە, ەرتەڭگٸ شۇعىلالى كٷنگە ٷمٸتپەن قارادى. ەسٸرەسە, بيلٸك باسىنا كەلگەن جاس كادرلاردان كٶز الماي, ولاردىڭ ەر سالاداعى جەمٸستٸ ەڭبەكتەرٸنە دەن ريزا بولىسىپ جاتتى. وراز جاندوسوۆ, التىنبەك سەرسەنبايۇلى, يمانعالي تاسماعامبەتوۆ, ٶمٸرزاق شٶكەەۆ, مارات تەجين, بولات ەبٸلوۆ, مۇحتار ەبليازوۆ, عالىمجان جاقييانوۆ باستاعان توپتىڭ ەڭبەگٸنە, جان-جاقتىلى بٸلٸمٸنە سەنگەندەر كٶپ بولدى. مٸنە, وسى توپتىڭ ٸشٸندە نەبارى 29 جاسىندا مينيستر بولعان التىنبەكتٸڭ مىسى دا, سۇسى دا بٶلەك-تۇعىن. بٸزدٸڭ سٶز ەتپەگٸمٸز التىنبەك سەرسەنبايۇلىنىڭ قازاسىنان كەيٸن قازاق بيلٸگٸنٸڭ بۇل وقيعادان قانشالىقتى ساباق العانى, نەنٸ تٷيگەنٸ, قاي باعىتتا ەرەكەت ەتكەنٸ تۋرالى بولىپ وتىر.
[caption id="attachment_9195" align="alignleft" width="145"]
التىنبەك سەرسەنبايۇلى اقپاراتتىق سالانىڭ دامۋىنا زور ٷلەس قوسقان تۇلعانىڭ بٸرٸ. ول قازاقستاننىڭ باسپا جەنە اقپارات سالاسىن ونشاقتى جىل بويى باسقارىپ, سٶز بوستاندىعىنىڭ قالىپتاسۋىنا ەڭبەك ەتتٸ. ول كەزدەرٸ گازەت پەن تەلەارنالار ەركٸن حابار تاراتۋعا قۇلشىنا كٸرٸسەتٸن دەيدٸ ساراپشىلار. التىنبەك سەرسەنبايۇلى بٸر سۇحباتىندا پٸكٸر بٸلدٸرۋدٸڭ ەركٸندٸگٸ ازدا بولسا بار ەكەندٸگٸن بىلاي دەپ تۇجىرىپتى. «وي-پٸكٸر ايتۋعا مٷمكٸندٸك بار. راس, شەكتەۋلٸ. ول سول شەكتەۋلٸلٸگٸمەن دە قۇندى. مەسەلەن, تىڭ وي-پٸكٸردٸ ايتا الاتىن ازاماتتاردى دا, ونى جەتكٸزە بٸلەتٸن اقپارات قۇرالدارىن دا حالىق قۇرمەتتەيدٸ جەنە سولارعا ٷيٸرسەك بولادى».
ۇلتتىڭ تاڭداۋى, سارالانۋى جٷرەتٸندەي كٶرٸنەدٸ. ەندٸ تاعى بٸر جاڭا تولقىن, مازمۇنى دا, فورماتى دا ٶزگەشە, بٸلٸمدٸ, بٸلٸكتٸ تولقىن ساياساتقا ارالاسۋى بەك مٷمكٸن. باياعىدا بٸر اعامىز بٸزگە بٸر التىنبەك ەمەس, مىڭداعان التىنبەك كەرەك دەپ ەدٸ.
ساياساتتانۋشى ايدوس سارىم التىنبەك سەرسەنباەۆ اقپاراتتىق سالانى باسقارعان كەزدەرٸ بۇل سالادا سابىرلىلىق پەن سەليقالىق, سالقىنقاندىلىق قالىپتاسقانىن ايتادى.
– قازٸر اقپارات سالاسىنا 40 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە قارجى جۇمسالسا, التىنبەكتٸڭ كەزٸندە 180-190 ملن تەڭگەدەن اسپايتىن. بٸراق اقپاراتتىق بٸرلٸك, جاراسىمدىلىق بار ەدٸ. ەگەر ول كٸسٸ تٸرٸ بولىپ, بٷگٸنگٸ كٷنٸ دە اقپارات سالاسىن باسقارىپ تۇرعان بولسا, ەڭ الدىمەن ٸشتەگٸ سەپاراتيستٸك پيعىلداردى انىقتاپ, الدىن الۋعا كٷش سالار ەدٸ. ەركٸن باسپاسٶز بولعان جەردە, قوعامداعى تٷرلٸ توپتار مەدەنيەتتٸ پٸكٸر الماسۋدى ٷيرەنەدٸ. بٸزدە سول ەندٸ قالىپتاسىپ كەلە جاتقان بولاتىن, – دەيدٸ ايدوس سارىم.
