الماتى ەكٸمٸ ەربولات دوساەۆ ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ (قازۇۋ) بازاسىندا جوعارى تەحنولوگييالىق جوبالار مەن ستارتاپتاردى دامىتۋعا ارنالعان «Farabi Hub» جاڭا عيماراتىندا ٶتكەن «عىلىم, بيزنەس جەنە ٶندٸرٸس ينتەگراتسيياسى» فورۋمىنا قاتىستى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
فورۋم الاڭىندا بٸرلەسكەن يننوۆاتسييالىق جوبالارعا مٷددەلٸ بيزنەس, عىلىم جەنە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ جينالدى. فورۋم باستالار الدىندا قالا باسشىسى ەربولات دوساەۆ پەن قازۇۋ باسقارما تٶراعاسى – رەكتورى جانسەيٸت تٷيمەباەۆ «Farabi Hub» يننوۆاتسييالىق ٶنٸمدەر مەن جوعارى تەحنولوگييالىق جوبالار ورتالىعىن ارالاپ, الدىڭعى قاتارلى ەزٸرلەمەلەرمەن تانىستى. ولاردىڭ قاتارىندا قاشىقتان زوندتاۋ, روبوتوتەحنيكا, سۋپەركومپيۋتەرلٸك تەحنولوگييا, بيوتەحنولوگييا جەنە نانوتەحنولوگييا بار.
پلەنارلىق سەسسييادا سٶز سٶيلەگەن ەربولات دوساەۆ عىلىم مەن يننوۆاتسييانى ٸلگەرٸلەتۋ – مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياساتىنىڭ باستى باسىمدىعىنىڭ بٸرٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ يدەيالارىن جٷزەگە اسىرۋدا الماتىعا ەرەكشە مەن بەرٸلگەن. قالا – ەلٸمٸزدٸڭ عىلىمي جەنە بٸلٸم بەرۋ ورتالىعى. مۇندا قازاقستانداعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ٷشتەن بٸرٸ ورنالاسقان, 280 مىڭنان استام ستۋدەنت بٸلٸم الۋدا, 130-دان استام عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى جۇمىس ٸستەيدٸ. بۇل ەلٸمٸزدەگٸ بارلىق عىلىمي ۇيىمداردىڭ ٷشتەن بٸرٸ», – دەدٸ ەربولات دوساەۆ.
سوڭعى ٷش جىلدا عزتكج شىعىندارى ەكٸ ەسەدەن استام ٶسٸپ, 2022 جىلعى 47 ميلليارد تەڭگەدەن 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 95 ميلليارد تەڭگەگە جەتتٸ.
بۇعان قوسا, 2024 جىلدىڭ قىركٷيەك ايىندا مەگاپوليستە عىلىم جەنە تەحنولوگييالار كەڭەسٸ قۇرىلدى. بۇل كەڭەس عالىمدار, بيزنەس جەنە مەملەكەت اراسىنداعى ديالوگ الاڭى. باستى ماقساتى – تەحنولوگييالاردى ناقتى سەكتورعا ەنگٸزۋ مەسەلەسٸن شەشۋ.
قالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, الماتىنىڭ دامۋ باعدارلاماسى عىلىم جەتٸستٸكتەرٸ مەن تەحنولوگييا ترانسفەرتٸن بەلسەندٸ پايدالانۋعا نەگٸزدەلگەن.
«بٸزدە زەرتتەۋلەردٸ قارجىلاندىرۋعا جەنە تەحنولوگييالاردى قالا ٶمٸرٸنە ەنگٸزۋگە قاجەتتٸ قۇرالدار مەن مٷمكٸندٸكتەر بار. ەگەر جەتكٸلٸكتٸ جوبا ۇسىنىلسا, بيىل بٸز قالا دامۋىنىڭ جەتٸ نەگٸزگٸ باعىتىنا سەيكەس تٷرلٸ جوبالارعا 10 ميلليارد تەڭگەگە دەيٸن بٶلۋگە دايىنبىز», – دەدٸ ەربولات دوساەۆ.
ول تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكتتٸڭ جاھاندىق ەكونوميكالىق دامۋداعى ماڭىزدىلىعى ارتىپ كەلە جاتقانىن ەسكە سالدى.
الماتى قالاسى تسيفرلاندىرۋ باسقارماسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مەگاپوليس قازاقستاننىڭ IT-سەكتورىنىڭ كٶشباسشىسى بولىپ قالا بەرەدٸ. بۇل سالاداعى قىزمەتتەردٸڭ 52%-ىن الماتى قامتاماسىز ەتكەن. ٶتكەن جىلى قازاقستانداعى IT-نارىقتىڭ جالپى كٶلەمٸ شامامەن 3 ترلن تەڭگە بولسا, ونىڭ 1,6 ترلن تەڭگەسٸ الماتىعا تيەسٸلٸ.
ٶز كەزەگٸندە, قازۇۋ رەكتورى جانسەيٸت تٷيمەباەۆ قازاقستان جوو-لارى اراسىندا ەڭ ٸرٸ تەحنوپارك, يننوۆاتسييالىق پارك جەنە جاساندى ينتەللەكت ورتالىعىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ.
«قازۇۋ الماتىنىڭ يننوۆاتسييالىق ەكوجٷيەسٸنە كٸرٸگۋگە جەنە عىلىمي ەزٸرلەمەلەردٸ كوممەرتسييالاندىرۋعا زور مٷمكٸندٸكتەرگە يە», – دەدٸ ول.
جالپى, فورۋم قاتىسۋشىلارى عىلىم, بيزنەس جەنە ٶندٸرٸس ينتەگراتسيياسىن دامىتۋ بويىنشا ۇسىنىس پەن يدەياسىن ورتاعا سالدى.
