گرەنلاندييا مەن انتاركتيدادا مۇز جامىلعىسىنىڭ ازايۋى سوڭعى ونجىلدىقتاردا ايتارلىقتاي كٷشەيدٸ. عالىمدار مۇز ماسساسىنىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸ تەڭٸز سۋىنىڭ جىلىنۋىنا بايلانىستى جوعالىپ جاتقانىن ايتادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
Malim.kz باسىلىمىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, 1979-2023 جىلدار ارالىعىندا ەكٸ مۇزدىق ايماق جالپى شامامەن 12,5 تريلليون توننا مۇز جوعالتقان. بۇل كٶلەم اقش-تىڭ قۇرلىقتىق اۋماعىن شامامەن 1,5 مەتر قالىڭدىقتاعى مۇزبەن جابۋعا جەتەر ەدٸ.
زەرتتەۋشٸلەردٸڭ ەسەبٸنشە, وسى ٶزگەرٸستەر سالدارىنان ەلەمدٸك مۇحيت دەڭگەيٸ شامامەن 3,1 سانتيمەترگە كٶتەرٸلگەن.
عالىمدار 44 جىلدىق سپۋتنيكتٸك باقىلاۋ دەرەكتەرٸن تالداعان. زەرتتەۋگە 27 سپۋتنيكتەن, ونىڭ ٸشٸندە NASA اپپاراتتارىنان الىنعان مەلٸمەتتەر نەگٸز بولعان 45 تەۋەلسٸز زەرتتەۋ ەنگٸزٸلگەن.
زەرتتەۋ نەتيجەسٸنە سەيكەس, جوعالعان مۇز ماسساسىنىڭ شامامەن التىدان بەس بٶلٸگٸ اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ تٸكەلەي كٶتەرٸلۋٸنەن ەمەس, جىلى تەڭٸز سۋىنىڭ ەسەرٸنەن بولعان.
مۇحيت سۋى مۇزدىقتارعا تٶمەننەن جەنە بٷيٸر جاعىنان ەسەر ەتٸپ, ولاردىڭ بۇزىلۋ پروتسەسٸن جەدەلدەتەدٸ.
1970-1990 جىلدارى گرەنلاندييا مەن انتاركتيداداعى مۇز قاباتى سالىستىرمالى تٷردە تۇراقتى بولعان. ال 2010 جىلدارى مۇز جوعالتۋ قارقىنى ايتارلىقتاي ارتقان.
2020-2023 جىلدارى بۇل كٶرسەتكٸش بٸرشاما تۇراقتانعان. الايدا عالىمدار مۇنى ۇزاقمەرزٸمدٸ ٷردٸستٸڭ ٶزگەرۋٸ ەمەس, قىسقامەرزٸمدٸ كليماتتىق اۋىتقۋلارمەن بايلانىستىرادى.
سونىمەن قاتار انتاركتيدانىڭ كەي بٶلٸگٸندە مۇز ماسساسىنىڭ ۋاقىتشا ٶسۋٸ تٸركەلگەن. 2021 جىلعى شٸلدە مەن 2023 جىلعى سەۋٸر ارالىعىندا قۇرلىق شامامەن 695 ميلليارد توننا مۇز جيناعان. بۇعان شىعىس انتاركتيداداعى مول قار سەبەپ بولعان.
دەگەنمەن باتىس انتاركتيدادا مۇزدىڭ ازايۋى جالعاسىپ جاتىر. 2003-2024 جىلدار ارالىعىندا انتاركتيدا جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 140,5 ميلليارد توننا مۇز جوعالتقان.
