الماتىداعى اقجار شاعىن اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى اۋىز سۋدىڭ ٷزدٸكسٸز بەرٸلۋٸنە قولجەتكٸزە الادى

الماتىداعى اقجار شاعىن اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى اۋىز سۋدىڭ ٷزدٸكسٸز بەرٸلۋٸنە قولجەتكٸزە الادى
الماتى وبلىسى جەرلەرٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸ الماتىداعى ناۋرىزباي اۋدانىنا قوسىلعان سەتتەن باستاپ 2014 جىلى بٸرنەشە جەلٸلەردٸڭ توزۋى 80 پايىزدى قۇرادى. ەسكٸ جەلٸلەردەگٸ جيٸ اپاتتار سۋمەن جابدىقتاۋدىڭ ٷزٸلۋٸنە ەكەلدٸ.

بيىلعى جىلى ماگيسترالدىق سۋ قۇبىرى جەنە كەرٸز جەلٸلەرٸن سالۋ باعدارلاماسى اياسىندا ديامەترٸ 400 مم سۋ قۇبىرى سالىندى. جوبادا بارلىعى 28,8 كم ينجەنەرلٸك جەلٸلەر سالۋ كٶزدەلگەن, ولار بويىنشا جۇمىستار اياقتالۋعا جاقىن.

الماتى ەكٸمدٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, اعىمداعى جىلدىڭ 31 شٸلدەسٸندە جالپى ۇزىندىعى 3,4 كم جاڭا قۇبىرلاردى سىعىمداۋ جٷرگٸزٸلدٸ, سۋ قۇبىرىنىڭ جاڭا تارماعى مەن سورعى ستانتسيياسى كەلەسٸ كٷنٸ جۇمىس ٸستەي باستايدى. نەتيجەسٸندە-ناۋرىزباي اۋدانىنىڭ 22 مىڭنان استام تۇرعىنى تازا اۋىز سۋعا قولجەتكٸزە الادى.

«اقجار» شاعىن اۋدان تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋگە  ناۋرىزباي اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ نەزيرا توعىزباەۆا كەلدٸ, ول وسى شاعىن اۋدانداعى سۋمەن جابدىقتاۋ جاعدايىنا تٷسٸنٸكتەمە بەردٸ.



– قازٸرگٸ ۋاقىتتا اۋدان حالقىنىڭ 30%-ى ورتالىق سۋمەن قامتاماسىز ەتٸلگەن (قالقامان جەنە التىن-الاش ش/ا – 100%). قاراعايلى, اقجار, تاۋسامالى, تاستىبۇلاق, شۇعىلا, تاۋجولى سيياقتى شاعىن اۋداندارىندا جازعى كەزەڭدە سۋمەن جابدىقتاۋدا شەكتەۋ پروبلەمالارى بار. بۇل مەسەلە جىل سايىن سەۋٸردەن قازانعا دەيٸن ٶتكٸر تۇرادى. مەسەلەن, قازٸرگٸ ۋاقىتتا كاسكادتى ەدٸسپەن سۋ بەرۋدٸڭ ٸسكە قوسۋ-رەتتەۋ پروتسەسٸ جٷرگٸزٸلۋدە. تۇرعىن ٷيلەردٸ سالىنعان سۋ قۇبىرىنا سەگمەنتتٸك قوسۋمەن قاتار, ونى مەگاپوليستٸ سۋمەن جابدىقتاۋدىڭ تەحنولوگييالىق تٸزبەگٸنە قوسۋ جۇمىستارى اياقتالۋدا, – دەدٸ ەكٸم.

ونىڭ ايتۋىنشا, ناۋرىزباي اۋدانىندا قالالىق ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ٷشٸن 130 شاقىرىم سۋ قۇبىرى جەنە 65 شاقىرىم كەرٸز جەلٸلەرٸ سالىندى.



– اعىمداعى جىلى قارعالى ٶزەنٸندە جاڭا سٷزگٸ ستانتسيياسىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى. ال 2025 جىلعا دەيٸن اقساي ٶزەنٸندە وسىنداي سٷزگٸ ستانتسيياسىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ جوسپارلانۋدا. مۇنىڭ بەرٸ ناۋرىزباي اۋدانىنىڭ 150 مىڭ تۇرعىنىن سۋمەن تۇراقتى قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, – دەپ اتاپ ٶتتٸ ناۋرىزباي اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ نەزيرا توعىزباەۆا.

گٷلزادا رايسوۆا اقجار شاعىن اۋدانىندا 20 جىلدان استام تۇرادى.

– وسى جىلدار ٸشٸندە جازعى كەزەڭدە بٸزدە سۋ بولمادى-ەكٸمدٸك قامتاماسىز ەتكەن تاسىمال سۋدى پايدالاندىق, – دەدٸ ەيەل. – «كازاقستروي» بيىل جۇمىس ٸستەي باستادى, جاقىن ارادا ابونەنتتەردٸڭ بٸر بٶلٸگٸن سۋمەن جابدىقتاۋعا قوسۋعا ۋەدە بەردٸ. ولار شاعىن اۋداننىڭ قالعان تۇرعىندارى جاڭا سٷزگٸ ستانتسيياسى سالىنعانعا دەيٸن 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن قوسىلاتىنىن ايتتى. ەرينە, الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ ەربولات دوساەۆقا بٸزدٸڭ كٶپجىلدىق پروبلەمامىزعا نازار اۋدارعانى ٷشٸن العىس ايتقىم كەلەدٸ. جاڭا ماگيسترالدىق جەلٸلەر بٸزدٸ جىل بويى سۋمەن سۋمەن قامتاماسىز ەتەدٸ دەپ ٷمٸتتەنەمٸز, – دەدٸ ول.



تاعى بٸر تۇرعىن باقىتگٷل دارمەشوۆا اقجار شاعىن اۋدانىندا 30 جىل تۇرادى. ونىڭ ايتۋىنشا, وسى جىلدار ٸشٸندە سۋدىڭ شەكتەلۋٸ سەۋٸردەن قازانعا دەيٸن سوزىلادى. جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار اۋىز سۋ تاپشىلىعى مەسەلەسٸ تامىز ايىندا شەشٸلەدٸ دەپ ٷمٸتتەنەدٸ.

ەكٸمدٸكتە اتاپ ٶتكەندەي, قازٸرگٸ ۋاقىتتا ناۋرىزباي اۋدانىنىڭ ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ بويىنشا جۇمىستار جالعاسۋدا.

مەسەلەن, بٷگٸندە 130 كم سۋ قۇبىرى جەنە 65 كم كەرٸز جەلٸلەرٸ سالىندى. اعىمداعى جىلى قارعالى ٶزەنٸندە جاڭا سٷزگٸ ستانتسيياسىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى.

2025 جىلعا دەيٸن اقساي ٶزەنٸندە وسىنداي سٷزگٸ ستانتسيياسىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ جوسپارلانۋدا. بۇل شارالار ناۋرىزباي اۋدانىنىڭ 150 مىڭ تۇرعىنىن سۋمەن تۇراقتى قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.