"2025 جىلى قازاقستان ٷشٸن نەگاتيۆتٸ جاعداي مۇناي باعاسىنىڭ تٶمەندەۋٸ بولۋى مٷمكٸن. ٶيتكەنٸ اقش تاقتاتاس مۇنايى ٶندٸرٸسٸن ۇلعايتۋدى جوسپارلاپ وتىر, ال وپەك+ اعىمداعى باعانى ۇستاپ قالۋ ٷشٸن شيكٸزات ٶندٸرٸسٸ كٶلەمٸن قىسقارتۋعا بەيٸلدٸ". قازاقستاننىڭ قارجىگەرلەرٸ قاۋىمداستىعى جارييالاعان "ينفلياتسييا, تەڭگە جەنە مۇناي: 2025 جىلعى نەگٸزگٸ ماكروەكونوميكالىق سىن-تەگەۋٸرٸندەر" اتتى زەرتتەۋٸندە وسىلاي دەلٸنەدٸ, دەپ جازادى Dalanews.kz.
- ال مۇنداي جاعداي نەگٸزگٸ ماكروەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەرٸمٸزگە (ەكونوميكا ٶسٸمٸ, ساۋدا بالانسى, اعىمداعى وپەراتسييالار شوتى, بيۋدجەت جەنە ۇلتتىق قور تٷسٸمدەرٸ, ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامى, ينفلياتسييا) تەرٸس ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن, بۇل ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ جەنە قازاقستاندىقتاردىڭ ەل-اۋقاتىن جاقسارتۋ جٶنٸندەگٸ كٷش-جٸگەردٸ ايتارلىقتاي ەلسٸرەتەدٸ, - دەيدٸ ساراپشىلار.
ەكونوميكا ٶسٸمٸ 4%+ دەڭگەيٸندە ساقتالادى
مۇناي ٶندٸرٸسٸ سالاسىنداعى توقىراۋ جەنە شيكٸزات باعاسىنىڭ تٶمەندەۋٸ سالدارىنان اعىمداعى جىلى ەكونوميكالىق ٶسٸم ٶتكەن جىلعى - 5,1%, سونداي-اق نىسانالى دەڭگەي 6% كٶرسەتكٸشتەرٸنەن ايتارلىقتاي تٶمەن بولادى. سوعان قاراماستان, اعىمداعى جىلى ەلدٸڭ جٸٶ-سٸ ساۋدا, بايلانىس, كٶلٸك, قۇرىلىس جەنە اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ٶسٸم (6%-دان جوعارى), ونىڭ ٸشٸندە ۇلتتىق قوردان قوسىمشا ترانسفەرتتەر تارتۋ ەسەبٸنەن 4%-دان (اعىمداعى جىلعى قاڭتار-قىركٷيەكتە 4,1%) اسۋى مٷمكٸن.
الايدا جوسپارلانىپ وتىرعان شيكٸزات ٶندٸرٸسٸن ۇلعايتۋ (97,2 ملن تونناعا دەيٸن), ٸرٸ ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ جەنە جوعارى بيۋدجەتتٸك شىعىندار (2025 جىلى - 33,5 ترلن تەڭگە) شيكٸزات باعالارىنىڭ تٶمەندەۋٸ, جوعارى پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸڭ تەرٸس ىقپالىن باياۋلاتۋى مٷمكٸن. قارجى نارىعىنىڭ ساراپشىلارى 2025 جىلى ەلٸمٸزدٸڭ جٸٶ كٶلەمٸ 4,4%-عا ٶسەدٸ دەپ كٷتەدٸ.
تەڭگە باعامى 2024 جىلدىڭ اياعىندا تٶمەندەپ, 2025 جىلى دا قىسىمعا ۇشىراۋى مٷمكٸن
بٸرشاما نىعايعاننان كەيٸن (2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 1,7%-عا) ۇلتتىق ۆاليۋتاعا شاققانداعى 1 اقش دوللارى 2024 جىلدىڭ اياعىندا ٸشكٸ سۇرانىستىڭ ۇسىنىستاردان ەدەۋٸر ارتۋى ەسەبٸنەن 10%-دان استامعا قۇلدىراۋى مٷمكٸن. 2025 جىلى USD/KZT باعامى 545,2 تەڭگەگە دەيٸن ٶسۋٸ مٷمكٸن (اعىمداعى مەنگە+6%). تەڭگەگە قىسىم جاساۋى مٷمكٸن مىنا جاعدايلار: شيكٸزاتتاردىڭ تٶمەن باعاسى, وپەك+ مەمٸلەسٸن ورىنداۋ قاجەتتٸلٸگٸنە بايلانىستى مۇناي ٶندٸرٸسٸ كٶلەمٸن قىسقارتۋ, قازاقستاندىق شيكٸزاتتىڭ (قحر جەنە ەو) نەگٸزگٸ تۇتىنۋشىلارىنىڭ ەكونوميكالىق ٶسٸمٸنٸڭ باياۋلاۋى, يمپورتتىڭ ارتۋى, ونىڭ ٸشٸندە ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ سالدارىنان, باعام بويىنشا كٷتۋلەردٸڭ ناشارلاۋى, ٶڭٸردەگٸ كٷردەلٸ گەوساياسي جاعداي كٶرسەتۋٸ جەنە ينۆەستورلاردىڭ تەۋەكەلدەن جالپى قاشۋى.
