Júrektiń ishemiialyq aýrýy (JIA) búkil álem boiynsha ólim-jitim sebepteri arasynda jetekshi oryn alady. Bul aýrý júrek bulshyqetiniń (miokardtyń) qanmen qamtamasyz etilýiniń buzylýyna bailanysty ottegi men qorektik zattardyń jetkiliksiz túsýinen damidy. Onyń negizgi sebebi – koronarlyq tamyrlardyń tarylýy. Kardiologiia jáne ishki aýrýlar ǵylymi-zertteý institýtynyń Konsýltatsiialyq-diagnostikalyq ortalyǵynyń kardiolog dárigeri, meditsina ǵylymdarynyń kandidaty Gúlnar Ýderbaevanyń aitýynsha, negizgi sebepterdiń biri – koronarlyq arteriialardyń ártúrli dárejedegi aterosklerozy. Sondai-aq koronarlyq arteriialardyń túiilýi jáne miokardtaǵy mikrotsirkýliatsiianyń buzylýy da áser etedi. JIA damýyna joǵary qan qysymy, holesterin deńgeiiniń joǵary bolýy, qant diabeti, sozylmaly búirek aýrýlary, sondai-aq temeki shegý siiaqty faktorlar yqpal etedi, dep habarlaidy dalanews.kz.
JIA negizgi belgisi – tós artyndaǵy nemese júrek tusyndaǵy qysyp, janshyp aýyrsyný. Aýrýdyń sozylmaly túrinde aýyrsyný aldymen fizikalyq júkteme kezinde paida bolyp, ýaqyt óte kele oǵan tózimdilik tómendeidi. Al jedel túrinde miokard infarkti nemese infarkt aldyndaǵy jaǵdai damýy múmkin.
Ustama kezinde naýqasta kelesi belgiler bolýy múmkin: keýde tusyndaǵy aýyrsyný nemese kúidirý sezimi, jaýyryn astynda, arqada aýyrsyný, keýdedegi aýyrlyq sezimi, júrektiń «toqtap qalǵandai» sezimi, júrek qaǵýy, entigý, álsizdik, júrek ainý, bas ainalý, esten taný jáne tersheńdik.
Júrek tusyndaǵy aýyrsyný keide fizikalyq júktemeden keiin tolyq basylýy múmkin. Al miokard infarkti nemese turaqsyz stenokardiia kezinde shaǵymdar tynyshtyqta paida bolyp, uzaq ýaqytqa (ondaǵan minýttardan birneshe saǵatqa deiin) sozylady.
JIA baiaý, jyldar boiy damýy múmkin. Keibir naýqastarda bul aýrý eshqandai belgisiz ótedi. Júrek qyzmetindegi buzylystardyń nemese JIA aýyr túrleriniń aldyn alý úshin dárigerge ýaqytynda qaralyp, tekserýden ótý qajet.
Qan tamyrlarynyń saýlyǵyn saqtaý úshin qaýip faktorlaryn joiý mańyzdy: temekiden jáne alkogolden bas tartý, qan qysymyn baqylaý, «ziiandy» holesterin deńgeiin qalypqa keltirý, ystalǵan, maily, qýyrylǵan jáne tuzdy taǵamdardy shekteý. Sonymen qatar belsendi ómir saltyn ustaný qajet: ortasha dene júktemesi, emdik gimnastika, tańǵy jattyǵý, jaiaý serýendeý, júzý jáne bi.
