– جاڭا وقۋ جىلىندا اباي ۋنيۆەرسيتەتٸندە وقىتۋ قانداي فورماتتا ۇيىمداستىرىلادى?
– قازٸرگٸ تاڭدا اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دا جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق باستالدى. ٶكٸنٸشكە وراي, ەلٸمٸزدە جالعاسىپ جاتقان كوروناۆيرۋستىق پاندەمييا بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ بيىلعى قىزمەتٸنە دە كەيبٸر تٷزەتۋلەر ەنگٸزدٸ. بٸراق كارانتين رەجيمٸ جاعدايىندا بٸراز تەجٸريبە الىپ, قازٸرگٸ جاعدايدى قاداعالاپ, بٸز دەستٷرلٸ فورمانى تاڭداعانىمىزبەن, كەز-كەلگەن وقۋ فورماتىندا وقۋعا دايىنبىز دەپ سانايمىن: پەداگوگيكا - بۇل قوعامدىق-ەلەۋمەتتٸك باعىتتاعى ماماندىق.
قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ بەكٸتٸلگەن نۇسقاۋلىعىنا سەيكەس ەربٸر وقۋ ورنى ٶزٸنٸڭ اكادەمييالىق ساياساتى مەن جاعدايىنا قاراي ارالاس وقىتۋ فورماتىن قولدانا الاتىندىعىن ەسكەرە وتىرىپ, بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەت 2021-2022 وقۋ جىلىندا blended learning (ارالاس وقىتۋ) فورماتىندا ٶتكٸزۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى.
دەرٸستەر ونلاين-فورماتتا, ال سەمينارلار, پراكتيكالار, زەرتحانالىق جەنە دەنە شىنىقتىرۋ ساباقتارى - وفلاين ٶتەدٸ. وقۋ بارىسىندا سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق رەجيمنٸڭ بارلىق تالاپتارى قاتاڭ ساقتالادى.
باكالاۆرياتتىڭ بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارى بويىنشا وقيتىن 1-2 كۋرس ستۋدەنتتەرٸ وقۋىن 6 قىركٷيەكتەن, 3-4-5 كۋرس ستۋدەنتتەرٸ 1 قىركٷيەكتەن باستايدى. 4-كۋرس ستۋدەنتتەرٸ ٷشٸن پەداگوگيكالىق (ٶندٸرٸستٸك) پراكتيكا دەستٷرلٸ تٷردە 2021 جىلدىڭ 16 قىركٷيەگٸنەن 2022 جىلدىڭ 30 سەۋٸرٸنە دەيٸن ٶتكٸزٸلەدٸ.
ماگيستراتۋرا جەنە PhD دوكتورانتۋرا بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارى بويىنشا بٸلٸم الۋشىلار 6 قىركٷيەكتەن باستاپ ارالاس فورماتتا وقيتىن بولادى, وندا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسى مەن پراكتيكا وفلاين, قالعان ساباقتار - ونلاين ٶتەدٸ.
– ستۋدەنتتەر ۆاكتسينا الۋعا مٸندەتتٸ مە? ۆاكتسيناتسييالانباعان ستۋدەنتتەر قالاي وقيدى?
– كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسييانىڭ تارالۋىن توقتاتۋدىڭ جالعىز جولى – ۆاكتسيناتسييا الۋ. سوندىقتان ەربٸر ادام بۇل جاعدايعا سانالى تٷردە جەنە ٶزٸنٸڭ دەنساۋلىعى مەن اينالاسىنداعى ادامداردىڭ دەنساۋلىعىنا ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋى كەرەك.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ الەكسەي تسوي ٷكٸمەت وتىرىسىندا وقۋ ورىندارىن دەستٷرلٸ وقىتۋ فورماتىنا كٶشٸرۋ كەزٸندە پەداگوگتار مەن قىزمەتكەرلەردٸ, جاتاقحانالار مەن اسحانالار قىزمەتكەرلەرٸن, 18 جاستان اسقان ستۋدەنتتەردٸ 100 پايىز ۆاكتسيناتسييالاۋمەن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتكەن بولاتىن. ۆاكتسيناتسييا - بٸزدٸڭ باستى نازارىمىزدا.
اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸ 2021 جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنەن 25 تامىزىنا دەيٸن covid-19 ۆاكتسيناسىنىڭ بٸرٸنشٸ كومپونەنتٸن العان بٸلٸم الۋشىلار اراسىندا بٸرقاتار ۇتىس ويىندارىن ٶتكٸزدٸ. تٷرلٸ جٷلدەلەر, سونىڭ ٸشٸندە اقشالاي جٷلدەلەر ويناتىلدى. مىسالى, وسى ۇتىس ويىندارىنىڭ العاشقى جەڭٸمپازدارى اتانعان ستۋدەنتتەر قاپشاعايداعى «ۇستاز» دەمالىس ورنىنا ٷش كٷندٸك دەمالىسقا (2021 جىلى 22-24 شٸلدەدە) جولداما الدى.
جەڭٸمپازداردى انىقتاۋ https://randomus.ru/list كەزدەيسوق ساندار گەنەراتورى ەدٸسٸ ارقىلى جٷرگٸزٸلٸپ, نەتيجەسٸندە COVID–19-عا قارسى ەكپە الىپ, جەڭٸمپاز اتانعان 50 ستۋدەنت قاپشاعايداعى دەمالىس ورنىنا جولداما, 60 ستۋدەنت اعىلشىن كۋرسىنا تەگٸن سەرتيفيكات جەنە 100 ستۋدەنت بٸر جىلدىق وقۋ اقىسىنا 5% جەڭٸلدٸككە يە بولدى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرٸنٸڭ 70%-عا جەنە پروفەسسور-وقىتۋشىلىق قۇرامىنىڭ 80%-عا جۋىعى ۆاكتسيناتسييانىڭ قاجەتتٸ دوزاسىن الدى. بٸزدٸڭ ماقساتىمىز-جاقىن كٷندەرٸ 100 پايىزدىق كٶرسەتكٸشكە جەتۋ. ۆاكتسيناتسييا - بۇل كوروناۆيرۋسپەن كٷرەسۋدٸڭ ەڭ تيٸمدٸ قۇرالى ەكەنٸن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ.
– اباي ۋنيۆەرسيتەتٸندە ستۋدەنتتەردٸ جاتاقحاناداعى ورىندارمەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ قالاي شەشٸلۋدە?
– بيىل بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتكە 2021 جىلعى 26 تامىزداعى جاعداي بويىنشا 6348 ادام قابىلداندى, ونىڭ ٸشٸندە باكالاۆريات بويىنشا – 5573, ماگيستراتۋرا بويىنشا – 775 ادام. اباي اتىنداعى قازۇپۋ-عا وقۋعا تٷسكەن ستۋدەنتتەر سانى ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ارتتى. سونىمەن قاتار, اقىلى بٶلٸمگە قابىلداۋ جالعاسۋدا. ٶكٸنٸشكە وراي, ۋنيۆەرسيتەت بالانسىندا بارلىعى بەس جاتاقحانا بولعاندىقتان, بارلىق بٸلٸم الۋشىلاردى جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتۋ مٷمكٸن ەمەس.
بٸرٸنشٸ كۋرس ستۋدەنتتەرٸنٸڭ جاتاقحانالاردان ورىن الۋ مٷمكٸندٸگٸ جوعارى. بۇل پروتسەستٸ كوميسسييانىڭ ارنايى قۇرامى قارايدى جەنە اۆتوماتتاندىرىلعان جٷيە ارقىلى جٷزەگە اسىرىلادى. ستۋدەنتتەردٸڭ ٶتٸنٸشتەرٸمەن بٸرگە ولاردىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايىن, دەنساۋلىعى مەن مەرتەبەسٸن انىقتايتىن قۇجاتتار قابىلدانادى.