ينفلياتسييامەن كٷرەس مەسەلەسٸ 2025 جىلى دا كٷن تەرتٸبٸنە شىعادى
2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قر-داعى ينفلياتسييا, قر ۇب-نىڭ اعىمداعى جىلعا ارنالعان جاڭارتىلعان بولجامىندا جوعارى شەك - 8-9% - عا جاقىن قالىپتاسۋى مٷمكٸن (ەگەر جەلتوقساندا ايلىق تۇتىنۋ باعالارىنىڭ يندەكسٸ (تبي) 0,9%-قۇراسا, وندا جىلدىق كٶرسەتكٸش 8,7% دەڭگەيٸندە قالىپتاسادى) ەكەنٸ ايتىلادى. ەلسٸرەگەن باعام, ىنتالاندىرۋشى بيۋدجەتتٸك ساياسات, اقىلى قىزمەتتەردەگٸ رەفورمالار, تاۋارلار ۇسىنىسى بويىنشا جەكەلەگەن ٸشكٸ ەكونوميكالىق سىن-تەگەۋرٸندەر (ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸنٸڭ تٶمەندٸگٸ, جوعارى ٶندٸرٸستٸك شىعىندار, ت.ب) جەنە بولجامدارداعى ينفلياتسييالىق كٶرسەتكٸشتەردٸڭ جوعارىلاۋى تبي-دٸڭ الداعى 12 ايدا 5% نىسانالى تارگەتتەۋگە ورالۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرەتٸن بولادى. قارجى نارىعى ساراپشىلارىنىڭ بولجامىنشا, ينفلياتسييا 2025 جىلعى جەلتوقساندا 9,5%-دى قۇرايدى.
اقشا-نەسيە قاتاڭ شارتتارى ارى قاراي دا ساقتالادى
2024 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي بازالىق مٶلشەرلەمە دەڭگەيٸ 2024 جىلدىڭ قاڭتارىنداعى مەنٸنە قايتا ورالدى. بۇل رەتتە ەكونوميكاداعى جوعارى ينفلياتسييالىق تەۋەكەلدەر ەلدەگٸ قاتاڭ مونەتارلىق جاعدايلاردى ۇزاعىراق ساقتالۋىن تالاپ ەتۋٸ مٷمكٸن: بٸر جىلدان كەيٸن بازالىق مٶلشەرلەمە 14,25% (-100 ب.پ. اعىمداعى مەننەن) دەڭگەيٸندە قالىپتاسادى دەپ بولجانادى. وسىلايشا, ەكونوميكاداعى ناقتى پايىزدىق مٶلشەرلەمەنٸڭ مەنٸ اعىمداعى 6,85%-دان 4,75%-عا دەيٸن تٶمەندەۋٸ مٷمكٸن, بۇل تەڭگەلٸك اكتيۆتەردٸڭ تارتىمدىلىعىنا تەرٸس ەسەر ەتەتٸن بولادى.
كورپوراتيۆتٸك نەسيەلەۋ باياۋلاۋى مٷمكٸن
جوعارى ينفلياتسييا جەنە بازالىق مٶلشەرلەمە كورپوراتيۆتٸك كرەديتتەردٸ بەرۋ ديناميكاسىنا تەرٸس ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن جەنە 2025 جىلى كەسٸپكەرلەرگە جاڭا كرەديتتەردٸ بەرۋدٸڭ جىل سايىنعى ٶسٸمٸ بويىنشا قويىلعان مٸندەتتەردٸ ورىنداۋدى قيىنداتادى.
بۇعان دەيٸن تەڭگە نەگە قايتا قۇنسىزدانا باستاعانىن جازعان بولاتىنبىز. ساراپشىلار بٸر ايدان كەيٸن, ياعني 2025 جىلى قاڭتاردا 1 اقش دوللارىنىڭ باعامى 524,1 تەڭگە بولاتىنىن بولجاعان.
