الماتى وبلىسىندا تۋبەركۋلەزگە قارسى ۆاكتسيناتسييالاۋ ۋاقىتشا توقتاتىلدى
ناقتىلاپ ايتساق, ٶندٸرۋشٸ كومپانييانىڭ بيىل شىعارعان 90 مىڭ ۆاكتسيناسىنىڭ ٷش قۇتىسىنىڭ ٸشٸنەن قاقپاقتىڭ سىنىعى شىققان. ايتۋلارىنشا, ەلٸمٸزدٸڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرٸ جاپونييالىق ەكپەدەن باس تارتىپ وتىر. ونىڭ ورنىنا ٷندٸستاننان «SERUM» اتتى ەكپە ەكەلٸنگەن. الايدا ونى قازاقستانعا جەتكٸزگەنشە 2-3 اي ۋاقىت كەتەدٸ, سونىڭ سالدارىنان ەلٸمٸزدە جاڭا تۋعان نەرەستەلەر مەن 7 جاسقا دەيٸنگٸ بالالارعا ۆاكتسينا ەگۋ توقتاتىلدى.
– الماتى وبلىسىندا جىل سايىن تۋبەركۋلەزگە قارسى 40 مىڭنان استام جاڭا تۋعان نەرەستە جەنە 26 مىڭنان استام 6-7 جاستاعى بالالار ۆاكتسيناتسييالانادى. ٶتكەن كەزەڭدە وبلىستا 20 مىڭنان استام بالا ەگٸلدٸ, ولاردىڭ ٸشٸندە يممۋنداۋدان كەيٸنگٸ قولايسىز كٶرٸنٸستەردٸڭ كٷردەلٸ جاعدايلارى تٸركەلگەن جوق, – دەپ اتاپ ٶتتٸ الماتى وبلىسىنىڭ تاۋارلار مەن كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ ساپاسى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن باقىلاۋ دەپارتامەنتٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اسحات سەكەنۇلى.
بالالار جاسى ينفەكتسييالىق اۋرۋلار ٷشٸن ەڭ وسال بولىپ سانالادى. بۇل جەتكٸلٸكسٸز جەتٸلۋٸنە جەنە اعزانىڭ جالپى تٶزٸمدٸلٸگٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنە بايلانىستى. ۆاكتسيناتسييا اعزادا ارنايى انتيدەنەلەردٸڭ تٷزٸلۋٸ ماقساتىندا جٷرگٸزٸلەدٸ, وسىلايشا كٶكجٶتەل, سٸرەسپە, ديفتەرييا, تۋبەركۋلەز, پوليوميەليت, قىزىلشا, قىزامىق, پاروتيت سيياقتى اۋرۋلارعا اعزانىڭ قورعانىش قىزمەتٸن (يممۋنيتەت) كٷشەيتەدٸ.
– بالالارىنا ەكپە جاساتۋدان باس تارتقانداردىڭ كٶبٸسٸ دٸني كٶزقاراستاعى ادامدار. ەرينە, بۇل باعىتتا وبلىس تٶڭٸرەگٸندە ٷلكەن جۇمىستار جاسالىپ, ارنايى كەزدەسۋلەر ٶتكٸزٸلٸپ جاتىر. ۆاكتسينا الماعان بالالار اراسىندا جۇقپالى اۋرۋ تٷرلەرٸن جۇقتىرعاندارى دا بار. بالالارىنىڭ اۋرۋ جۇقتىرعانىن بٸلگەننەن كەيٸن عانا اتا-انالار ەكپە جاساتۋ جٶنٸندە ويلاپ, ٶكٸنەدٸ, – دەيدٸ اسحات سەكەنۇلى.
بٷكٸل ەلەمدە يممۋندىق-پروفيلاكتيكا ينفەكتسييالارعا قارسى كٷرەسۋدە ەڭ تيٸمدٸ, ٷنەمدٸ جەنە قولجەتٸمدٸ بولىپ تانىلعان. قازاقستاندا 19 ينفەكتسييالىق اۋرۋعا قارسى ۆاكتسيناتسييالاۋ جٷرگٸزٸلەدٸ. بالالاردى يممۋنداۋ ٷشٸن دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ساپالى ۆاكتسينالار ساتىپ الىنادى ەكەن.
تۋبەركۋلەزگە قارسى ۆاكتسيناتسييالاۋ بالالاردىڭ اراسىندا تۋبەركۋلەز مەنينگيتٸ جەنە ديسسەميرلەنگەن تۋبەركۋلەز سيياقتى تۋبەركۋلەزدٸڭ اۋىر جاعدايلارىنىڭ دامۋىنا جول بەرمەۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ.
سوڭعى 10 جىلدىڭ ٸشٸندە تۋبەركۋلەزبەن سىرقاتتانۋشىلىق 1,7 ەسەگە (100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 2008 جىلعى 77,69-دان 2018 جىلعى 44,73-كە دەيٸن) تٶمەندەدٸ, ٶلٸم 4,3 ەسەگە (100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 2008 جىلعى 5,6-دان 2018 جىلعى 1,3-كە دەيٸن) تٶمەندەدٸ.
بۇل دەرەكتەر بالالاردى ۆاكتسيناتسييالاۋدى قوسا العاندا تۋبەركۋلەز بويىنشا ەپيدەميولوگييالىق جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ بويىنشا جٷرگٸزٸلٸپ وتىرعان شارالاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن راستايدى.
ب. جۇمانبەكوۆا