2024 جىلعى جەر شارىنداعى ەلدەر قارىزىنىڭ جاھاندىق كٶلەمٸ 100 ترلن دوللاردان (ەلەمدٸك جٸٶ-نٸڭ 93%) اسۋى مٷمكٸن, دەپ مەلٸمدەيدٸ حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى (حۆق). بۇل تۋرادى قوردىڭ Fiscal Monitor بايانداماسىندا ايتىلادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ول ورتا مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا ٶسٸمٸن جالعاستىرىپ, 2030 جىلعا قاراي جٸٶ-نٸڭ 100%-نا دەيٸن كٶتەرٸلۋٸ مٷمكٸن.
مۇنداي جاعدايدا ەڭ قولايسىز ستسەناريي بويىنشا ەلەمدٸك قارىز كەشەندٸ بولجامدا كٶرسەتٸلگەن كٶرسەتكٸشتەن 20 پايىز پۋنكتكە بٸر-اق كٶتەرٸلٸپ, 2026 جىلى جٸٶ-نٸڭ 115% - نا جەتۋٸ مٷمكٸن.
"قارىزدى تۇراقتاندىرۋ (نەمەسە قىسقارتۋ) قازٸرگٸ ۋاقىتتا جوسپارلانعاننان دا ەلدەقايدا ماڭىزدى فيسكالدىق تٷزەتۋلەردٸ قاجەت ەتەدٸ. قازٸر فيسكالدىق بۋفەرلەردٸ قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن وڭتايلى كەزەڭ ەرٸ ونى كەيٸنگە قالدىرۋ قىمباتقا تٷسەدٸ", دەلٸنگەن باياندامادا.
حۆق اقش, ۇلىبريتانييا, برازيلييا, فرانتسييا, يتالييا جەنە وڭتٷستٸك افريكا سيياقتى ەلدەردٸڭ مەملەكەتتٸك قارىزى ٶسە بەرەدٸ دەپ سانايدى.
"قارىز ەلدەردٸڭ شامامەن ٷشتەن ەكٸسٸندە تۇراقتانادى نەمەسە قىسقارادى دەپ بولجانعانىمەن, ول پاندەميياعا دەيٸن بولجانعان دەڭگەيدەن ايتارلىقتاي جوعارى بولىپ قالادى", دەلٸنگەن حابارلامادا.
سونىمەن قاتار, تۇراقتانۋ كٷتٸلمەيتٸن ەلدەرگە ەلەمدٸك قارىزدىڭ جارتىسىنان كٶبٸ جاتادى, ولار ەلەمدٸك جٸٶ-نٸڭ شامامەن ٷشتەن ەكٸسٸن قۇرايدى.
"جاسىل ەنەرگەتيكاعا" كٶشۋ, حالىقتىڭ قارتايۋى جەنە قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸن شەشۋگە ارنالعان مەملەكەتتٸك شىعىندار الداعى جىلدارى فيسكالدىق قىسىمدى كٷشەيتۋٸ مٷمكٸن", - دەيدٸ قور ساراپشىلارى.
حۆق ديرەكتورىنىڭ فيسكالدىق مەسەلەلەر جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى ەرا دابلا-نورريس ٷكٸمەتتەرگە تەرتٸپتٸ قالپىنا كەلتٸرەتٸن ۋاقىت كەلدٸ دەپ سانايدى.
"بارلىق مەملەكەتكە قارىز تەۋەكەلدەرٸن ازايتۋ ٷشٸن ستراتەگييالىق بەتبۇرىس قاجەت", - دەيدٸ ول.
ايتا كەتسەك, ۇلتتىق بانكتٸڭ 2024 جىلعى 1 شٸلدەدەگٸ مەلٸمەتٸنشە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى بورىشىنىڭ كٶلەمٸ 2024 جىلدىڭ باسىنان باستاپ جىلدا 3,0 ملرد. اقش دوللارىنا ۇلعايىپ, 166,7 ملرد دوللاردى قۇرادى.
ەكونوميكالىق ساياسات ينستيتۋتى 2025-2026 جىلداردا ٷش داعدارىستىڭ نىشانى بٸلٸنەتٸنٸن ەسكەرتەدٸ. سونىڭ بٸرٸ – سىرتقى بورىش بويىنشا. 2025-2026 جىلداردا جەكە كومپانييالاردىڭ حالىقارالىق ۇيىمدار الدىنداعى بورىشىن ٶتەۋٸ وسى كەزەڭگە ساي كەلەدٸ. ال جەكە كومپانييالاردىڭ سىرتقا قارىزى شامامەن 101 ملرد دوللاردى قۇرايدى.