قازاقستاندا 12 ناۋرىزدان باستاپ ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسكە (№257-VIII زاڭ) ەنگٸزٸلگەن تٷزەتۋلەر كٷشٸنە ەنەدٸ. جاڭا نورمالارعا سەيكەس, اۆتوماتتى رەجيمدە تٸركەلەتٸن ايىپپۇلدار ەندٸ تەك جول قوزعالىسى ەرەجەلەرٸن بۇزۋمەن شەكتەلمەيدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
سۆيدەتەل.كز تەلەگرام ارناسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, بۇعان دەيٸن مۇنداي "اۆتوماتتى نۇسقامالار" كٶبٸنە جٷرگٸزۋشٸلەرگە جىلدامدىقتى ارتتىرۋ نەمەسە باعدارشامنان ٶتۋ سيياقتى قۇقىق بۇزۋشىلىقتار ٷشٸن عانا قولدانىلىپ كەلگەن. ەندٸ تسيفرلىق جٷيەلەر ارقىلى انىقتالعان ٶزگە دە ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار بويىنشا جاۋاپكەرشٸلٸك قاراستىرىلماق.
ەقبتك-نٸڭ 31-بابىنىڭ 1-بٶلٸگٸنە سەيكەس, ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تسيفرلىق وبەكتٸلەر ارقىلى, ونىڭ ٸشٸندە اۆتوماتتى رەجيمدە جۇمىس ٸستەيتٸن تەحنيكالىق قۇرالدارمەن انىقتالعان جاعدايدا, دەرەكتەردٸ ٶڭدەۋ نەتيجەسٸندە كٸنەلٸ تۇلعا ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلادى. ال وسى باپتىڭ 2-بٶلٸگٸندە عانا كٶلٸك قۇرالدارىنا قاتىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتار بويىنشا يەلەرٸن جاۋاپقا تارتۋ تەرتٸبٸ جەكە كٶرسەتٸلگەن.
زاڭگەرلٸك تۇرعىدان بۇل ٶزگەرٸس "اۆتوماتتى رەجيم" ۇعىمىنىڭ اياسىن كەڭەيتەدٸ. ياعني كامەرالار, دروندار جەنە "اقىلدى" جٷيەلەر ەندٸ تەك جٷرگٸزۋشٸلەردٸ ەمەس, كەز كەلگەن ازاماتتى ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق ٷشٸن تٸركەي الادى. ەگەر جٷيە قوعامدىق ورىندا تەمەكٸ شەككەن, قوقىس تاستاعان نەمەسە جولدى بەلگٸلەنبەگەن جەردەن كەسٸپ ٶتكەن ادامدى انىقتاسا جەنە ول بٸرىڭعاي ەكٸمشٸلٸك ٶندٸرٸستەر تٸزٸلٸمٸمەن (ەراپ) ينتەگراتسييالانعان بولسا, ايىپپۇل حاتتاما تولتىرماي-اق اۆتوماتتى تٷردە رەسٸمدەلۋٸ مٷمكٸن.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, اۆتوماتتى تٷردە ايىپپۇل سالىنۋى ىقتيمال قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ قاتارىنا قوقىس نەمەسە تەمەكٸ تۇقىلىن تاستاۋ, تىيىم سالىنعان جەردە شىلىم شەگۋ, جولدى بەلگٸلەنبەگەن جەردەن كەسٸپ ٶتۋ, سونداي-اق «اقىلدى» كامەرالار ورناتىلعان ساۋدا نىساندارىندا الكوگولدٸ تٷنگٸ ۋاقىتتا نەمەسە كەمەلەتكە تولماعاندارعا ساتۋ جاتادى. ايتا كەتەيٸك, 2026 جىلى قوقىس تاستاعانى ٷشٸن ايىپپۇل مٶلشەرٸ 43 250 تەڭگەگە دەيٸن ٶسكەن.
بۇل ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلگەننەن كەيٸن «سەرگەك» سەكٸلدٸ جٷيەلەردٸڭ فۋنكتسيونالى كەڭەيٸپ, كٶشەلەردەگٸ كامەرالار تەك قىلمىسكەردٸ ٸزدەۋ قۇرالى عانا ەمەس, تۇرمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى اۆتوماتتى تٸركەيتٸن جٷيەگە اينالۋى مٷمكٸن. مامانداردىڭ مەلٸمەتٸنشە, مۇنداي مەحانيزمدەر پيلوتتىق رەجيمدە سىنالعان, ال 12 ناۋرىزدان كەيٸن دروندار دا ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى تٸركەپ, ايىپپۇل رەسٸمدەۋ پروتسەسٸنە تارتىلۋى ىقتيمال.
حالىقارالىق تەجٸريبەدە مۇنداي جٷيەلەر كەڭٸنەن قولدانىلادى. مەسەلەن, قىتايدا بەت-ەلپەتتٸ تانۋ تەحنولوگييالارى ارقىلى ۇساق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار اۆتوماتتى تٷردە تٸركەلٸپ, ايىپپۇل ەلەكتروندى ەمييانداردان بٸردەن ٶندٸرٸلٸپ الىنادى. سينگاپۋردا قالا كٶشەلەرٸن پاترۋلدەيتٸن روبوتتار مەن «اقىلدى» كامەرالار تەمەكٸ شەگۋ, تٷكٸرۋ, زاڭسىز ساۋدا سيياقتى ەرەكەتتەردٸ انىقتايدى. ال دۋبايدا جاياۋ جٷرگٸنشٸلەردٸڭ جول ەرەجەسٸن بۇزۋى بيومەترييالىق بازا ارقىلى تٸركەلٸپ, ايىپپۇل رەزيدەنتتٸڭ ID جٷيەسٸنە اۆتوماتتى تٷردە بەكٸتٸلەدٸ.