[caption id="attachment_9196" align="alignright" width="136"]
التىنبەك سەرسەنباەۆ بيلٸكتە دە, وپپوزيتسييادا دا ٶتە بەدەلدٸ بولعانىن ايتقان ساياساتتانۋشى «بٷگٸن سونداي ىقپالدى تۇلعالار نەگە از?» دەگەن سۇراققا:
– نەمٸستٸڭ بٸر ەيگٸلٸ جازۋشىسى قوعام تەك بٸر ادامعا قاراپ, سونىڭ عانا سٶزٸنە سەنسە, سوعان عانا ارقا سٷيەسە, ونداي حالىقتى دٷرەلەۋ كەرەك دەگەن. سوندىقتان بٷگٸن بەدەلدٸ تۇلعا جوق ەكەن دەپ تٷڭٸلۋگە بولمايدى. 1994-95 جىلدارى قازاقستاندا نارىقتىق جٷيە ەنٸپ, اۋىر جاعداي قالىپتاسقان ەدٸ. سول كەزدە بيلٸككە كەلگەن تولقىن مىقتى بولدى. ەلٸ دە بيلٸكتە سولاردىڭ كٶبٸ وتىر. بٸزدٸڭشە, سول سيتۋاتسييا تاعى قايتالاناتىن سيياقتى. ۇلتتىڭ تاڭداۋى, سارالانۋى جٷرەتٸندەي كٶرٸنەدٸ. ەندٸ تاعى بٸر جاڭا تولقىن, مازمۇنى دا, فورماتى دا ٶزگەشە, بٸلٸمدٸ, بٸلٸكتٸ تولقىن ساياساتقا ارالاسۋى بەك مٷمكٸن. باياعىدا بٸر اعامىز بٸزگە بٸر التىنبەك ەمەس, مىڭداعان التىنبەكتەر كەرەك دەپ ەدٸ. مەنٸڭشە, بٸزگە ميلليونداعان التىنبەكتەر كەرەك, – دەگەن پٸكٸرٸن بٸلدٸردٸ.
التەكەڭ دە كەزٸندە بيلٸك ساپىندا بولدى, ونىڭ بيٸگٸندە جٷرٸپ, شىن نيەتٸمەن پرەزيدەنتكە قىزمەت ەتتٸ. ول دا تاريحي فاكت
ال ساياساتكەر ەمٸرجان قوسانوۆ قانداي سالادا بولسا دا بەلگٸلٸ بٸر تۇلعالاردى ابسوليۋتتٸك دەڭگەيگە كٶتەرۋگە قارسى ەكەنٸن ايتادى. «التەكەڭ دە كەزٸندە بيلٸك ساپىندا بولدى, ونىڭ بيٸگٸندە جٷرٸپ, شىن نيەتٸمەن پرەزيدەنتكە قىزمەت ەتتٸ. ول دا تاريحي فاكت», – دەپ پٸكٸر بٸلدٸرگەن ساياساتكەر, الايدا اقپارات سالاسىنا سٸڭٸرگەن ەڭبەگٸن جوعارى باعالايتىنىن جەتكٸزدٸ.
– بٸراق باسقا مينيسترلەردەن ونىڭ بٸر ايىرماشىلىعى بولدى. وپپوزيتسيياعا كەتپەي تۇرىپ, ول جۋرناليستەر قاۋىمىنىڭ قامىن ويلادى, سٶز بوستاندىعىنا ٷلەس قوستى. قازٸر بولسا, سٶز بوستاندىعى, ونى جوقتايتىن مينيستر تٷگٸلٸ, لاۋازىم يەلەرٸ قالمادى. قانشاما باق جابىلىپ جاتىر, قانشاما جۋرناليست ٶزٸنٸڭ كەسٸبي مٸندەتٸن اتقارعانى ٷشٸن سوتتالىپ, ۇرىلىپ-سوعىلىپ, اشتىق جارييالاپ جاتىر. ولاردىڭ مۇڭىن مۇڭداپ, ساناساتىن ەشقانادي شەنەۋنٸك جوق, – دەيدٸ ەمٸرجان قوسانوۆ.
التىنبەكتٸڭ قازاسىنان بيلٸك ساباق العان جوق, ساباق الۋى دا مٷمكٸن ەمەس. كەرٸسٸنشە, التىنبەك پەن ونىڭ ەكٸ جولداسىن ايۋاندىقپەن ٶلتٸرگەلٸ بەرٸ بيلٸك بۇرىنعىسىنان بەتەر كەرٸ كەتٸپ بارادى.
[caption id="attachment_9197" align="alignleft" width="160"]
قازاق بيلٸگٸ التىنبەك سەرسەنبايۇلىنىڭ قازاسىنان ەشقانداي ساباق الماعانىن ايتقان ساياساتكەر, قوعام بەلسەندٸسٸ جاسارال قۋانىشەلين بيلٸك جٷيەسٸندە ٶزٸنە قارسى شىققاننىڭ بەرٸن قۋدالاۋ كٷشەيگەنٸن جەتكٸزدٸ.
– التىنبەكتٸڭ قازاسىنان بيلٸك ساباق العان جوق, ساباق الۋى دا مٷمكٸن ەمەس. كەرٸسٸنشە, التىنبەك پەن ونىڭ ەكٸ جولداسىن ايۋاندىقپەن ٶلتٸرگەلٸ بەرٸ بيلٸك بۇرىنعىسىنان بەتەر كەرٸ كەتٸپ بارادى. جەكە باسقا تابىنۋ قالىپتى جاعدايعا اينالدى. مۇنى راستايتىن مىسالدار قاجەت بولسا, ولار باستان اسادى. سوندىقتان, ەرينە, مۇنداي جاعدايدا سٶز بوستاندىعى جٶنٸندە ەڭگٸمە قوزعاۋدىڭ ٶزٸ ەشەيٸن بەكەرشٸلٸك, – دەپ ٶز ويىن ورتاعا سالدى. ول, سونداي-اق, دەل بٷگٸنگٸ كٷنٸ بيلٸكتٸڭ ٶزگەرە قويۋى, دەموكراتييالىق قۇندىلىقتارعا ورىن بەرۋٸ نەعايبىل ەكەنٸن دە سٶز ەتتٸ.