جاتاقحاناعا ورنالاسۋ كەزٸندە ەلەۋمەتتٸك از قامتىلعان وتباسىنان شىققان بٸلٸم الۋشىلارعا باسىمدىق بەرٸلەدٸ. مىسالى, بۇل جەتٸم جەنە اتا -اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار, اتا -اناسىنىڭ بٸرەۋٸ نەمەسە ەكەۋٸ دە مٷگەدەك بولىپ تابىلاتىن تۇلعالار; مٷگەدەكتەر قاتارىنداعى مٷمكٸندٸكتەرٸ شەكتەۋلٸ, بالا كەزٸنەن مٷگەدەكتٸگٸ بار تۇلعالار مەن I جەنە II توپتاعى مٷگەدەكتەر. بٸرٸنشٸ كۋرس ستۋدەنتتەرٸ دە باسىمدىققا يە, وعان باستى سەبەپ ولار جاڭا جاعدايلارعا بەيٸمدەلۋ ٷدەرٸسٸنەن ٶتەدٸ. جاتاقحاناعا ورنالاستىرۋ 18 جاسقا تولعان ستۋدەنتتەرگە 100% ۆاكتسيناتسييالانۋىمەن جەنە مەديتسينالىق انىقتاماسىنىڭ نەگٸزٸندە جٷرگٸزٸلەدٸ. جوعارىدا اتالعان ساناتتار بويىنشا جاتاقحانا ەڭ الدىمەن ۆاكتسيناتسييالانعان 1 كۋرس ستۋدەنتتەرٸنە بەرٸلەتٸنٸن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ.
جاتاقحانا ورنىنىڭ تاپشىلىعى مەسەلەسٸن شەشۋ ماقساتىندا ەلەۋەتتٸ ينۆەستورلاردان ۋنيۆەرسيتەتكە جاتاقحانا سالۋ بويىنشا ينۆەستيتسييالىق ۇسىنىستاردى قابىلداۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. وسىلايشا, بٸز بۇل مەسەلەنٸ شەشۋدٸ جوسپارلاپ وتىرمىز.
جاتاقحانا قۇرىلىس جوبالارى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەلباسى ن.ە.نازارباەۆتىڭ 2018 جىلعى 05 ناۋرىزداعى قازاقستان حالقىنا جولداۋى نەگٸزٸندە باستاماشىلىق ەتكەن بەس ەلەۋمەتتٸك باستامانىڭ ٷشٸنشٸسٸن ٸسكە اسىرۋ اياسىندا جٷزەگە اسىرىلادى. ستۋدەنت جاستاردىڭ تۇرۋ جاعدايلارىن جاقسارتۋ ماقساتىندا ۋەكٸلەتتٸ ورگاندار مەن جوعارى وقۋ ورىندارى جەنە كوللەدج باسشىلارىنىڭ الدىنا 2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن ستۋدەنتتەردٸ 75 مىڭنان استام تٶسەك-ورىنمەن قامتاماسىز ەتۋ مٸندەتٸ قويىلدى.
– جاڭا وقۋ جىلىندا ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمىنا تٸلەگٸڭٸز?
– ەڭ الدىمەن, بولاشاق ستۋدەنتتەر مەن بٸلٸم الۋشىلاردى, بارلىق وقىتۋشىلار مەن باسقا دا قىزمەتكەرلەردٸ جاڭا وقۋ جىلىنىڭ باستالۋىمەن قۇتتىقتايمىن. بارشاڭىزعا مىقتى دەنساۋلىق, كٷش پەن شىدامدىلىق تٸلەيمٸن. بٸزدٸڭ جاستارعا, ەسٸرەسە بٸرٸنشٸ كۋرس ستۋدەنتتەرٸنە جارقىن جەنە ماعىنالى ستۋدەنتتٸك ٶمٸر, جاڭا بٸلٸم مەن تابىس, ەرٸپتەستەرٸمٸزگە اماندىق جەنە قيىن, بٸراق يگٸلٸكتٸ ەڭبەكتەرٸندە العا قويىلعان ماقساتتارعا قول جەتكٸزۋدٸ تٸلەيمٸن.
